Και όμως μπορούσε να γίνει και εδώ

Κυριακάτικος περίπατος, ο μεγάλος αθηναϊκός, όπως τον λέω προς τιμήν του Ροΐδη. Στο Μοναστηράκι πέρασα και από τον Γιώργο Παπαδάτο, φίλο παλαιοβιβλιοπώλη, με την «Ερατώ» του, στη Θησείου, πάροδος Αδριανού.

Ο Παπαδάτος, καιρό τώρα, συνεργάζεται με παλιό συνάδελφο στην «Ελευθεροτυπία», τον Νάσο Γκολέμη (χτυπιέται από ανεργία ο κλάδος∙ πολλοί δημοσιογράφοι, πρώτης γραμμής μάλιστα, ιδίως οι νεότεροι, με οικογενειακές υποχρεώσεις, αναγκάστηκαν ακόμα και να αλλάξουν επάγγελμα!). Σε παραγωγικό οργασμό και οι δύο, και ο βοηθός∙ μετανάστης.

Η Κυριακή, για το Μοναστηράκι, είναι η μέρα που τρέφει όλη την υπόλοιπη βδομάδα. Κουβαλούσαν τελάρα με βιβλία και τα απόθεταν στον εξωτερικό πάγκο∙ με τα φτηνά∙ τις ευκαιρίες. «Ρε σεις…» είπα εύθυμα. «Αν όλο αυτό που βλέπω δεν είναι “σκηνικό”, πρέπει να έχουν ανοίξει οι δουλειές σας!». Γέλασαν. Τι να έκαναν οι άνθρωποι;

Ο Παπαδάτος έζησε στον Καναδά το μεγαλύτερο διάστημα της χούντας. Ηταν και στην αντίσταση. Δίδαξε και στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο. Συγκέντρωσε –και το έφερε στην Ελλάδα, όταν επέστρεψε– ένα ογκώδες υλικό, κάποιες δεκάδες φακέλους, για την αντίσταση των Ελλήνων στον Καναδά: αφίσες, προκηρύξεις, αντιδικτατορικές εκδηλώσεις, από πανεπιστήμια μέχρι συλλόγους.

Εως πέρσι περιέφερε όλο αυτό το υλικό σε ελληνικά πανεπιστήμια, προτείνοντας, ανιδιοτελώς εννοείται, να τους το προσφέρει προς αξιοποίηση. Είδε κι απόειδε ότι δεν γινόταν τίποτα, αποφάσισε κι έγραψε στο Τορόντο, στο εκεί Πανεπιστήμιο York University.

Μην τα πολυλογώ, παρέδωσε το υλικό στο εν λόγω πανεπιστήμιο. Η τελετή παράδοσης του υλικού ήταν… ακαδημαϊκό γεγονός, με την ανάλογη δημοσιότητα. Το πανεπιστήμιο του παραχώρησε εργαστήριο και δύο βοηθούς.

Τον φιλοξένησε ένα μήνα προκειμένου να κατατάξει το υλικό, το οποίο, συγχρόνως, μεταφερόταν (ηλεκτρονικά) σε stick. Επέστρεψε στην Ελλάδα με το πρώτο στικ στις αποσκευές του. Συγκινημένος, αλλά και… θλιμμένος. Θα μπορούσε να είχε γίνει και εδώ…