Μορφή του αιώνα…

Ηταν μια γλωσσική παραδρομή. Στην εκδήλωση μνήμης στον Μανώλη Γλέζο, έξι χρόνια από τον θάνατό του, και στη σύντροφό του Τζώρτζια Αργυροπούλου, ένας χρόνος, την Τρίτη στον «Παρνασσό», η πρώτη ομιλήτρια, εκπρόσωπος του Συλλόγου Μνήμης και Δράσης «Μανώλης Γλέζος» (εδρεύει σε κτίριο που παραχώρησε ο νυν δήμαρχος Αθηναίων στα Ανω Πατήσια) και της οικογένειας, συντονίστρια της εκδήλωσης, Κατερίνα Γλέζου, από παραδρομή, την οποία αμέσως ανακάλεσε, αποκάλεσε τον Γλέζο «… μορφή του αιώνα», αντί του –ορθού, υποτίθεται– «… μορφή του αγώνα»· ζήτησε και συγγνώμη η γυναίκα για το ακούσιο… λάθος.

Ποιο λάθος; αναρωτήθηκα! Γλώσσα λανθάνουσα τ’ αληθή λέγει. Ο Γλέζος ήταν μορφή (και) του αιώνα. Με την ευτυχή διαφορά ότι έζησε αρκετά, 97 χρόνια, φτάνοντας αισίως στον επόμενο αιώνα. Τα έζησε δε όλα γεμάτα και μπορετός, δυνάμενος έως το τέλος. Με σφρίγος νεανικό ακαταπόνητης… αιωνιότητας. Νομίζω, τελευταία φορά τον είδα σε εκδήλωση, στην «Αλκυονίδα», να πάλλεται στο τιμητικό βήμα των ομιλητών ένα-δυο χρόνια προτού πεθάνει.

Οσο για τη μορφή, την προσωπικότητα και το εκτόπισμά της. Είναι ή δεν είναι μορφή δύο αιώνων: Ο φίλος του Κάστρο και του Τσε, παρών και μαζί τους, όταν οι Αμερικανοί, του Κένεντι, επιχείρησαν την εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων, πρώτος που υπέγραψε διεθνή διαμαρτυρία υπέρ της Κούβας· που και τώρα δοκιμάζεται από τον ανεκδιήγητο αποκλεισμό του Τραμπ. Ο άνθρωπος που αλληλογραφούσε με τον Πικάσο. Ο «πρώτος παρτιζάνος της Ευρώπης», όπως τον αποκάλεσε ο Ντε Γκολ προς υπεράσπισή του, στην πρώτη εις βάρος του καταδίκη εις θάνατον από το μετεμφυλιακό καθεστώς· αντί ευγνωμοσύνης στον άνθρωπο που, με τον Λάκη Σάντα, κατέβασε τη σβάστικα από την Ακρόπολη στις 31 Μαΐου 1941.

Συνέπεσε δε –τύχη αγαθή– το πολιτικό μνημόσυνο του Μανώλη να πέσει σχεδόν συγχρόνως με τις φωτογραφίες των εκτελεσμένων στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, που μες στους διακόσιους λεβέντες ήταν κι ο μικρός αδελφός του, ο Νίκος!