Μονή Καισαριανής τιμής ένεκεν

Το σημερινό χρονογράφημα θα το ονόμαζα και «επί προσωπικού». Το Μοναστήρι Καισαριανής, κοντά μισόν αιώνα που το επισκέπτομαι, είναι δεύτερο σπίτι μου. Αφιερωμένο στα Εισόδια της Παναγίας, ιδρύεται μεταξύ 11ου-12ου αιώνα στα ερείπια αρχαίου ναού, πιθανότατα της Δήμητρας. Πέριξ του ναού λειτουργεί φιλοσοφική σχολή, η οποία διαλύεται με το γνωστό διάταγμα διάλυσης των φιλοσοφικών σχολών, του Ιουστινιανού, 529 μ.Χ.

Ο αρχαίος ναός μετατρέπεται σε χριστιανικό μοναστήρι ορθοδόξων τον 7ο αιώνα. Δεύτερη ονομασία του: Κριός Μονή (Μονή του Κριαριού), από μαρμάρινη κεφαλή κριαριού στην κρήνη στο ανατολικό τείχος της μονής. Πρόφτασα την αυθεντική στους… αρχαίους περιπάτους μου. Η σημερινή είναι αντίγραφο, το πρωτότυπο βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο.

Στους αιώνες της Φραγκοκρατίας (13ος–15ος) η μονή εκλατινίζεται· γίνεται καθολική. Κάτοχος μεγάλης περιουσίας στην Αθήνα τότε (μόνο το κτήμα που την περιβάλλει ξεπερνάει τα 5.000 στρέμματα), έχει σημαντικά πρόσθετα έσοδα από αγροτικά προϊόντα, κυρίως από μέλι θυμαρίσιο που είναι περιζήτητο. Το πιο γνωστό από τα μετόχια της μονής στην Αττική είναι στο κέντρο της Αθήνας, το μετόχι του Ηριδανού ή Μικρό Μοναστήρι, το πολύ γνωστό μας Μοναστηράκι.

Με την τουρκοκρατία η μονή ξαναγίνεται ορθόδοξη και με κάποια ιδιαίτερα προνόμια από τον σουλτάνο, προσωπικά, ιδίως φοροαπαλλαγές, περνάει χρυσή περίοδο, οικονομικά και πνευματικά. Αποτελεί ορμητήριο αγωνιστών στην Επανάσταση. Εγκαταλείπεται περίπου με την απελευθέρωση, αφού προηγουμένως μετατρέπεται για λίγο, από αντρικό μοναστήρι σε γυναικείο.

Στις αρχές του 20ού αιώνα γίνεται δημόσιο μνημείο. Περί τα μέσα του 20ού γίνονται σοβαρές εργασίες αναστήλωσης. Σήμερα είναι επισκέψιμος χώρος, ιστορικά και αρχιτεκτονικά διατηρητέος. Ο περιβάλλων χώρος, που ονομάζεται Αισθητικό Δάσος Καισαριανής, είναι διατηρητέο μνημείο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Καλό σας περίπατο, οι πρόθυμοι…