Ο παλιός ντελάλης, ο διαλαλητής. Αυτός που διέδιδε τα νέα ή καλούσε σε δραστηριότητες στα ελληνικά χωριά, σχεδόν μέχρι το ’60, αλλά και παλιότερα στις πόλεις – στην Αθήνα του 19ου αιώνα για παράδειγμα. Ρόλο ντελάλη, υπό μία έννοια, έπαιξαν, όπως τουλάχιστον θυμάμαι μετά τον Δεύτερο Πόλεμο, οι πλανόδιοι εφημεριδοπώλες, ιδίως των απογευματινών φύλλων – χάθηκαν κι αυτοί, κυρίως με τη χούντα, όπου… απηγορεύετο πάσα διάδοσις πληροφοριών…
Τώρα περίπου ένα ρόλο ντελάλη, τουλάχιστον στα ελληνικά χωριά, παίζουν ακόμα οι καμπάνες των εκκλησιών, έστω και ψηφιοποιημένες! Απευθείας ανταπόκριση: Σάββατο, πρώτο πρωινό μου στον Λαύκο Νοτίου Πηλίου για καλοκαίρι και στην τρίτη γουλιά του καφέ, ησυχία ολόγυρα, μόνο από μακριά οι καρδερίνες της ρεματιάς, η πρώτη βαριά καμπανιά. Πένθιμη.
Ενδιαφέρον ως έθιμο ίσως, όμως μακριά από τη σημερινή πραγματικότητα της εν γένει ανωνυμίας – ακόμα και στα χωριά, μπορεί οι καμπάνες να χτυπούν πένθιμα, αλλά να αφορούν θανάτους ανθρώπων που ναι μεν γεννήθηκαν στο χωριό, αλλά έφυγαν, έζησαν πολλά χρόνια μακριά, ακόμα και στην ξενιτιά και στο χωριό είχαν χρόνια να πατήσουν, κάποιοι ίσως και δεν ξαναπάτησαν. Μαθαίνονται όμως οι θάνατοι. Η κοινότητα φυλάει κώδικες επικοινωνίας και από τα πέρατα της γης, όπως παλιά με τις φωτιές, τις φρυκτωρίες, τα νέα, ιδίως τα δυσάρεστα, διαδίδονται, τώρα πια αυθημερόν.
Ομως τι μπορεί να κρυβόταν πίσω από την πένθιμη καμπάνα του Σαββάτου. Σε τούτο το χωριό του Νοτίου Πηλίου, εμπορικό κέντρο της περιοχής μέχρι το ’60, με περίπου 2.500 κατοίκους, που όταν πρωτόρθα, το ’91, οι μόνιμοι κάτοικοι υπολογίζονταν περίπου 700, σήμερα μόλις που πλησιάζουν τους 300!
