Πόσα φέρνει ενίοτε μια γιορτή

Ο φίλος ο Κώστας κάλεσε δυο-τρεις φίλους (Δημήτρης, Μάρκος, Τάκης, Μανώλης και επιγραφόμενος) να κεράσει για τη γιορτή του, στους «Χάρτες», Βαλτετσίου και Ζωοδόχου Πηγής∙ ίδιο κτίριο, διώροφο νεοκλασικό, παλιά τυπογραφείο, που διορθώναμε με τον αξέχαστο Πέτρο Γαβαλά το «Ομαδικό πορτραίτο με μία κυρία», του Χάινριχ Μπελ, το ’72, χρονιά που ο συγγραφέας πήρε το Νόμπελ.

Διορθώναμε το τελευταίο τυπογραφικό, θυμάμαι. Μεσημέρι. Πετάχτηκα απέναντι, στο περίπτερο, Ναυαρίνου και Ζωοδόχου Πηγής, και γύρισα στο τυπογραφείο με τα «Νέα» και τη βράβευση!

Πρόλαβε ο εκδότης (κάποιος Ζάρβανος, παλιός τροτσκιστής, που είχε κερδίσει αρκετά με το «Μάιν Καμπφ» του Χίτλερ, γνωστός του Γαβαλά) να τυπώσει καμιά πεντακοσαριά αντίτυπα μες στη νύχτα, γιατί την άλλη μέρα, Εβραίος ο Μπελ, περνούσε από την Αθήνα, τράνζιτο, για Τελ Αβίβ, να επισκεφτεί τον γιο του που ήταν σε ισραηλινό κιμπούτς (συλλογική κοινότητα, τότε σε πρότυπα σοσιαλιστικά).

Υπέγραψε ο Μπελ αντίτυπα το άλλο πρωί στου Ελευθερουδάκη, στην οδό Νίκης τότε. Εδωσε και συνέντευξη, όπου, ευθέως, χωρίς περιστροφές, καταφέρθηκε ενάντια στη χούντα, προσωπικά μάλιστα στον Παττακό∙ του την έσπαγε αφόρητα!

Τα γράφω αυτά, για την ιστορία. Γιατί κάπου διάβαζα, με αφορμή επανέκδοση του «Πορτραίτου» (ως «Πορτρέτου», μετάφραση Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Πόλις 2015) πως η τότε μετάφραση (του Γιάννη Λάμψα, αυτοεξόριστου, τότε, στην Ελβετία, που είχε εισηγηθεί και την έκδοση – πρώτη έκδοση του Μπελ στα ελληνικά) δεν ήταν τόσο πιστή όσο η τελευταία.

Δεν αντιλέγω ότι μπορεί να είναι –και μάλλον είναι– έτσι (ούτε γερμανικά γνωρίζω). Ομως, πιστεύω, έχουν και οι μικρές ιστορίες την αξία τους∙ ανεξαρτήτως πιστότητος μεταφράσεως. Ετσι, για ν’ αγαπιόμαστε που λένε…