Η «εκπλήρωση» των υποχρεώσεων της Γερμανίας

Η Α. Μέρκελ, ο Β. Σόιμπλε και οι γερμανικές ελίτ στην οικονομία και την πολιτική δεν έχουν διδαχθεί, δυστυχώς, ούτε από την ιστορία της δικής τους χώρας.

Η πολιτική της «εκπλήρωσης» των υποχρεώσεων και των δεσμεύσεων -με την οποία πιέζουν ασφυκτικά τη χώρας μας, όπως και τις άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου- αποδείχθηκε στο παρελθόν καταστροφική όχι μόνο για τη Γερμανία, αλλά και για ολόκληρη την Ευρώπη με ολέθριες συνέπειες για την ανθρωπότητα!

Η ηττημένη στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο Γερμανία βρέθηκε, την άνοιξη του 1921, αντιμέτωπη με τις αβάστακτες στο οικονομικό πεδίο απαιτήσεις των Συμμάχων για πολεμικές «επανορθώσεις».

Tο τελεσίγραφο του Βρετανού πρωθυπουργού Lloyd George εκ μέρους των Συμμάχων, στις 5 Μαΐου του 1921, απαιτούσε από τη Γερμανία την «εκπλήρωση» των υποχρεώσεων που προέκυπταν από τη Συνθήκη των Βερσαλλιών.

Το τελεσίγραφο απαιτούσε πολεμικές επανορθώσεις ύψους 132 δισεκατομμυρίων χρυσών μάρκων, τα οποία μάλιστα έπρεπε να καταβληθούν σε δόσεις στην τρέχουσα τότε αξία τους!

Η Γερμανία ήταν υποχρεωμένη επίσης να «σεβαστεί» τις δεσμεύσεις της και να καταβάλει στο Βέλγιο, στην πρώτη χώρα που εισέβαλε με το ξέσπασμα του παγκοσμίου πολέμου τον Αύγουστο του 1914, επιπλέον 6 δισεκατομμύρια χρυσά μάρκα.

Οι υποχρεώσεις ήταν άμεσες. Η Γερμανία όφειλε να καταβάλει τις αμέσως επόμενες ημέρες, μέχρι το τέλος Μαΐου του 1921, 1 δισεκατομμύριο, ενώ οι Σύμμαχοι απαιτούσαν και την αποπληρωμή των καθυστερημένων, ληξιπρόθεσμων, δόσεων ύψους 12 δισεκατομμυρίων μάρκων. Το ποσό που μέχρι τότε είχε συγκεντρώσει η κυβέρνηση δεν ξεπερνούσε τα 150 εκατομμύρια μάρκα.

Η Γερμανία την περίοδο αυτή αποτελούσε το παράδειγμα μιας «τιμωρητικής» πολιτικής. Οι Γερμανοί έπρεπε να τιμωρηθούν, και μάλιστα συλλογικά, για τις ευθύνες των κυρίαρχων ελίτ -του αστικού συστήματος εξουσίας- για τον πόλεμο και κυρίως να πληρώσουν τα έξοδα του πολέμου. Η Γερμανία του 1921 αποτελούσε το «πειραματόζωο» της Ευρώπης.

Οι πιο διορατικοί εκπρόσωποι του συστήματος είχαν τότε, όπως και τώρα άλλωστε, προειδοποιήσει για τα τραγικά αποτελέσματα της μυωπικής πολιτικής των εκπληρώσεων των δεσμεύσεων, τα οποία επέβαλαν στη Γερμανία οι νικητές του πολέμου.

Ο Τζ. Κέινς (John Meynard Keynes, 1883-1946), ο οποίος συμμετείχε εκ μέρους της βρετανικής κυβέρνησης στις διαπραγματεύσεις για την υπογραφή της συνθήκης, διορατικά προέβλεψε στη μνημειώδη εργασία του «Οι οικονομικές συνέπειες της ειρήνης» τις οδυνηρές συνέπειες αυτής της συνθήκης:

«Αν υποστηρίξουμε την άποψη -ανέφερε ο Κέινς- ότι η Γερμανία, για τουλάχιστον μια επερχόμενη γενιά, δεν μπορεί να ευελπιστεί ούτε καν ψίχουλα ευημερίας, ότι όλοι οι πρόσφατοι σύμμαχοί μας είναι άγγελοι του φωτός, ενώ όλοι οι πρόσφατοι εχθροί μας, Γερμανοί, Αυστριακοί, Ούγγροι και οι υπόλοιποι είναι παιδιά του διαβόλου, ότι η Γερμανία πρέπει σε ετήσια βάση να κρατιέται εξαντλημένη και τα παιδιά της λιμοκτονούντα και σακατεμένα…

Αν στοχεύουμε εμπρόθετα στην αποδυνάμωση της Κεντρικής Ευρώπης, η εκδίκηση, τολμώ να προβλέψω, δεν θα έλθει ασθμαίνοντας. Τίποτε δεν μπορεί τότε να καθυστερήσει μακροχρόνια εκείνο τον τελικό εμφύλιο πόλεμο μεταξύ των δυνάμεων της αντίδρασης και των απεγνωσμένων σπασμών της επανάστασης, ενώπιον του οποίου οι τρόμοι του τελευταίου γερμανικού πολέμου θα ξεθωριάσουν εντελώς και ο οποίος θα καταστρέψει, οποιοσδήποτε κι αν είναι ο νικητής, τον πολιτισμό και την πρόοδο της γενιάς μας».1

Η πολιτική της «εκπλήρωσης» αποδείχθηκε πράγματι καταστροφική για τη Γερμανία, αφού σύντομα οδήγησε την οικονομία της χώρας σε χάος και σε μια χωρίς προηγούμενο ανθρωπιστική κρίση.

Οι τραγικές συνέπειες είναι πλέον γνωστές. Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης οδηγήθηκε σε κατάρρευση και ο απεχθής εθνικοσοσιαλισμός του ναζιστικού κόμματος κυριάρχησε βάζοντας τη Γερμανία, την Ευρώπη και τον κόσμο ολόκληρο στην τροχιά του αιματηρού Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η πολιτική της «εκπλήρωσης» των υποχρεώσεων και των δεσμεύσεων στην Ελλάδα και τον ευρωπαϊκό Νότο για την αποπληρωμή των χρεών, τα οποία δημιούργησαν οι κυρίαρχες αστικές ελίτ, μπορεί να μην οδηγήσει στον ίδιο ακριβώς καταστροφικό δρόμο που οδηγήθηκε η Γερμανία την περίοδο του Μεσοπολέμου.

Ποιος αμφιβάλλει όμως ότι πολλά από τα τραγικά αποτελέσματα αυτής της πολιτικής θα εμφανιστούν και πάλι με οδυνηρές συνέπειες για την ελληνική και την ευρωπαϊκή κοινωνία;

Η ανατροπή αυτής της πολιτικής -που δυστυχώς δεν μπόρεσε να γίνει δυνατή στη Γερμανία της δεκαετίας του 1920- είναι σήμερα περισσότερο από ποτέ αναγκαία στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία, σε ολόκληρη την Ευρώπη.

(1) John Meynard Keynes: «Οι οικονομικές συνέπειες της ειρήνης» -τίτλος πρωτότυπου «The economic consequences of the peace», εκδόσεις Παπαζήση, σελ. 176-7

* συγγραφέας