Μια ανάλυση υπό το κράτος του πανικού θα έβλεπε στη δολοφονία του Ρώσου πρέσβη στην Αγκυρα αναλογίες με τη δολοφονία του διαδόχου των Αψβούργων στο Σαράγεβο του 1914. Μια δολοφονία που θα μπορούσε να ανοίξει τις πύλες μιας σκληρής αναμέτρησης της Ρωσίας με την Τουρκία, τον στυλοβάτη του ΝΑΤΟ στα Στενά και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ευτυχώς όμως τα πράγματα μάλλον θα οδηγηθούν προς την αντίθετη πλευρά.
Η Τουρκία αντιλαμβάνεται ότι η εμπλοκή της στη Συρία δηλητηριάζει την πολιτική και κοινωνική ζωή και κυρίως της αφαιρεί αντί να της προσθέτει δυνατότητες ελιγμών και πρωτοβουλιών στην περιοχή.
Αντί να βρίσκεται, όπως θα ήθελε, στη θέση του οδηγού των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή σύρεται τελικά από τη στρατηγική του τζιχαντιστικού Ισλάμ και την επιρροή του σε «μοναχικούς» τρομοκράτες.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, αποκτά ένα ακόμη επιχείρημα υπέρ της σταθερότητας του ασαντικού καθεστώτος και της ανηλεούς επίθεσης κατά των τζιχαντιστών.
Την ίδια στιγμή όμως κατανοεί ότι η μακρόχρονη στρατιωτική εμπλοκή στη Συρία θα υπονομεύει τις σχέσεις της με την Τουρκία και ενδεχομένως με άλλες χώρες της περιοχής και θα προξενεί σοβαρή βλάβη στα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα συμφέροντά της, κυρίως τα ενεργειακά/οικονομικά.
Με βάση αυτά, μια σύγκλιση των δύο χωρών αλλά και του Ιράν για μια διευθέτηση, έστω μεταβατική, που θα σταματήσει την αιματοχυσία και θα απομονώσει τους τζιχαντιστές, φαίνεται σήμερα περισσότερο πιθανή.
Η δολοφονία του Ρώσου πρέσβη έχει όμως ιδιαίτερη σημασία και για τις εσωτερικές εξελίξεις στην Τουρκία.
Η καταφυγή του καθεστώτος στη βία κατά των Κούρδων και κάθε αντιφρονούντα, η σύνδεση της εσωτερικής ισλαμικής ρητορικής με την εξωτερική πολιτική της χώρας και τελικά το παιχνίδι του ερντογανικού καθεστώτος με το πολιτικό Ισλάμ και τον φανατισμό των πιστών δείχνει τις πολύ επικίνδυνες πλευρές του.
Φαίνεται τώρα ότι η πολιτική της σιδηράς πυγμής του ερντογανικού καθεστώτος δεν είναι δυνατόν να σταθεροποιήσει τη χώρα, αντίθετα την εκθέτει σε σοβαρούς κινδύνους και εκκολάπτει το αυγό του φιδιού του φασισμού και του τζιχαντισμού.
* Αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών, www.cemmis.edu.gr
