Γιάννης Πανούσης*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Πριονίζουμε μόνοι μας το κλαδί της επιβίωσής μας. Κουρασμένοι, δεν είμαστε πλέον σε θέση να ψηφίσουμε κανόνες δημοσίου συμφέροντος. Κορεσμένοι, δεν είμαστε πλέον σε θέση να τηρήσουμε κανόνες χωρίς αποκλίσεις. Κερματισμένοι, δεν είμαστε πλέον σε θέση να ενώσουμε δυνάμεις για το γενικό καλό.

Πένητες (ιδεολογικά) και πλάνητες (πολιτικά) δεν σκοπεύουμε να θυσιάσουμε τίποτα από τον κακό μας εαυτό (του χθες) για να κληροδοτήσουμε –έστω προς όφελος των παιδιών μας– έναν καλύτερο κόσμο (για το αύριο). Αισθανόμαστε «ξένοι» μέσα στο στενό κουστούμι των νόμων αλλά και αδικημένοι μέσα στο «φαρδομάνικο πουκάμισο» της ανομίας.

Μισούμε τη συναίνεση διότι τη θεωρούμε προδοσία και υποχώρηση αρχών (!) Μισούμε τα όρια του (κάθε) παιχνιδιού διότι τα θεωρούμε ένδειξη ανελευθερίας (!) Μισούμε τον εαυτό μας διότι δεν είμαστε τόσο επαναστάτες (!) όσο θα ‘πρεπε.

Νιώθουμε ότι απειλούμαστε όχι από την έλλειψη σχεδίου αλλά από τον φόβο ύπαρξης σχεδίου επιβίωσης με όρους και όρια. Ο εχθρός (εξακολουθεί να) είναι εντός του στρατοπέδου, ενώ εμείς (εξακολουθούμε να) τον ψάχνουμε εκτός.

Οι δύο κόσμοι, ο σκληρός πραγματικός και ο ναρκισσιστικός εικονικός, δεν συναντιούνται ποτέ στον Ελληνα, γι’ αυτό είναι αδύνατο να χτιστεί άλλο αύριο με τις λογικές τού χθες. Αλλοτε χρησιμοποιούμε τους ίδιους όρους (π.χ. δημοκρατική παράταξη, κεντροαριστερά) για να εκφράσουμε διαφορετικά νοήματα κι άλλοτε δανειζόμαστε ιδεολογηματικούς χρησμούς αυτο-θεραπείας από τους αρχαίους προγόνους μας.

Τόσο φοβισμένοι κι ανασφαλείς και τόσο εγωπαθείς και ισχυρογνώμονες! Τόσο που σε λίγο δεν θα το αντέχουμε ούτε εμείς οι ίδιοι και θα αρχίσουμε να αλληλοτρωγόμαστε (άλλωστε τέτοιες ευκαιρίες πάντοτε μας δίνονται ή και τις προκαλούμε μόνοι μας).

Αγγελοι της Κάθαρσης και Δαίμονες της Εκ-πτωσης, συνετοί συμφωνούντες και ακραίοι διαφωνούντες, υποστηρικτές και υπονομευτές των θεσμών (και της ίδιας της Δημοκρατίας) κινούνται άναρχα ανάμεσα στην ψυχαναλυτική αυταπάτη και τον πολιτικό τζόγο.

Κι όλα, κι όλοι, μέσα σ’ ένα πλαίσιο μικρό-κοσμου, λες και το παγκοσμιοποιημένο αύριο ανήκει στην αρμοδιότητα άλλων, λες και η πραγματικότητα μπορεί να περιμένει το αποτέλεσμα αυτών των άγονων αναμετρήσεων προσωπικού; κομματικού; παρεϊκού (;) κύρους.

Προλαβαίνουμε να αυτο-αδικηθούμε πριν μας αδικήσουν οι άλλοι. Πανικός ή σχέδιο, σωφροσύνη ή ανέξοδη ρητορεία, αμήχανη παθητικότητα ή ενεργητική «πολιτική μηχανή»; Ανευθυνότητα υπεύθυνων ή υπευθυνότητα ανεύθυνων; Ηθική της Αριστεράς (και του κάθε αριστερού) ή business ethics; Απόγνωση ή εξέγερση;

Πάσχουμε από έλλειψη σοβαρού κράτους (όχι δεξιόστροφου ή αριστερόστροφου, απλώς σοβαρού), πάσχουμε από έλλειψη σταθερών αρχών (όχι αρχηγών, απλών αρχών), πάσχουμε από έλλειψη κοινής λογικής (όχι πολιτικοκομματικής, απλώς κοινής), πάσχουμε από έλλειψη μεταρρυθμίσεων (όχι ρυθμίσεων, απλώς μεταρρυθμίσεων).

Χαμένος χρόνος, χαμένες ευκαιρίες, χαμένες πολιτικές, τελικά χαμένοι άνθρωποι. Κι όλα στον βωμό της αυτάρεσκης δικαίωσης: «Κερδίσαμε τις εκλογές».

Ο κομματικός ανταγωνισμός über alles. Οι ιδεολογικοί μύθοι «σκοτώνουν» την πραγματικότητα (ακόμα κι όταν γνωρίζουμε ότι η πραγματικότητα θα σκοτώσει ανθρώπους). Πάσχουμε ανίατα. Και το χειρότερο: δεν υπάρχει «γιατρός» να μας πει την αλήθεια και να μας δώσει συνταγή θεραπείας.

* Καθηγητής, βουλευτής ΔΗΜΑΡ