Οσα εκτυλίσσονται σε σχέση με τη δίκη του εγκλήματος των Τεμπών, μιας τραγωδίας με οδυνηρές απώλειες και με ισχυρή κοινωνική απαίτηση για λογοδοσία, δεν μπορούν να εκληφθούν ως αλληλουχία αστοχιών ή θεσμικών δυσλειτουργιών. Συνιστούν υπονόμευση της διερεύνησης του εγκλήματος, συσκότιση των γεγονότων και συγκάλυψη της αλήθειας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η επίθεση κατά της Ζωής Κωνσταντοπούλου, συνηγόρου συγγενών θυμάτων. Η εξέλιξη αυτή δεν είναι τυχαία. Εκκινεί από το πολιτικό κέντρο, με τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργo Φλωρίδη να προβαίνει σε συκοφαντικές επιθέσεις εις βάρος της και να ακολουθούν κάποια κέντρα δημόσιου λόγου που με εντυπωσιακή ομοιομορφία επιχειρημάτων, συγκροτούν δημόσια το ίδιο συκοφαντικό αφήγημα. Η αιτία είναι σαφής: μάχεται και συγκρούεται για την ανάδειξη της αλήθειας και την απόδοση ευθυνών, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών προσώπων, των οποίων η υπαιτιότητα επιδιώκεται να συγκαλυφθεί.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι δημόσιες παρεμβάσεις του προέδρου της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, κ. Χριστόφορου Σεβαστίδη, κατά της Ζωής Κωνσταντοπούλου και του Νίκου Κωνσταντόπουλου, ενός σπουδαίου δικηγόρου και ακάματου αγωνιστή των δημοκρατικών αξιών. Κατά παράβαση της αρχής της αυτοσυγκράτησης, ο πρόεδρος κ.Χ. Σεβαστίδης προέβη σε δημόσια ειρωνική και συκοφαντική αφήγηση εις βάρος τους, χωρίς αναφορά στα πραγματικά γεγονότα της δίκης στη Λάρισα.
Η παρέμβασή του δεν εισέφερε στην αντικειμενική αποτύπωση των γεγονότων, αντίθετα, τα επισκίασε, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από την ουσία της υπόθεσης στη στοχοποίηση των δύο συνηγόρων των συγγενών των θυμάτων.
Και εδώ αναδεικνύεται η θεσμική αποκαρδιωτική αντίφαση: εκκωφαντική σιωπή για όσα έχουν συγκαλύψει την αλήθεια τα τελευταία τρία χρόνια και κατά τη δίκη στη Λάρισα και αντίθετα οξύς, καταγγελτικός και συκοφαντικός λόγος κατά των συνηγόρων, που μάχονται για την ανάδειξη της αλήθειας. Ο κ. Χ. Σεβαστίδης δεν παρενέβη, ούτε στηλίτευσε τις σκαιότατες, υβριστικές δηλώσεις του υπουργού Δικαιοσύνης, που πρόσβαλαν το κοινό περί δικαίου αίσθημα όπως: «Οσοι μιλούν για μπάζωμα είναι για τα μπάζα», «Τα Τέμπη και οι κλάψες και όλα αυτά τελείωσαν» και «Στις δικαστικές αίθουσες δεν προβλέπονται ειδικές θέσεις για υποψήφιους αρχηγούς κομμάτων».
Η ίδια σιωπή εκτείνεται σε ζητήματα εξαιρετικής βαρύτητας για τη Δικαιοσύνη, και το δημόσιο συμφέρον όπως: η μη ολοκλήρωση της σύμβασης 717, το μπάζωμα του τόπου του εγκλήματος, η καταστροφή βιολογικού υλικού των θυμάτων, οι συνθήκες που οδήγησαν στην απανθράκωσή τους, τα αίτια της πυρόσφαιρας που παραμένουν αδιερεύνητα, ο επίμονος αγώνας για να δοθεί άδεια εκταφής και διενέργειας εξετάσεων σε εργαστήρια του εξωτερικού, οι συνθήκες της διεξαγωγής της δίκης, η μη παράδοση των βίντεο από τον τόπο της σύγκρουσης στους συγγενείς, γεγονός που προκάλεσε και την αντίδραση της εισαγγελέα της έδρας, η δήλωση της πρόεδρου αποχής από τη δίκη, οδηγώντας την υπόθεση σε επ’ αόριστον αναβολή, χωρίς να ληφθεί υπόψη ότι οι συγγενείς των θυμάτων, βυθισμένοι σε βαρύ πένθος, παραμένουν επί τρία χρόνια σε καθεστώς αναμονής, διεκδικώντας αλήθεια και δικαίωση. Οι τοποθετήσεις του κ. Χ. Σεβαστίδη δεν ήταν ουδέτερες. Αντιθέτως, λειτούργησαν ως ευκαιρία για δημόσια διατύπωση που έκανε, μιας αντιδημοκρατικής πρότασης για νομοθετική ρύθμιση, που θα δίνει τη δυνατότητα στο δικαστήριο να αποβάλει «ενοχλητικούς» δικηγόρους από τη δίκη. Τούτο συνιστά υπονόμευση του κράτους δικαίου, καθώς μεταστρέφει την υπεράσπιση από ανεξάρτητη λειτουργία σε δραστηριότητα εξαρτημένη από την «ανοχή» της έδρας ως προς τον τρόπο άσκησής της από τον δικηγόρο. Ιδίως σε υποθέσεις υψηλού κοινωνικού και πολιτικού ενδιαφέροντος, η ένταση και η σύγκρουση στη δίκη αποτελούν συχνά αναγκαία συνθήκη, όταν ανακύπτουν ζητήματα, που αντίκεινται στο κράτος δικαίου και τη συνείδηση του δικηγόρου ως υπερασπιστή του δικαίου.
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου δίνει μάχη τόσο στο δικαστήριο όσο και, ως πρόεδρος της Πλεύση Ελευθερίας στη Βουλή, για την πλήρη αποκάλυψη όλων των πτυχών του εγκλήματος των Τεμπών και την απόδοση ευθυνών σε όλους τους εμπλεκόμενους, συμπεριλαμβανομένων και των πολιτικών προσώπων.
Το πλέγμα αυτών των εκφοβιστικών πρακτικών (SLAPP) εναντίον της δεν αποτελεί συγκυριακή αντίδραση, αλλά συνειδητή στρατηγική, με σαφή στόχο τη φίμωση κάθε φωνής, που επιμένει να διεκδικεί δικαιοσύνη.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα η αταλάντευτη υπεράσπιση του δικαιώματος στην αλήθεια και του κράτους δικαίου δεν συνιστά επιλογή, αλλά αδιαπραγμάτευτη δημοκρατική υποχρέωση, χωρίς εξαιρέσεις και συμβιβασμούς.
*Δικηγόρος, βουλεύτρια Α΄ Αθηνών Πλεύσης Ελευθερίας
