Απροετοίμαστη η οικονομία για τη νέα διεθνή κρίση

Ο πρωθυπουργός επιμένει να εμφανίζεται σαν εγγυητής της σταθερότητας στο χάος που δημιουργεί η κυβερνητική πολιτική.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τονίζει πως δεν πρέπει να πάμε σε πρόωρες εκλογές γιατί θα χαθεί αυτό που αντιλαμβάνεται σαν σταθερότητα. Ο υπουργός Οικονομίας κρίνει ότι η Ελλάδα, η οποία παίρνει το «χρυσό» στη συγκριτική φτώχεια στην ΕΕ-27, επιστρέφει στον πυρήνα των οικονομικά αναπτυγμένων χωρών και έχει τις προϋποθέσεις να αντιμετωπίσει τη νέα κρίση.

Δυστυχώς το αφήγημα που μας παρουσιάζουν δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα. Η ελληνική οικονομία μπαίνει στη νέα διεθνή ενεργειακή και οικονομική κρίση φορτωμένη βαρίδια, απροετοίμαστη και ευάλωτη.

Η ακρίβεια

Ο ελληνικός πληθωρισμός είναι σταθερά υψηλότερος από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Είμαστε ήδη σε ετήσιο πληθωρισμό  3,2% με την ευρωζώνη στο 2,5%.Οι περισσότερες προγνώσεις είναι ότι σε συνθήκες διεθνούς οικονομικής κρίσης θα ξεπεράσουμε το 4% και μπορεί να πλησιάσουμε το 5%.

Τα ποσοστά αυτά είναι σκληρά για μία από τις φτωχότερες χώρες της ΕΕ-27 με κοινωνικά δύσκολη εισοδηματική διαστρωμάτωση.

Το χειρότερο είναι ότι ο καθένας έχει εκπαιδευθεί να χρεώνει ότι θέλει, γνωρίζοντας ότι δεν θα ελεγχθεί και αδιαφορώντας για τις συνέπειες.

Αυτό ξεκινάει από τους ισχυρούς της οικονομίας και τη φορολογική πολιτική του κράτους και καταλήγει σε ένα είδος κοινωνικού αυτοματισμού στη βάση της οικονομίας.

Ανταγωνιστικότητα, παραγωγικότητα

Ο υψηλός πληθωρισμός και η πληθωριστική προδιάθεση υπονομεύουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας. Σε συνθήκες διεθνούς οικονομικής κρίσης με ακριβά εισαγόμενα καύσιμα, το εμπορικό έλλειμμα θα σπάσει πάλι ρεκόρ και μπορεί να ανεβάσει το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών σε επικίνδυνα επίπεδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Επετηρίδας Ανταγωνιστικότητας του 2025(International Institute for Management Development)η Ελλάδα υποχώρησε το 2024 στην 50η θέση μεταξύ των 69 οικονομιών που αξιολογήθηκαν.

Βλέπει την πλάτη της Πορτογαλίας(37η),της Ισπανίας(39η),της Ιταλίας(43η) και της Κύπρου(44η). Δεν υστερούμε μόνο έναντι των χωρών της Ν. Ευρώπης που έχουν συνολικά πρόβλημα διεθνούς ανταγωνιστικότητας αλλά και έναντι χωρών όπως η Ουγγαρία και η Ρουμανία.

Παρουσιαζόμαστε στην αφετηρία του αγώνα για την αντιμετώπιση της νέας κρίσης με σοβαρό μειονέκτημα.

Απογοητευτικά είναι και τα στοιχεία του 2024 για την παραγωγικότητα της εργασίας με βάση μελέτη δύο καθηγητών ΑΕΙ και δύο μελετητών του ΚΕΠΕ.
Η μέση παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας ήταν το 2024,17% κατώτερη σε σχέση με το επίπεδο του 2009,οταν χρεωκόπησε το Δημόσιο. Υστερεί σε σχέση και με το 2019 παρά την πλουσιοπάροχη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση που μεσολάβησε.

Ενδεικτικό της προβληματικής εξελικτικής τάσης είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, από τις 740000 θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν μετά το 2013-οπότε η απασχόληση είχε πέσει στο κατώτατο επίπεδο-οι περίπου 320000,το 43%,αφορούσαν καταλύματα και εστίαση.

Ρεκόρ χρέους

Στη διεθνή οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008 καθοριστικός για την πατρίδα μας ήταν ο ρόλος του δημοσιονομικού ελλείμματος και του δημόσιου χρέους.
Τα μνημόνια μας έβαλαν ήδη από το 2018 σε πορεία πλεονασμάτων ενώ το δημόσιο χρέος ξεπερνά σαν ποσοστό του ΑΕΠ το επίπεδο του 2009 αλλά είναι ευνοϊκά ρυθμισμένο από την περίοδο των μνημονίων.

Επομένως δεν υπάρχει, σε αντίθεση με την διεθνή κρίση του 2008, σοβαρός δημοσιονομικός κίνδυνος.

Πληρώνουμε όμως το λογαριασμό της δημοσιονομικής πολιτικής που εφαρμόζεται, με πτώση της παραγωγικότητας λόγω υποχρηματοδότησης της παιδείας, της έρευνας, της επαγγελματικής εκπαίδευσης. Πληρώνουμε και με πτώση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας λόγω υστέρησης στις δημόσιες επενδύσεις. Ταυτόχρονα ο πληθωρισμός ενισχύεται από το ρεκόρ καταναλωτικών φόρων στο οποίο στηρίζονται τα δημοσιονομικά πλεονάσματα.

Όμως το μεγάλο πρόβλημα που δεσπόζει στην Ελλάδα στο ξεκίνημα της νέας διεθνούς κρίσης είναι το ιδιωτικό χρέος. Στις οικονομικές στήλες των εφημερίδων δημοσιεύονται ανατριχιαστικά στοιχεία: 80 δισ. ευρώ το χρέος των ιδιωτών, επιχειρήσεων (κόκκινα δάνεια) προς τους servicers σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Με τη βοήθεια των τόκων υπερημερίας το ιδιωτικό χρέος αυτού του τύπου έχει φτάσει τα 170 δισ. ευρώ απειλώντας να καταπιεί ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας. Κυβέρνηση, Τράπεζα της Ελλάδος κρύβουν τις πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος λες και με τον τρόπο αυτό θα το εξαφανίσουν.
Άλλα τόσα, πάνω από 160 δισ., είναι το ληξιπρόθεσμο χρέος νοικοκυριών και επιχειρήσεων προς το Δημόσιο.

Ηλεκτροσόκ

Αν προσθέσουμε στα παραπάνω τη φοβερή εξάρτηση από το εισαγόμενο φυσικό αέριο και πετρέλαιο-η κυβέρνηση εγκατέλειψε πρόωρα τον λιγνίτη, δεν έκανε τίποτα για την ηλεκτροκίνηση, έμεινε πίσω στην υποδομή των ΑΠΕ, μας δέσμευσε στο φυσικό αέριο-καταλαβαίνουμε πόσο ευάλωτη είμαστε στη νέα διεθνή κρίση.
Επιπλέον η καρτελοποίηση του τομέα της ηλεκτροπαραγωγής και η χρηματιστηριακή λειτουργία της συγκεκριμένης αγοράς, μεγαλώνουν το παραδοσιακό μειονέκτημά μας στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και προετοιμάζουν ακόμη μεγαλύτερες αναταράξεις.

Δεν υπάρχει η σταθερότητα που προβάλουν κυβέρνηση, Τράπεζα της Ελλάδος. Το σύστημα είναι εμφανώς αποσταθεροποιημένο και χρειαζόμαστε ένα νέο πολιτικό, οικονομικό ξεκίνημα για να δούμε αν θα μπορέσουμε να αποφύγουμε τα χειρότερα.