Η έναρξη του Ψυχρού Πολέμου το 1947-8, με την εξαγγελία του Δόγματος Τρούμαν, του Σχεδίου Μάρσαλ και τον αποκλεισμό του Δυτικού Βερολίνου, συνοδεύτηκε από έναν κατακλυσμό συμφωνιών διμερούς ή πολυμερούς στρατιωτικής συνεργασίας των ΗΠΑ με χώρες του ελεύθερου κόσμου αλλά και στρατιωτικών περιφερειακών συνασπισμών του ΝΑΤΟ για τον Βόρειο Ατλαντικό, του CENTO για τη Μέση Ανατολή και του SEATO για τη Νοτιοανατολική Ασία.
Μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2026 δεν είχε καταγραφεί επίθεση των ΗΠΑ με ορμητήριο στρατιωτική αμερικανική βάση στο έδαφος συμμαχικής χώρας που να λειτουργεί ως κύριο μέτωπο.
Οι βάσεις των ΗΠΑ έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο στη στήριξη πολέμων αλλά σήμερα εμπλέκονται στη σύγκρουση, χωρίς να υπάρχει πολιτική συμφωνία για τους στόχους της επίθεσης με τη φιλοξενούσα χώρα.
Με σταθερά βήματα η Ουάσινγκτον μετάλλαξε στην πράξη το καθεστώς παροχής διευκολύνσεων σε πλήρη ντε φάκτο παραχώρηση κυριαρχίας. Το πρώτο βήμα έγινε το 2001 με τη δημιουργία του διαβόητου στρατοπέδου του Γκουαντάναμο στο έδαφος της Κούβας, σε περιοχή που είχε παραχωρηθεί για διευκολύνσεις χωρίς να θίγεται η κυριαρχία της Αβάνας.
Η επιτομή των αντιφάσεων της διεύρυνσης του ρόλου των βάσεων είναι το Κατάρ που φιλοξενούσε μέχρι το τέλος του 2025 βάσεις των ΗΠΑ και της Γαλλίας, κτίρια της Χαμάς αλλά και κλιμάκιο των υπηρεσιών πληροφοριών του Ισραήλ το οποίο διαπραγματευόταν την απελευθέρωση των ομήρων.
Εύλογα τίθεται πλέον το ερώτημα μήπως μετά την απορρύθμιση των αγορών βρισκόμαστε μπροστά σε μια γεωπολιτική απορρύθμιση, με πρώτο δείγμα γραφής τη χρήση των αμερικανικών βάσεων χωρίς τη ρητή ή γραπτή συναίνεση της παρέχουσας τις διευκολύνσεις χώρας.
Αν το Γκουαντάναμο ήταν η αφετηρία της διεύρυνσης του ρόλου των βάσεων, η αμερικανική βάση στο Ιντσιρλίκ της Νοτιοανατολικής Τουρκίας στοχοποιήθηκε το 2016 από τον Ερντογάν ως το συντονιστικό κέντρο του αποτυχόντος πραξικοπήματος. Στη συνέχεια περικυκλώθηκε από ειδικές δυνάμεις του στρατού που έκοψαν την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος για μία εβδομάδα.
Οι διευκολύνσεις χωρίς όρια σβήνουν ό,τι είχε απομείνει από τα προσχήματα εθνικής κυριαρχίας των χωρών που δέχονται να διακινδυνεύσουν την εμπλοκή τους σε πολεμική σύγκρουση με διαδικασίες αυτόματου πιλότου.
-320x213.jpg)
