Ανακτορικό πραξικόπημα

Απόλυτη προσωποπαγής εξουσία δεν υπήρξε και δεν θα υπάρξει ποτέ. Ακόμη και ο πιο συγκεντρωτικός δικτάτορας έχει ανάγκη από έναν σκληρό στενό κύκλο συνεργατών με τους οποίους μοιράζεται την εξουσία.

Η σχέση αλληλεξάρτησης και συνενοχής ανάμεσα στην κορυφή της εξουσίας και τον στενό πέριξ αυτής κύκλο υπάρχει όσο το καθεστώς και οι κοινωνικές ισορροπίες δεν απειλούνται με κατάρρευση.

Οταν μια χώρα ή ένα καθεστώς πλησιάζουν ή εισέρχονται σε ζώνη όπου οι αναταράξεις μπορούν να γίνουν από τη μια στιγμή στην άλλη τεκτονικές σεισμικές δονήσεις, τότε συνήθως συμβαίνουν τα ανακτορικά πραξικοπήματα, δηλαδή η εκ των έσω ανατροπή με τους πραιτοριανούς της εξουσίας να πρωταγωνιστούν στην ανατροπή της.

Το πιο γνωστό αποτυχόν ανακτορικό πραξικόπημα είναι η απόπειρα δολοφονίας του Χίτλερ τον Ιούλιο του 1944 από ανώτατους αξιωματικούς της Βέρμαχτ που υπηρετούσαν σε θέσεις-κλειδιά.

Το πιο πρόσφατο επιτυχές ανακτορικό πραξικόπημα ήταν η ανατροπή του Τσαουσέσκου τον Δεκέμβριο του 1989 στη Ρουμανία από τη διαβόητη υπηρεσία ασφαλείας Σεκουριτάτε, η οποία όχι μόνον αυτοαμνηστεύθηκε αλλά διαχειρίστηκε τη μετάλλαξη του ανατραπέντος καθεστώτος.

Με τα σημερινά δεδομένα ένα παρόμοιο σενάριο είναι πολύ πιθανό να είναι η κατάληξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.

Με τη χερσαία μετεξέλιξη του μέχρι στιγμής πυραυλικού πολέμου να είναι απαγορευτικού κόστους για τους Τραμπ-Νετανιάχου η αλλαγή ηγεσίας του ισλαμικού καθεστώτος μοιάζει μονόδρομη επιλογή.

Η καταστολή της πρόσφατης εξέγερσης αλλά και η στήριξη του θεοκρατικού καθεστώτος από ένα μειοψηφικό μεν, όχι ευκαταφρόνητο δε ποσοστό του πληθυσμού αποκλείουν την ανατροπή ύστερα από λαϊκή εξέγερση. Ο,τι δεν μπόρεσε να συμβεί τον Ιανουάριο δεν μπορεί να επιχειρηθεί σήμερα.

Μέσα σε τρεις μέρες πολέμου έχουν διαμορφωθεί οι συνθήκες που εκ των πραγμάτων θα διευκολύνουν τη σύναψη ενός συμβιβασμού ανάμεσα στις δύο αντίπαλες πλευρές:

● Ο αποκεφαλισμός της ηγεσίας του Ιράν δεν είναι πια σενάριο, αλλά γεγονός που υπαγορεύει εδώ και τώρα έναν ευρύτατο ανασχηματισμό.

● Και οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές βλέπουν τα πυραυλικά αποθέματά τους να εξαντλούνται σε ορίζοντα διμήνου.

● Παρόμοιας χρονικής διάρκειας φαίνεται να είναι και οι αντοχές της παγκόσμιας ενεργειακής σταθερότητας.

Τέλος, ο ηγέτης που απειλεί και εκλιπαρεί για ένα Νόμπελ Ειρήνης είναι βέβαιο ότι θα χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του προσεχούς Νοεμβρίου.