Σε ολόκληρο τον πλανήτη επικρατεί ένα πρωτοφανές κλίμα αβεβαιότητας μετά την εκλογή του Ντ. Τραμπ. Οι εν εξελίξει γεωπολιτικές ανακατατάξεις αναδιατάσσουν τις ισορροπίες ισχύος μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας. Αναπότρεπτα ισχύει ο νόμος του «ισχυρού» στις διεθνείς σχέσεις, που έχει ως συνέπεια την κατάρρευση δικαιοπολιτικών κανόνων που διέπουν τις σχέσεις των κρατών-μελών της διεθνούς κοινότητας, που οικοδομήθηκαν μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο τερματισμός του Ψυχρού Πολέμου και η κατάρρευση της ΕΣΣΔ επιφέρουν την «οικουμενοποίηση» του πολιτειακού συστήματος της φιλελεύθερης δημοκρατίας της Δύσης και σταδιακά επικρατεί η «μονοκρατορία» των ΗΠΑ στο διεθνές σύστημα. Στo δόγμα «Pax Americana», όπως είναι γνωστό, καταγράφονται πολυάριθμες ένοπλες συρράξεις, με την άμεση ή έμμεση εμπλοκή της Αμερικής μέσω της συμμετοχής της σε επιχειρήσεις υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ. Από το 1952 έως σήμερα ενδεικτικά να αναφέρω τις στρατιωτικές επιχειρήσεις σε Κορέα, Βιετνάμ, Αφγανιστάν και την επίθεση του ΝΑΤΟ, της Αμερικής και χωρών της Ε.Ε. στη Γιουγκοσλαβία για την προστασία των Κοσοβάρων, που τελικά επέφερε τη διάλυσή της. Οι Αμερικανοί είχαν εμπλακεί στρατιωτικά και στη Λιβύη και στη Μ. Ανατολή πολέμησαν στο Ιράκ και στη Συρία. Τέλος, η Αμερική, παρέχοντας υλικοτεχνική υποστήριξη στο Ισραήλ, βοηθάει στους επιθετικούς πολέμους που διεξάγει στη Δυτική Ασία.
Καθίσταται πρόδηλο ότι η Αμερική έχει γίνει επικίνδυνη, πλέον, για την παγκόσμια ειρήνη. Η υλοποίηση του νέου δόγματος Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ προμηνύει μια παγκόσμια καταστροφή. Η Αμερική επιδιώκει την παλινόρθωση του μονοπολικού κόσμου, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να «ανακόψει» την εντεινόμενη γεωπολιτική και γεωοικονομική ισχύ του Παγκόσμιου Νότου, να «διεμβολίσει» τη στρατηγική συμμαχία Κίνας, Ρωσίας και Ινδίας και κατ’ επέκταση να αποτρέψει την ανάδυση ενός πολυπολικού διεθνούς συστήματος. Ως παγκόσμια υπερδύναμη, επιζητώντας να επιβάλει την άποψή της σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο και λόγω της αδυναμίας της να παρίσταται με στρατιωτικές δυνάμεις σε περιοχές του πλανήτη υψηλής γεωστρατηγικής σημασίας, καταφεύγει σε εκβιασμούς προκειμένου οι χώρες να υποκύψουν στα «τελεσίγραφα» των ΗΠΑ. Οπου η γεωγραφία δεν είναι «ευνοϊκή» στην υλοποίηση των απειλών τους, προβαίνουν σε επίδειξη των υπερσύγχρονων όπλων τους, των οποίων την καταστροφική δύναμη δεν έχει γνωρίσει έως τώρα η ανθρωπότητα.
Και αυτή η επιθετική ρητορική στο όνομα της εθνικής ασφάλειας και των γεωστρατηγικών συμφερόντων των ΗΠΑ συνδυάζεται με επεμβάσεις όπως η επιχείρηση στη Βενεζουέλα και στοχεύουν και χώρες-συμμάχους του ΝΑΤΟ όπως τη Γριλανδία, η οποία έχει ημιαυτόνομο καθεστώς διακυβέρνησης, ενώ παραμένει, ακόμη, εδαφική επικράτεια της Δανίας. Ομως διαφαίνεται ότι αυτές οι απειλές ώθησαν την Ευρώπη να προχωρήσει στη συγκρότηση στρατηγικής αμυντικής αυτονόμησης από την Αμερική. Διανύει μια περίοδο «ενηλικίωσης» και «απογαλακτισμού» από την αμερικανική «Μητρόπολη», απόλυτα λογικό μετά τις κλιμακούμενες δηλώσεις περιφρόνησης των Αμερικανών για τους Ευρωπαίους. Εχουν προειδοποιήσει τη Γηραιά Ηπειρο ότι θα υποστεί «πολιτισμικό αφανισμό» όσον αφορά τη μεταναστευτική της πολιτική.
Οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι διαχρονικά οι ηγεσίες των ΗΠΑ δεν ήταν πάντα πολεμοχαρείς. Την περίοδο 2001-2009, υπό την ηγεσία του Τζορτζ Ουόκερ Μπους του νεότερου, ο «Αξονας του Διαβόλου» απαρτιζόταν από το Ιράκ, το Ιράν και τη Β. Κορέα. Το 2002 απειλούσε ότι η Αμερική θα πραγματοποιούσε στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν –που έως το 1935 ονομαζόταν Περσία– και στη Βόρεια Κορέα. Καμία από αυτές τις απειλές δεν τόλμησαν να υλοποιήσουν οι Αμερικανοί, κάτι που συνιστά δείγμα απώλειας της πλανητικής της δύναμης. Η Αμερική υπό την ηγεσία του Μπαράκ Ομπάμα, η Ευρώπη και το Ιράν υπέγραψαν τη συμφωνία για το «Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης» που αφορούσε το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Οσο για τον επόμενο πρόεδρο της Αμερικής, Ντ. Τραμπ, από την πρώτη του θητεία υιοθέτησε τη στρατηγική της σύγκρουσης εναντίον του Ιράν. Μετά τον «πόλεμο των 12 ημερών» βρισκόμαστε, κυριολεκτικά, στο παρά πέντε μιας τρομακτικής στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ της Περσίας και της Αμερικής, εάν το θεοκρατικό καθεστώς δεν υποκύψει στους όρους των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Η έκβασή του θα ολοκληρώσει ένα παίγνιο «μηδενικού αθροίσματος», που θα αναδείξει έναν και μόνο νικητή με ανυπολόγιστες συνέπειες για ολόκληρη την ανθρωπότητα.
*Γενικός γραμματέας ΣΦΕΑ
