«Εθνικό είναι το αληθές»
Διονύσιος Σολωμός
Με κίνδυνο να θεωρηθώ «φιλομητσοτακικός» (εύκολοι οι χαρακτηρισμοί στην πολύπαθη τούτη χώρα), δεν θα συμμεριστώ τις κινδυνολογικές εκτιμήσεις για τη συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη, στην Αγκυρα. Προφανώς, έδαφος υπάρχει για δίκαιη, θα έλεγα και αντικειμενική κριτική, ιδίως έναντι της ωραιοποιημένης παρουσίασης των αποτελεσμάτων της συνάντησης εκ μέρους του Μαξίμου και κυβερνητικών στελεχών.
Δυστυχώς, η πολιτική Μητσοτάκη για τον διεθνή ρόλο της Ελλάδας δεν χαρακτηρίζεται από αρχές, με πρόσφατο παράδειγμα την απροθυμία υπεράσπισης του διεθνούς δικαίου στην περίπτωση της ωμής καταπάτησής του από τον Τραμπ στη Βενεζουέλα.
Πεδίο βάσιμης κριτικής ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν προσέρχεται σε τέτοιες συναντήσεις με σαφείς στόχους, ούτε έχοντας εξασφαλίσει στοιχειώδη συναίνεση της δημοκρατικής αντιπολίτευσης, η οποία όμως οφείλει να τοποθετείται στη βάση συγκεκριμένης ανάλυσης της συγκεκριμένης κατάστασης, με δεδομένες τις διεθνείς ανακατατάξεις και τους γεωπολιτικούς κλυδωνισμούς. Αλλιώς, ευνοείται, και εξ αριστερών, ο ολισθηρός τουρκοφοβικός δρόμος τού «όχι σε όλα», προσφιλής στον Σαμαρά και άλλους ακροδεξιούς που «συνιστούσαν» στον πρωθυπουργό «να μην πάει στην Αγκυρα». Πασίγνωστη και δοκιμασμένη η εν λόγω προσέγγιση, που όμως δεν συμβαδίζει με τις καλύτερες παραδόσεις της ελληνικής διπλωματίας στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας.
Δύο παραδείγματα, αφενός κρατικής διπλωματίας και αφετέρου άτυπης διπλωματίας: Πρώτο και καλύτερο, το Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας των Βενιζέλου-Κεμάλ το 1930, ενώ το αίμα ήταν νωπό ακόμα στη Μικρασία. Δεύτερο, η ίδρυση Επιτροπής Ελληνοτουρκικής Φιλίας, λίγα χρόνια μετά την κυπριακή τραγωδία του 1974, με πρόεδρο τον Μίκη Θεοδωράκη και γενικό γραμματέα τον Στέφανο Ληναίο. Επιτροπή στην οποία συμμετείχα και ο ίδιος ως ιδρυτικό μέλος, με προτροπή Χαρίλαου Φλωράκη, τότε ηγέτη του ΚΚΕ.
Μεγάλη πληγή οι δήθεν τουρκολόγοι-τουρκοφάγοι, μερικοί εκ των οποίων έχουν και τηλεοπτικές εκπομπές, ενώ άλλοι έχουν διαρκή παρουσία στα κανάλια. Διαχρονική η θέση τους ότι «ο Τούρκος δεν πιάνεται φίλος», σε άλλη εκδοχή «ο Τούρκος δεν αλλάζει», λες και στην κοινωνία της Τουρκίας δεν υπάρχουν δημοκρατικές και φιλειρηνικές δυνάμεις, μαχόμενες συνδικαλιστικές οργανώσεις και προοδευτικοί αιρετοί της αυτοδιοίκησης, ιδιαίτερα στην απέναντι των νησιών μας ακτή του Αιγαίου.
Προφανώς, ούτε η Ν.Δ. αναφέρεται στην «άλλη» Τουρκία, της είναι δε άγνωστη έννοια η διπλωματία των πολιτών, καθώς η συντηρητική αντίληψη είναι ότι «εξωτερική πολιτική δεν γίνεται στο πεζοδρόμιο», θέση που δεν τήρησαν στην περίπτωση της Συμφωνίας των Πρεσπών.
Καταλήγω με την εξ αριστερών θέση ότι αφού στις ελληνοτουρκικές σχέσεις διατηρούνται τα «ήρεμα νερά», γιατί δεν παγώνουν οι εκατέρωθεν πολυδάπανοι εξοπλισμοί και η κούρσα για το ποια χώρα θα πάρει πρώτη τα F-35;
*Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
