Εραστές της ζωής και της λευτεριάς

Στις κιτρινισμένες άκρες αυτών των φωτογραφιών, εκεί που η σκιά του θανάτου συναντά το φως της απόλυτης αξιοπρέπειας, η καρδιά σταματά να χτυπά για μια στιγμή. Δεν είναι απλώς χαρτί και μελάνι, είναι η σάρκα της ιστορίας μας, ποτισμένη με το δάκρυ της μάνας και το πείσμα του αγωνιστή.

Κοιτάξτε τα μάτια τους. Αυτά τα μάτια που αντίκρισαν τις κάννες των όπλων και δεν χαμήλωσαν. Οι 200 της Καισαριανής δεν πήγαν στο απόσπασμα σαν μελλοθάνατοι, αλλά σαν εραστές της ζωής και της λευτεριάς. Όπως αναφέρεται στις συγκλονιστικές μαρτυρίες από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής, το αίμα τους που πότισε το χώμα εκείνη την Πρωτομαγιά του ’44, δεν στέγνωσε ποτέ. Παραμένει υγρό, ζεστό, να μας θυμίζει πως η αξιοπρέπεια ενός λαού μετριέται με το «όχι» που λέει μπροστά στον δήμιο.

Πονάει η μνήμη όταν βλέπεις τα σημειώματα που πέταξαν από τα καμιόνια. «Καλύτερα να πεθαίνει κανείς στον αγώνα για τη λευτεριά παρά να ζει σκλάβος», έγραφαν με τρεμάμενο χέρι, κι όμως η ψυχή τους ήταν ατσάλι. Το Μουσείο ΕΑΜικής Αντίστασης φυλάσσει αυτές τις ιερές στιγμές, όπου ο άνθρωπος υπερβαίνει τον εαυτό του για χάρη του «εμείς».

Είναι μια βαθιά, αβάσταχτη μοναξιά να κοιτάς αυτές τις φωτογραφίες σε μια εποχή που η λήθη βολεύει. Όμως, η θυσία τους είναι μια ανοιχτή πληγή που αρνείται να κλείσει, μια διαρκής υπενθύμιση ότι ο κόσμος αυτός αξίζει να αλλάξει. Σύμφωνα με το αφιέρωμα της Εφημερίδας των Συντακτών, οι 200 δεν είναι ήρωες μακρινοί, είναι οι παππούδες μας, τα αδέρφια μας, η ίδια μας η συνείδηση που μας ψιθυρίζει μέσα από τη σιωπή του Σκοπευτηρίου: «Μην μας ξεχνάτε. Συνεχίστε».

Κάθε λήψη είναι ένας λυγμός, αλλά και μια υπόσχεση. Γιατί όσο υπάρχουν άνθρωποι που δακρύζουν μπροστά σε αυτά τα πρόσωπα, η Καισαριανή δεν θα είναι ποτέ ένας τόπος θανάτου, αλλά το αιώνιο Θυσιαστήριο της Λευτεριάς.

*Υπ. Διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου