Αν θέταμε το ερώτημα του τίτλου σε έναν συντηρητικό συμπολίτη μας, εννοώ προσκείμενο πολιτικά στη Δεξιά ή και Ακροδεξιά, δύσκολα θα παίρναμε σωστή απάντηση. Πιθανότερη θα ήταν «ο θαυμασμός του για την αρχαία Ελλάδα».
Πράγματι, ο ποιητής λόρδος Βύρων, θεωρούμενος κορυφαίος των Φιλελλήνων, έτυχε κλασικής παιδείας στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και πίστευε αρχικά με ρομαντικό τρόπο στην αναγέννηση της Ελλάδας. Στην Αθήνα όμως και όχι τη Σπάρτη έκανε το πρώτο του ταξίδι εκτός βρετανικών συνόρων όταν ενηλικιώθηκε και ανέλαβε καθήκοντα στη Βουλή των Λόρδων.
Χριστούγεννα 1809, έφτασε ο λόρδος Βύρων στην Αθήνα, ήδη 21 ετών. Ακόμα και τότε, ο κατοπινός μεγάλος ποιητής είχε επιλέξει τον ιδεολογικό του χώρο, την παράταξη των Γουίκς, όχι των Τόρις στους Λόρδους, δηλαδή των Φιλελεύθερων, όχι των Συντηρητικών. Τότε, δεν υπήρχε εργατικό κίνημα ούτε Εργατικό Κόμμα στη Βρετανία, αν και σημειώνονταν εργατικές εξεγέρσεις καθώς η βιομηχανική επανάσταση άφηνε κοινωνικά ερείπια πίσω της.
Διαμένοντας τότε στην Αθήνα περίπου ενάμιση χρόνο, με ενδιάμεσες επισκέψεις διαδοχικά σε Σμύρνη, Τρωάδα και Κωνσταντινούπολη, όπως και στην Πελοπόννησο, ο Μπάιρον δήλωνε «πολίτης του κόσμου», έκανε φίλους ποικίλων εθνοτήτων, κυρίως λόγω της παραμονής του στο Μοναστήρι των Καπουτσίνων, φάτσα στους Στύλους του Ολυμπίου Διός, δίπλα στο Φανάρι του Διογένη. Εκεί έγραψε και το ποίημά του «Η Κατάρα της Αθηνάς», πρώτη σφοδρότατη αντίδραση στη λεηλασία του Παρθενώνα από τον ομότιτλό του λόρδο Ελγιν, με σαφείς αιχμές και κατά της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Αρα, ο λόρδος Βύρων υπήρξε Αθηναίος, δέκα χρόνια πριν γίνει Μεσολογγίτης. Αν θέλετε, περισσότερο Αθηναίος από Μεσολογγίτης, παρότι το Μεσολόγγι σφράγισε τη μοίρα του.
Ενδιαφέρον έχει το γιατί και πώς ο λόρδος Βύρων έφτασε στο Μεσολόγγι (4 Ιανουαρίου 1824), ήδη αυτοεξόριστος από την πατρίδα του. Ηρθε έτοιμος επαναστάτης από την Ιταλία, όπου είχε θητεύσει έξι χρόνια στο επαναστατικό κίνημα των Καρμπονάρων εναντίον της Αυστροουγγαρίας. Διαρκής στόχος της κατασκοπίας του Μέτερνιχ. Η ήττα του κινήματος αυτού, το 1820, τον ώθησε στην αναζήτηση νέων πεδίων επαναστατικής δράσης, επιλέγοντας τη νικηφόρα Ελληνική Επανάσταση και το Μεσολόγγι, έδρα του Εκτελεστικού υπό τον γνώριμό του από την Πίζα Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, τον οποίο προέτρεπε από το Αργοστόλι για εθνική ενότητα, γράφοντας: «Δεν ήρθα να υπηρετήσω μία μερίδα, αλλά ένα έθνος».
Αλλο βασικό στοιχείο της ιδεολογίας του λόρδου Βύρωνα, ότι στο Μεσολόγγι έδρασε ως ελευθερωτής αιχμαλώτων και προστάτης προσφύγων, χρηματοδότησε δε την έκδοση της πρώτης ελληνικής εφημερίδας «Ελληνικά Χρονικά», με εκδότη τον Ελβετό φιλέλληνα Ιωάννη Ιάκωβο Μάγερ. Αριστη η επιλογή των ΕΣΗΕΑ ΚΑΙ ΠΟΕΣΥ να μετάσχουν στις εκδηλώσεις της Εξόδου.
*Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
