Ελάχιστα γνωστός είναι ο έλεγχος των Βρετανών στην παγκόσμια διακίνηση ναρκωτικών μέχρι και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ότι σήμερα οι μη ρυθμισμένοι οικονομικοί θεσμοί των αποικιών του Βρετανικού Στέμματος, όπως λ.χ. είναι τα νησιά Cayman, συνεχίζουν να χρηματοδοτούν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής ναρκωτικών και του σχετικού λαθρεμπορίου. Πολλές εμπεριστατωμένες μελέτες έχουν συσσωρεύσει στοιχεία που δείχνουν ότι η μεγαλύτερη δουλειά του κόσμου είναι το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και ότι σημαντικοί οικονομικοί θεσμοί όπως η τράπεζα HSBC ελέγχουν το εμπόριο ναρκωτικών μέσα από τον έλεγχο του χρήματος που προέκυπτε.
Οπως η δουλεία, το λαθρεμπόριο ναρκωτικών αποτελεί μια σημαντική δραστηριότητα της Αγγλο-Ολλανδικής Αυτοκρατορίας, που είχε σχεδόν τον απόλυτο έλεγχο ήδη από το ξεκίνημά της και αυτός ο ρόλος συνεχίζεται και σήμερα. Είναι μια ιδιαίτερα κερδοφόρα δουλειά εκατοντάδων δισ. δολαρίων, αποτελώντας μια μέθοδο καταστροφής των ηθικών και πολιτικών δυνατοτήτων εκείνων των πληθυσμών που αντιστέκονται στην κυριαρχία της Αυτοκρατορίας. Μόλις εδραιώθηκε η κυριαρχία της Βρετανικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών στην ινδική επαρχία της Βεγγάλης το 1757 μεγάλα τμήματα της υπαίθρου μετατράπηκαν σε φυτείες όπιου. Αυτό σήμαινε μείωση (αντίστοιχα) της παραγωγής τροφής, με συνέπεια καταστροφικά αποτελέσματα. Δεν ήταν πρώτοι οι Βρετανοί σε αυτό -οι Ολλανδοί το είχαν ξεκινήσει αρκετά νωρίτερα κατευνάζοντας τον πληθυσμό της Ινδονησίας μέσω της εξάρτησής του από το όπιο ήδη από το 1659-, αλλά οι βρετανικές αρχές προχώρησαν πολύ περισσότερο από τους Ολλανδούς.
Τα πρώτα φορτία όπιου της Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών για την Κίνα ξεκίνησαν το 1781, ενώ ο όγκος αυτού του λαθρεμπορίου αυξανόταν σταθερά τη δεύτερη και τρίτη δεκαετία του 19ου αιώνα. Τη δεκαετία του 1830 υπήρχαν πάνω από 10 εκατομμύρια ναρκομανείς στην Κίνα και όταν η κυβέρνησή της προσπάθησε το 1838 να ξεριζώσει το ναρκεμπόριο, οι Βρετανοί τούς κήρυξαν πόλεμο. Εστειλαν 6 πολεμικά πλοία στην Κίνα βομβαρδίζοντας πόλεις και σκοτώνοντας δεκάδες χιλιάδες άτομα, απείλησαν μέχρι και την πρωτεύουσά της. Η κινεζική κυβέρνηση εξαναγκάστηκε σε συνθηκολόγηση το 1842, αλλά ακόμα και τότε που αντιμετώπιζε τις κανονιοφόρους των Βρετανών ο Κινέζος αυτοκράτορας δεν δέχτηκε τις απαιτήσεις των Βρετανών για τη νομιμοποίηση του ναρκεμπορίου. Οι Βρετανοί ξεκίνησαν έναν δεύτερο πόλεμο εναντίον της Κίνας το 1856, που κατέληξε στην πλήρη κατάρρευση της κινεζικής κυβέρνησης και την πλήρη νομιμοποίηση του λαθρεμπορίου ναρκωτικών. Το 1880 η Κίνα είχε 40 εκατομμύρια οπιομανείς, με το όπιο που παρήγαγαν οι Βρετανοί στην Ινδία και που το διακινούσαν βρετανικά πλοία με χρηματοδότηση από βρετανικές τράπεζες.
Οι Βρετανοί έλεγαν ότι οι πόλεμοι εναντίον της Κίνας δεν είχαν σχέση με ναρκωτικά, αλλά δικαιολογούνταν από τα κινεζικά μέτρα προστασίας που έβλαπταν τις δημοκρατικές πολιτικές του ελεύθερου εμπορίου – τα ίδια έλεγε και ο Francisco di Vitoria για να δικαιολογήσει την εξόντωση πριν από 300 χρόνια των κατοίκων της Νότιας Αμερικής από τους Ισπανούς.
*Ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών
