Η νεοφιλελεύθερη στροφή στην οποία έχει οδηγηθεί το ΕΣΥ μετράει πλέον αρκετά χρόνια ζωής. Τα αποτελέσματα πλέον είναι ορατά στην αναποτελεσματικότητα του συστήματος, στην εντατικοποίηση της υγειονομικής εργασίας και στην αδυναμία της χρησιμοποίησης δημοσίων και δωρεάν υπηρεσιών υγείας από τους λήπτες υπηρεσιών υγείας. Αντί αυτών, η ιδιωτικοποίηση των κερδοφόρων υπηρεσιών υγείας προχωράει ακάθεκτη από την κυβέρνηση. Σε όλα τα επίπεδα, η αδυναμία εξυπηρέτησης των αναγκών των ασθενών δωρεάν και σε πραγματικό χρόνο (βλέπε χαρακτηριστικά τις ακτινοδιαγνωστικές υπηρεσίες) οδηγεί τους λήπτες υπηρεσιών υγείας να απευθύνονται στον ιδιωτικό τομέα με το αζημίωτο, πότε για τα ασφαλιστικά ταμεία και πότε για τους ίδιους.
Την ίδια στιγμή, η πανηγυρική συνέντευξη Τύπου των υπουργών Υγείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την ηλεκτρονική μεταρρύθμιση του ΕΣΥ φαίνεται ότι προσπαθεί να αποπροσανατολίσει τους γνωρίζοντες τού τι συμβαίνει στο σύστημα υγείας. Η υποστελέχωση και απαξίωση του συστήματος αυτού δεν μπορεί να κρυφτεί από τέτοιες υποκριτικές συνεντεύξεις που δηλώνουν ότι όλα δήθεν βαίνουν άριστα. Κάτι τέτοιο δεν συμφωνεί με την καθημερινότητα των ληπτών υπηρεσιών υγείας, που βιώνουν τραγικές καταστάσεις στα υποστελεχωμένα δημόσια νοσοκομεία – και αυτό συμβαίνει σχεδόν παντού στη χώρα. Τα ραντεβού καθυστερούν για μήνες, οι αναμονές στα επείγοντα πλέον παντού είναι πολύωρες και αυτή η κατάσταση έχει λόγους που την προκαλούν: η απαξίωση του ΕΣΥ από την κυβέρνηση.
Τα λάθη εντός των νοσοκομείων «διορθώνονται» με ΕΔΕ. Οπως «διορθώθηκε» το περιστατικό αλλεργικού σοκ σε ασθενή. Η ασθενής υπέστη αλλεργικό σοκ έπειτα από χορήγηση λάθος αγωγής από τις νοσηλεύτριες. Για την ουσιαστική βελτίωση του συστήματος υγείας, που θα μπορούσε να επιχειρηθεί με την αξιοκρατική επιλογή των διοικήσεων, την τήρηση ανθρώπινων ωραρίων εφημεριών και την εκπαίδευση του προσωπικού απλώς δεν λαμβάνεται καμία απολύτως μέριμνα.
Στον τομέα της ψυχικής υγείας, η ιδιωτικοποίηση της υγείας και οι νεοφιλελεύθερες εφαρμογές οδηγούν τους εργαζόμενους σε ένα δυστοπικό περιβάλλον εργασίας: απανωτές εκκρεμότητες προς ολοκλήρωση, ατελείωτα προβλήματα προς επίλυση, ανησυχίες για μοίρασμα της εργασίας, δυσλειτουργίες στην επικοινωνία με τις συνεργαζόμενες υπηρεσίες και παραπομπή των περισσότερων εκκρεμοτήτων στο ασαφές και αβέβαιο μέλλον. Στα διαμορφούμενα κάτω από αυτές τις νεοφιλελεύθερες συνθήκες αντίξοα εργασιακά περιβάλλοντα φαίνεται ότι το σύνθημα για την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας -«Να μην υποφέρει κανένας και καμία σιωπηλά»- μένει απλώς ένα κενό γράμμα. Οι προσπάθειες που έγιναν στο παρελθόν κατά την περίοδο 2015-19 για να χτιστεί μια κοινωνία όπου η ψυχική υγεία δεν θα ήταν ταμπού, αλλά κομμάτι της καθημερινής φροντίδας, αποδομήθηκαν στο πλαίσιο των συμφερόντων του ιδιωτικού τομέα και της εμπορευματοποίησης της υγείας.
Απέναντι σε όλα αυτά οι κυβερνητικοί φωστήρες και οι υποστηρικτές τους έχουν τη λύση: αυτή η λύση είναι η καθίζηση της Αριστεράς, η οποία για ορισμένους θεωρείται κάτι σαν ένα μίασμα για τον τόπο ή ένα κακό που πρέπει να αποβληθεί από την πολιτική ζωή της χώρας με κάθε τίμημα. Οπως είπε ο κ. υπουργός Υγείας για τη γιατρό, που διάβασε το ανακοινωθέν του Νοσοκομείου Νίκαιας για τον απεργό πείνας Πάνο Ρούτσι, ότι πρόκειται περί σκληρής επαγγελματία συνδικαλίστριας που υπερασπίζεται τους απεργούς πείνας της Αριστεράς. Επειτα από μια τέτοια δήλωση, τι άλλο να περιμένει ο απλός πολίτης;
Η πολιτική υγείας πρέπει να υποστεί σύντομα μια γενναία αλλαγή, εάν πραγματικά οι πολίτες αυτής της χώρας θέλουν να διασώσουν ό,τι έχει απομείνει από την άλλοτε δωρεάν και δημόσια υγεία προς όφελος των ληπτών υπηρεσιών υγείας αλλά ιδίως των ευάλωτων ομάδων. Η πολυετής καταστροφική πολιτική και η στρατηγική κατάρρευση στον χώρο της υγείας οπωσδήποτε όμως άφησαν στη συνείδηση των πολιτών αναπάντητο ένα σημαντικό ερώτημα: Πρόκειται απλώς περί λαθών ή συνειδητών επιλογών στη δημόσια υγεία;
*Διδάσκων του Τμήματος Πολιτικών Δημόσιας Υγείας και μέλος της Περιφερειακής Παράταξης «Πρώτα η Πελοπόννησος»
