Οπως τελικά εξελίσσονται τα πολιτικά πράγματα στην Ευρώπη, στις ευρωπαϊκές χώρες και στα ευρωπαϊκά κράτη της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ε.Ε.) η περιώνυμη «Αλλαγή Εποχής» (Zeitwende) είναι πραγματικότητα. Βρισκόμαστε στο έτος 2025 και όπως γράφω στο βιβλίο μου «Το λυκόφως της πολιτικής Ευρώπης» (2017) μετά τα τρία στάδια αυτοπροσδιορισμού της Ευρώπης κατά τον εικοστό αιώνα, σήμερα η Ευρώπη ως Ευρωπαϊκή Ενωση βρίσκεται σε καθεστώς παρακμής.
Δεν εξετάζω εάν η σημερινή Ευρώπη ως Ευρωπαϊκή Ενωση είναι Δύση. Ούτε εξετάζω εάν υπάρχει Ανατολή και πού βρίσκεται αυτή. Μας ενδιαφέρει όλους μας, δηλαδή τους πολίτες των ευρωπαϊκών κρατών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει στη ζωή μας. Ποιοι είναι αυτοί που αποφασίζουν και ποιοι είναι τελικά οι κυβερνώμενοι. Είναι γεγονός, το οποίο από κανέναν δεν αμφισβητείται, πως μετά το έτος 1789 η ευρωπαϊκή ήπειρος εξελίχθηκε σε όλα τα επίπεδα συγκροτήσεώς της και σ’ όλες τις σφαίρες λειτουργίας της (πολιτική, οικονομική, κοινωνικός βιόκοσμος) ως οντότητα, η οποία αυτοαναγορεύτηκε σε «συνείδηση της οικουμένης» (Husserl).
Στο βιβλίο μου, λοιπόν, που προανέφερα, αναπτύσσω την πολιτική φιλοσοφία μου περί Ευρώπης. Ακολουθώντας τον φιλόσοφο Edmund Husserl υποστήριξα πως η Ευρώπη κατά τον εικοστό αιώνα συγκροτήθηκε ως συνειδησιακή οντότητα αυτοπροσδιορισμού της οικουμένης. Κατά τη θεωρητικο-πολιτική άποψή μου, ακολουθεί η δεύτερη μεταπολεμική φάση συγκρότησης της Ευρώπης ως πολιτικού υποκειμένου. Μετά το έτος-τομή 1989 (διακόσια χρόνια από τη Γαλλική Επανάσταση), η πολιτική Ευρώπη σταδιακά μεταμορφώνεται σε γραφειοκρατική συνθήκη εξυπηρέτησης επιμέρους κοινωνικών και συντεχνιακών συμφερόντων των κοινωνιών και των λαών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Στην αφήγησή μου επιβάλλεται να γράψω μία παρένθεση: Οταν, λοιπόν, κυκλοφόρησε το βιβλίο μου με τον τίτλο «Το λυκόφως της πολιτικής Ευρώπης», ο ακαδημαϊκός και καθηγητής μου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μιχάλης Σταθόπουλος, κατά την παρουσίαση που έγινε, μου συνέστησε να βάλω ένα ερωτηματικό. Δηλαδή να βάλω στον τίτλο την ένδειξη «;». Δεν σας κρύβω ότι τότε απόρησα με τη θεωρητικο-πολιτική συμβουλή του. Αλλά έζησα και άλλα πολύ σοβαρότερα επιστημολογικά επεισόδια: όταν με προσκαλούσαν καθηγητές Πανεπιστημίων, συνάδελφοι με ρωτούσαν, μου έθεταν ερωτήματα του τύπου: «Γιατί γράφεις ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση έφτασε στο τέλος της;». Ή άλλου τύπου ερώτημα: «Είσαι εχθρός της Ευρώπης;». Τότε, θυμάστε όλοι, είχαμε χωριστεί σε ευρωπαϊστές και σε αντι-ευρωπαϊστές.
Στις μέρες μας όλα αυτά που περιγράφω και αναλύω ανήκουν στην ιστορία των ευρωπαϊκών πολιτικών ιδεών και στην πολιτική ιστορία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ας τονιστεί ακόμη ότι ο Jürgen Habermas, με το βιβλίο του που έχει τον τίτλο «Ach Europa» (2008), είχε επισημάνει ότι η παρακμή της Ευρωπαϊκής Ενωσης ήταν «προ των πυλών». Στον βαθμό που οι Βρυξέλλες δεν επεξεργάζονται το σχέδιο της πολιτικής ομοσπονδίας, υποστηρίζει ο Habermas στο βιβλίο του, θα βυθιστούν στην οντολογική και ιστορική ανυπαρξία.
Τελικά με τους όρους της εγελιανής φιλοσοφίας της Ιστορίας, η Ευρωπαϊκή Ενωση υποστασιοποίησε το μεταπολεμικό υποκειμενικό πνεύμα κάθε οντότητας. Εάν υποθέσουμε ότι θα μπορούσε να «μετασχηματιστεί» σε πολιτική ένωση των ευρωπαϊκών κρατών, ενδεχομένως τότε να εξέφραζε το «αντικειμενικό πνεύμα». Δηλαδή να έκανε ένα αποφασιστικό βήμα προς την πνευματική αυτογνωσία της: να καταστεί η «συνείδηση της οικουμένης» (Husserl).
Τελικά, η ιστορική εξέλιξη κάθε κοινωνικής (και ατομικής) οντότητας εξαρτάται από τις αποφάσεις και τις πράξεις των δρώντων. Στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, που η ίδια είχε μετατραπεί σε «γραφειοκρατική ένωση», δεν υπήρχε κανένα πολιτικό μέλλον παρά να βυθιστεί στην οντολογική ανυπαρξία.
Είναι παγκόσμια πολιτικο-πρακτική καινοτομία, για να επιβιώσει μια ένωση κρατών, όπως π.χ. η Ευρωπαϊκή Ενωση, να επινοεί έναν εχθρό: τη Ρωσία. Και επιπλέον με τη γραφειοκρατική αυτή μέθοδό της να οδηγεί τους ευρωπαϊκούς λαούς στη φτώχεια και τη δυστυχία. Οι Βρυξέλλες ως γραφειοκρατικός μηχανισμός μάς οδήγησαν ένα βήμα πριν από την «άβυσσο»!
*Πολιτικός φιλοσόφος
