Στο «Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» του Οσκαρ Ουάιλντ, ο ομώνυμος ήρωας κάνει μια ευχή ενώ ζωγραφίζουν το πορτρέτο του. Να γερνά εκείνο αντί γι’ αυτόν. Η ευχή του πραγματοποιείται και ξεχύνεται σε μια ζωή παραδομένη στις ηδονές αλλά και την ανηθικότητα καταστρέφοντας ανθρώπους στο διάβα του και διαπράττοντας ακόμα και φόνο. Ενώ τα χρόνια περνούν, η όψη του μένει αναλλοίωτη, ενώ το πορτρέτο του, καλά κρυμμένο, γίνεται όλο και πιο αποκρουστικό αντικατοπτρίζοντας τα σημάδια που αφήνουν στην ψυχή του οι πράξεις του.
Η κυβέρνηση κάθε χρόνο με τις πυρκαγιές, αλλά και με κάθε καταστροφή αποτρέψιμη ή μη, κοιτάζει στον καθρέφτη και δεν βλέπει τίποτε άλλο από κάτι άψογο. Η μορφή της της φαίνεται αναλλοίωτη, γεμάτη λάμψη και μεγαλείο. Το ίδιο την παρουσιάζουν τα τόσα προσκείμενα σε αυτήν μέσα ενημέρωσης, διαδικτυακοί τόποι, ιντερνετικές περσόνες και έμμισθοι σχολιαστές. Οι εκπρόσωποί της μάλιστα, με πρωτοστατούντα τον ίδιο τον πρωθυπουργό, έχουν βρει και ένα επικοινωνιακό «στάιλινγκ της καταστροφής», ένα ήπια αξύριστο πρόσωπο που να δείχνει μια «όμορφη ατημέλητη κούραση» αλλά όχι τόσο ατημέλητη ώστε να υποδηλώνει μια πραγματική συναισθηματική δόνηση γύρω από αυτό που συμβαίνει.
Το αποτέλεσμα είναι ένα πολιτικό ήθος το οποίο δεν έχει καμία απολύτως ικανότητα ενδοσκόπησης και αυτοπαρατήρησης. Πάντα φταίνε ειδικές συνθήκες, παγκόσμιες καταστάσεις, μοναδικά φαινόμενα. Οταν το αφήγημα αυτό δεν μπορεί να σταθεί, όπως στα Τέμπη, αναζητούνται άλλοι υπαίτιοι. Ρομά, προηγούμενες κυβερνήσεις, ιδιωτικές εταιρείες, ακόμα και ολόκληρη η μεταπολιτευτική ιστορία της χώρας. Πιο επικίνδυνη σε πολιτικό και πολιτειακό επίπεδο, νέα στρατηγική, είναι η ταχεία κατασκευή ενόχων.
Επί αποτυχίας όλων των παραπάνω, ακολουθεί μια συγγνώμη. Μόνο που αυτή η συγγνώμη είναι κενή νοήματος δεδομένου ότι δεν ακολουθείται από καμία μελέτη για αποτύπωση λαθών, καμία αλλαγή στρατηγικής, καμία υποχώρηση στη μετάθεση των ευθυνών σε οτιδήποτε προσφέρεται και φυσικά καμία υποχώρηση στη διαρκή εξύβριση όποιου ασκεί κριτική στην κυβέρνηση. Δεν συνοδεύεται δηλαδή από καμία αυθεντική σεμνότητα.
Οταν η πίστη ότι το κράτος θα προστατεύσει τον πολίτη κλονίζεται, τότε δεν εισέρχεται σε κρίση μόνο η κυβέρνηση αλλά και όλο το κράτος, όπως και το πολίτευμα. Στην Ελλάδα έχουμε μια διαρκή κρίση εδώ και δεκαπέντε χρόνια και η κυβέρνηση δείχνει να μην καταλαβαίνει τι συμβαίνει χαριεντιζόμενη σε έναν παραμορφωτικό καθρέφτη δικής της δημιουργίας.
Ο νομπελίστας οικονομολόγος Μίλτον Φρίντμαν είχε πει ότι σε μια κρίση, η δράση που θα ληφθεί εξαρτάται από τις ιδέες που βρίσκονται τριγύρω «πρόχειρες». Αυτή τη στιγμή οι ιδέες που παγκόσμια βρίσκονται πρόχειρες είναι ιδέες ρατσισμού, απολυταρχισμού, ξενοφοβίας, φαντασιώσεις βίας και πογκρόμ. Η κυβέρνηση ανοίγει τον δρόμο γι’ αυτές τις ιδέες να υποσχεθούν στον πολίτη ότι μπορούν να εγγυηθούν την προστασία της ζωής του. Τα αποτελέσματα είναι ιστορικά γνωστά.
Ο Ντόριαν Γκρέι στο τέλος, μην αντέχοντας το πορτρέτο του και αυτό που αποκαλύπτει, το μαχαιρώνει με σκοπό να απελευθερωθεί, με αποτέλεσμα όμως τον δικό του θάνατο. Στην περίπτωση της κυβέρνησης το πραγματικό της πρόσωπο είναι εμφανές σε όλους εκτός από αυτήν. Η εμμονή της να ερωτεύεται το είδωλό της στη λίμνη απειλεί να πνίξει όχι μόνο την ίδια αλλά και ολόκληρη την κοινωνία.
*Ψυχίατρος
