Ενα απαράδεκτο ψήφισμα της γενικής συνέλευσης της Σχολής Αρχιτεκτόνων

Στις 26 Ιουλίου δημοσιεύθηκε στην «Εφ.Συν.» ένα πολύ καλό κείμενο σχετικά με τις εργασίες που γίνονται στα παραδοσιακά κτίρια του Κεντρικού Πολυτεχνείου στην Πατησίων βασισμένο στην τεκμηριωμένη καταγγελία μελών της σχολής (υπογεγραμμένη από 200 πρόσωπα-στελέχη της σχολής με ημερομηνία 4 Ιουλίου 2025). Στο κείμενο αυτό, η γενική συνέλευση της σχολής (συνεδρίαση 8 Ιουλίου) απάντησε με ψήφισμά της.

Θα μου επιτραπεί να σχολιάσω το ψήφισμα αυτό, το οποίο θεωρώ απαράδεκτο και μη συνάδον με όλη την αγωνιστική ιστορία της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ.

1. Αναφέρει το ψήφισμα τους αγώνες της σχολής την τελευταία 25ετία για τις αποκαταστάσεις των ιστορικών κτιρίων της κ.λπ. (Ελπίζω να μην αναφέρεται στα «πατάρια» που έκοψαν στη μέση παράθυρα κ.ά. φτηνιάρικες επεμβάσεις), απλά σημειώνω ότι τα αναφερόμενα (βραβεύσεις από την Europa Nostra κ.ά.) έγιναν προ 25ετίας και όχι στη σημερινή εποχή απαξίωσης της σχολής μας. (Μήπως τα σχέδια αυτά εκπονήθηκαν από καθηγητές της σχολής και όχι από την Τ.Υ.;)

2. Στη συνέχεια η σχολή δηλώνει ότι «…δεν είχε ούτε έχει αρμοδιότητα ή ευθύνη για την αδειοδότηση, δημοπράτηση, παρακολούθηση και παραλαβή έργων που υλοποιούνται στο ΕΜΠ ή αλλού…». Αυτό επιβεβαιώνεται δραματικά στην επόμενη παράγραφο :«…η σχολή…. ενημερωνόταν … από την αρμόδια Τεχνική Υπηρεσία του ΕΜΠ… για τις προβλεπόμενες και απαιτούμενες κατά τον νόμο ενέργειες που είχαν προγραμματιστεί καθώς και για την ίδια την πορεία του έργου…», δεν αναφέρει όμως αν είχε ενημέρωση και για τα σχέδια, παρά μόνο για διοικητικές ενέργειες. Αν είχε ενημέρωση για τα σχέδια, τότε είναι συνυπεύθυνη για το χάλι τους, αν όχι τότε είναι θλιβερός ο παραγκωνισμός της και η υποταγή της στην ανευθυνότητα. Σίγουρα η (εθελούσια ή αναγκαστική;) απομάκρυνση της προηγούμενης κοσμήτορος σχετίζεται με την αντίστασή της στις παράλογες πρυτανικές εντολές – εξ ου και η εχθρότητα του πρύτανη προς τη σχολή μας.

3. Σημειώνεται στη συνέχεια ότι «…η Τ.Υ.-ΕΜΠ διαθέτει μεγάλη εμπειρία και άριστη κατάρτιση στην επιτυχή υλοποίηση παρόμοιων έργων αποκαταστάσεων μνημείων…». Ομως η πραγματικότητα των έργων στο κτίριο Αβέρωφ (αν έγιναν από την Τ.Υ. και όχι από καθηγητές της σχολής…) εδώ και χρόνια είχε ως αποτέλεσμα να γεμίσει το κτίριο Αβέρωφ πατάρια που λόγω ελλιπούς αερισμού και φωτισμού αλλά και διαστάσεων, ουσιαστικά δεν χρησιμοποιήθηκαν. Ιδιαίτερο παράδειγμα το πατάρι στη «ροτόντα» το οποίο έχει ελάχιστο ύψος και ο φωτισμός του έρχεται από ένα τοξοειδές παράθυρο που ξεκινά από το δάπεδο και φτάνει στα 80-90 εκ. Σημειώνεται ότι ο χώρος αυτός δόθηκε ως «γραφείο» στον μετακληθέντα διεθνούς φήμης καθηγητή στο Πολυτεχνείο της Στοκχόλμης, Ιγκόρ Δεργκάλιν, ο οποίος έπειτα και από άλλα τέτοια συμβάντα παραιτήθηκε οργισμένος και ξαναγύρισε στην πολιτισμένη Σουηδία.

Σημειώνεται με έμφαση ότι τα πατάρια ήταν απ’ έξω ορατά στο… μέσον των παραθύρων, τυπικό παράδειγμα εμπορευματοποίησης των παλιών τριώροφων νεοκλασικών που οι επιχειρηματίες τα μετέτρεπαν σε τετραώροφα. Ευτυχώς το Συμβούλιο της Επικρατείας τελικά απαγόρευσε μια τέτοια τακτική.

4. Στη συνέχεια δικαιολογεί τα έργα στα εργαστήρια πλαστικής και ζωγραφικής ως «απαραίτητα σωστικά μέτρα». Σύμφωνος, όμως αυτά είναι προσωρινά και «…υπό τον όρο της εκπόνησης και έγκρισης της οριστικής μελέτης αποκατάστασης του μνημείου…», όπως τονίζει και η σχολή. Γιατί όμως αυτή η σπουδή;

Τα στελέχη της Τ.Υ. έχουν γνώσεις και εμπειρία και μεταπτυχιακά διπλώματα στην «προστασία μνημείων». Ομως έχουν την επιστημονική ανεξαρτησία να τα εφαρμόσουν ή υπακούουν τις εντολές του «μαγαζάτορα» (όπως ο ίδιος αυτοαποκαλείται) πρύτανη;

Η έγκριση της (προ)μελέτης από το ΚΣΝΜ: είναι γνωστό ότι είναι στελεχωμένο από ικανούς επιστήμονες, όμως πολλές φορές οι αποφάσεις του είναι αποφάσεις της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΠΟ (κοντεύει να μας γίνει ισόβια η σημερινή υπουργός μας!) και όχι των στελεχών του ΥΠΠΟ (ας μην αναφερθούμε στο Ελληνικό και στους πύργους του, στις κακοποιήσεις με μεγαθήρια των παραλιών μας, στις αναίτιες κατεδαφίσεις ιστορικών κτιρίων κ.λπ.).

Αλλα πράγματα πέφτουν στο κεφάλι μας τον τελευταίο καιρό (π.χ. το νομοσχέδιο για τα ΑΕΙ…), όχι όμως η στέγη των εργαστηρίων πλαστικής, είχε καιρό η σχολή να εκπονήσει την απαιτούμενη μελέτη που η ίδια είχε προτείνει στη διοίκηση δηλώνοντας ότι είχε και τις γνώσεις και τους πόρους.

Μήπως όλη η «επείγουσα» ιστορία κατά τη συνήθη τακτική «μέσα στο καλοκαίρι» έγινε για να εκδιωχθούν οι σπουδαστές μας από τα κτίρια αυτά που λειτουργούσαν για χρόνια ως «Στέκι της Αρχιτεκτονικής», προφανώς μη αρεστό στις πρυτανικές και αστυνομικές αρχές; Ας θυμηθούμε τη με πρυτανική εντολή εντελώς αναίτια βίαιη εισβολή των δυνάμεων τάξης και καταστολής στην εκδήλωση των μεταπτυχιακών μας φοιτητών προ ολίγου καιρού…

*Ομότιμος καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ