Χρειάζεται πολιτική αλλαγή, όχι απλή εναλλαγή προσώπων

Στην Ελλάδα σήμερα επιχειρείται μια συνειδητή επικοινωνιακή διαχείριση που μεταθέτει την ευθύνη της κρίσης αποκλειστικά στο πρόσωπο του Κυριάκου Μητσοτάκη. Αγνοείται όμως το ουσιώδες: οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια δεν ήταν έργο ενός ανθρώπου, αλλά επιλογή ενός ολόκληρου πολιτικοοικονομικού συστήματος – της Νέας Δημοκρατίας και των ελίτ που εκπροσωπεί.

Η σημερινή κρίση –με την αποδιάρθρωση του παραγωγικού μοντέλου, τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και την περιβαλλοντική υποβάθμιση– είναι αποτέλεσμα βαθύτερων στρατηγικών. Γι’ αυτό, η αλλαγή που έχει ανάγκη η χώρα δεν μπορεί να περιοριστεί στην αποχώρηση ενός πρωθυπουργού ή στην αλλαγή «βιτρίνας».

Αυτό που χρειάζεται είναι μια ρήξη με τις πολιτικές που παρήγαγαν αυτή την άδικη κανονικότητα. Μια νέα, σύγχρονη, σοσιαλιστική Αριστερά –οικολογική, δημοκρατική– που δεν θα εξαντλείται στην καταγγελία, αλλά θα προτείνει ένα ρεαλιστικό και τολμηρό σχέδιο για την παραγωγική ανασυγκρότηση, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ανάκτηση της αυτοπεποίθησης της κοινωνίας.

Οι διαδοχικές κρίσεις –οικονομική, υγειονομική, γεωπολιτική, περιβαλλοντική– μαζί με τις τεχνολογικές εξελίξεις επιβάλλουν ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Ενα σχέδιο που θα στηρίζεται σε πραγματικές κοινωνικές συμμαχίες και όχι σε προσωρινές συγκολλήσεις προσώπων.

Αυτή η ανάγκη γίνεται εμφανής ακόμη και μέσα από πολιτιστικά φαινόμενα, όπως η περίπτωση του ΛΕΞ. Δεν πρόκειται για απλό «νεανικό ξέσπασμα», αλλά για τη φωνή μιας γενιάς που νιώθει πως κανένα υπάρχον πολιτικό σχήμα δεν την εκπροσωπεί. Η σύγχρονη Σοσιαλιστική Αριστερά οφείλει να κατανοήσει αυτή τη φωνή και να μιλήσει τη γλώσσα της αλήθειας και της πράξης.

Δεν μπορεί να συνεχιστεί η λογική των κυβερνητικών εναλλαγών χωρίς αμφισβήτηση του ταξικού πυρήνα της κυρίαρχης πολιτικής. Η νέα πολιτική πρόταση πρέπει να αποκλείει συνεργασίες –άμεσες ή έμμεσες– με δυνάμεις που συνέβαλαν στην κρίση, όχι από ηθική εμμονή, αλλά γιατί μόνο έτσι θα πειστεί η κοινωνία ότι τα πράγματα μπορούν πραγματικά να αλλάξουν.

Το ζητούμενο είναι ένα σχέδιο που ενώνει: εργασιακά δικαιώματα, βιώσιμη ανάπτυξη, καθολική κοινωνική ασφάλιση, συμμετοχική δημοκρατία, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική. Και για να επιτευχθεί αυτό, χρειαζόμαστε μια νέα προοδευτική συνάντηση – όχι επανάληψη σχημάτων του παρελθόντος.

Οπως κάποτε ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν περιορίστηκε στην ηγεσία της τότε Ενωσης Κέντρου, αλλά ίδρυσε ένα νέο σοσιαλιστικό και όχι απλά σοσιαλδημοκρατικό κόμμα που εξέφρασε τις ανάγκες της εποχής, έτσι και σήμερα χρειαζόμαστε μια καταλυτική πολιτική διεργασία: ένα νέο, σύγχρονο πεδίο συνάντησης των προοδευτικών ρευμάτων και γενεών. Δεν χρειάζεται να αντιγράψουμε το παρελθόν – να διδαχθούμε από αυτό χρειάζεται. Τώρα είναι η ώρα για πρωτοβουλίες και συνθέσεις που θα δώσουν φωνή στην κοινωνική πλειοψηφία που ζητά πραγματική πολιτική αλλαγή – και όχι απλώς αντικατάσταση ρόλων. Οι ιδέες υπάρχουν. Τα πρόσωπα υπάρχουν. Ας μπουν όλοι προ των ευθυνών τους.