Το πρόσφατο περιστατικό αθλιότητας όπου δύο εφημερεύοντες ψυχίατροι στο Δαφνί συνελήφθησαν και προσήχθησαν στο αστυνομικό τμήμα Χαϊδαρίου όπου πέρασαν έξι ώρες σε κελί (μαζί όπως φαίνεται με τον φερόμενο ως ασθενή), προκάλεσε, δικαίως, σειρά αντιδράσεων και ανακοινώσεων από διάφορες συλλογικότητες, ατομικότητες, αλληλέγγυους και θεσμικά όργανα. Στα τελευταία συγκαταλέγεται και η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ).
Δεν θα επαναλάβω εδώ τις δίκαιες και εν πολλοίς σωστές κριτικές και καταγγελίες που διατυπώθηκαν δημόσια εναντίον της βαρβαρότητας της πολιτικής αυτής της κυβέρνησης που αφορά την “φροντίδα” ανθρώπων που εισέρχονται ακούσια στο ψυχιατρικό σύστημα μέσω του μηχανισμού της εισαγγελικής παραγγελίας.
Ωστόσο, θα επαναλάβω κάπως τηλεγραφικά ορισμένα σημεία τα οποία είχα επισημάνει στην εφσυν το μακρυνό 2019 με αφορμή ένα άλλο παρόμοιο περιστατικό (https://demo.efsyn.gr/stiles/apopseis/208424_dyo-gaidaroi-malonane-se-xenon-ahyrona) και επίσης σχετικά εδώ (https://demo.efsyn.gr/stiles/apopseis/224820_anoihti-epistoli-stoys-ergazomenoys-sto-psna-dafni).
1) Περί επιστημονικότητας. Η εξέταση από δύο ψυχιάτρους (όπως ορίζει ο σχετικός νόμος στην Ελλάδα, ν. 2071/1992 ) για να αποφασιστεί αν κάποιος χρήζει ακούσιας νοσηλείας δεν αποτελεί επιστημονική πράξη, όπως και να τεντώσει κάποιος τον ορισμό της επιστήμης. Αλλιώς ειπωμένο, είναι τόσο επιστημονικό να κλείνεις ακούσια ανθρώπους στο ψυχιατρείο, όσο επιστημονικό είναι να φυλακίζεις μετανάστες σε στρατόπεδα εγκλεισμού. Αποτελεί έναν θεσμοποιημένο μηχανισμό καταστολής. Επανειλημμένως και εμφατικά η Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, καλεί τα συμβαλλόμενα κράτη-μέλη να καταργήσουν απόλυτα, δηλαδή χωρίς καμμία εξαίρεση, τον θεσμό της ακούσιας νοσηλείας.
2) Περί επικινδυνότητας. Σωστά αναφέρεται ο φίλτατος Θεόδωρος Μεγαλοικονόμου (https://demo.efsyn.gr/stiles/apopseis/478164_o-d-bartzopoylos-dikaiologei-tin-syllipsi-ton-psyhiatron-sto-psna-kai) στην Συνθήκη του Οβιέδο που καταργεί το κριτήριο της επικινδυνότητας ως ένα από τα κριτήρια για ακούσιο εγκλεισμό, και σωστά αναφέρει ότι η επικινδυνότητα είναι κοινωνική κατασκευή. Παραλείπει όμως να αναφέρει ότι και οι ψυχιατρικές διαγνώσεις είναι κοινωνικές κατασκευές, αυθαίρετες και τεκμηριωμένα πλέον, αναξιόπιστες και μη έγκυρες.
3) Περί κατάχρησης εξουσίας. Καλά κάνουμε και εναντιωνόμαστε, όσοι εναντιωνόμαστε, στην εγκληματικές καταχρήσεις εξουσίας της αστυνομίας, είτε πρόκειται για δολοφονίες Ρομά, ανηλίκων, αναρχικών, άγριους ξυλοδαρμούς διαδηλωτών, κοκ. Ας μην αποσιωπούμε όμως την εξουσία της ψυχιατρικής που είναι καταστατικά καταχρηστική και σύμφωνα με αναφορές Ειδικών Εισηγητών του ΟΗΕ για τα βασανιστήρια και άλλες μορφές σκληρής, απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, αποτελούν βασανιστήρια.
Οχι, δεν πρέπει να αφήσουμε τους ψυχιάτρους να κάνουν ανενόχλητοι την δουλειά τους με τις ευλογίες και υπό την αιγίδα της άκρως συντηρητικής Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας. Αυτο φυσικά δεν σημαίνει ότι πρέπει να αφήσουμε την Ελληνική Αστυνομία να συλλαμβάνει ψυχιάτρους. Ούτε ΕΛ.ΑΣ, ούτε ΕΨΕ.*
*Κοινωνιολόγος
