Πίσω από την «κόκκινη γραμμή» που είπε ο πρωθυπουργός πως θα τραβήξει, αφήνοντας πίσω το «κακό παρελθόν» του σιδηροδρόμου και τις «παθογένειες του βαθέος κράτους» («ρουσφέτια, υποστελέχωση, κακοδιοίκηση»), δεν έβαλε τη διαπλοκή και τα οργανωμένα συμφέροντα. Τυχαίο; Οχι, βέβαια.
Οι οδικές μεταφορές, οι άρχοντες των αυτοκινητόδρομων, τα ΚΤΕΛ καθορίζουν τόσο έντονα τις πολιτικές, που του επιτρέπουν μόνο να διαβεβαιώσει ότι θα υπάρχει «μια άρτια και ασφαλής γραμμή Αθήνα – Θεσσαλονίκη έως το 2027». Για τις μισές σιδηροδρομικές γραμμές που καταργήθηκαν την τελευταία εικοσαετία στην υπόλοιπη Ελλάδα ούτε λέξη…
Σταθεροί προστάτες των ΚΤΕΛ, οι οικογένειες Μητσοτάκη και Καραμανλή στήριξαν για δεκαετίες τον ανελέητο πόλεμο κατά του σιδηροδρόμου. Και φτάσαμε από τις προτροπές του «εθνάρχη» προς τους πιστούς σε αυτόν από το 1947 λεωφορειούχους («Οργανωθείτε, ρε!») στην ονομασία του νέου σταθμού των ΚΤΕΛ στον Ελαιώνα σε «Κωνσταντίνος Μητσοτάκης».
Η πελατειακή σχέση είχε εκδηλωθεί ήδη πριν τις εκλογές του 2019, όταν ο πρόεδρος της Ν.Δ. Κυριάκος Μητσοτάκης έδινε συγχαρητήρια υποδειγματικής λειτουργίας στον σταθμό του ΚΤΕΛ Σερρών, έχοντας στο πλευρό του τον τομεάρχη Υποδομών και Μεταφορών της Ν.Δ., Κώστα Αχ. Καραμανλή (30.3.2019).
Ως «παράδειγμα» χαρακτήρισε ο πρόεδρος της Ν.Δ. και τον σταθμό ΚΤΕΛ Ηρακλείου – Λασιθίου (22.6.2019), σε προεκλογική επίσκεψή του στο Ηράκλειο, τονίζοντας «δεσμεύομαι ότι θα είμαστε δίπλα σας και την επόμενη μέρα» και σημειώνοντας «τη δυνατή σχέση που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια με το υπεραστικό ΚΤΕΛ Χανίων – Ρεθύμνου».
Το σχέδιο παράδοσης των αστικών συγκοινωνιών στα ΚΤΕΛ μπήκε σύντομα σε εφαρμογή στη Θεσσαλονίκη. Ο πρωθυπουργός –πια– Κυριάκος Μητσοτάκης, έχοντας δίπλα του τον υπουργό –πια– Υποδομών & Μεταφορών, Κώστα Αχ. Καραμανλή, ανακοίνωσε (22.10.2019) ότι ο κρατικός ΟΑΣΘ θα περιοριστεί στη μητροπολιτική ζώνη και το 1/3 του περιφερειακού έργου του θα περάσει στα ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, Χαλκιδικής, Κιλκίς και Σερρών, γιατί «οι συζητήσεις περί ιδιοκτησίας είναι ξεπερασμένες».
Ο κορονοϊός διευκόλυνε την εκχώρηση του συνόλου, σχεδόν, των εκτός πόλης 31 λεωφορειακών γραμμών του ΟΑΣΘ στα ΚΤΕΛ. Και το δίδυμο Μητσοτάκη – Καραμανλή επισκέφτηκε τον σταθμό ΚΤΕΛ «Μακεδονία» (26.5.2020) και ανέβηκε συμβολικά σε λεωφορείο του ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, το οποίο εκτελούσε δρομολόγιο αστικής συγκοινωνίας.
Ετοιμοι από καιρό, έθεσαν στην κυκλοφορία καινούργια λεωφορεία ΚΤΕΛ και άφησαν τα δημόσια να απαξιωθούν. Την ίδια συνταγή ιδιωτικοποίησης μέσω ΚΤΕΛ εφάρμοσαν και στις συγκοινωνίες της Αθήνας, με τη λογική «Οι έκτακτοι καιροί επιβάλλουν έκτακτα μέτρα» (Κ. Μ., 24.9.2020).
Τα σχέδια του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη το 1992 για ιδιωτικοποίηση της Εταιρείας Αστικών Συγκοινωνιών (ΕΑΣ) θα υλοποιήσει ο υιός του Κυριάκος. Γι’ αυτό και θα ανακοινωθεί ότι ο νέος σταθμός ΚΤΕΛ στον Ελαιώνα θα ονομαστεί «Κωνσταντίνος Μητσοτάκης» (8.10.2022).
Ποσό ύψους 10.213.995,87 ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων θα διατεθεί για τον εκσυγχρονισμό υποδομών και την αντικατάσταση λεωφορείων αστικών και υπεραστικών ΚΤΕΛ σε όλη τη χώρα, ενώ 1.284.049 ευρώ θα διατεθούν στο Υπεραστικό ΚΤΕΛ Χανίων – Ρεθύμνου και 2.441.326 ευρώ στο Υπεραστικό ΚΤΕΛ Ηρακλείου – Λασιθίου (16 5.2024).
Το ΚΤΕΛ Χανίων – Ρεθύμνου είχε επεκταθεί την περίοδο του covid στις μεταφορές του Λεκανοπεδίου για να γίνει ένας από τους βασικούς συμμετέχοντες, με ποσοστό 28,91%, στην Κοινοπραξία που ανέλαβε την παραχώρηση του συγκοινωνιακού έργου σε 63 περιαστικές λεωφορειακές γραμμές. Επόμενος στόχος του προέδρου του ΚΤΕΛ Χανίων – Ρεθύμνου, Γιάννη Καψανάκη, είναι να επιτύχει τη συμμετοχή του σε διεθνή διαγωνισμό που θα γίνει για την κάλυψη και άλλων γραμμών στην Περιφέρεια Αττικής, με την επίκληση του προσωπικού ενδιαφέροντος της Ντόρας Μπακογιάννη (Γ. Μπαζαίος, «Εφ.Συν.», 27.8.2024).
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον αρμόδιο τότε υπουργό Χρήστο Σταϊκούρα επισκέφτηκε το αμαξοστάσιο της ΟΣΥ Α.Ε. στο Κορωπί (26.8.2024) με αφορμή την κυκλοφορία νέων λεωφορείων –από το εργοστάσιο της MAN στην Τουρκία– στις περιοχές της Ανατολικής και της Δυτικής Αττικής. Πώς αποκτήθηκαν; Μα, με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, το ΕΣΠΑ και τον τακτικό προϋπολογισμό, για να δοθούν στην Κοινοπραξία των ΚΤΕΛ με βάση 8ετή σύμβαση με τον ΟΑΣΑ. Πόροι που δεν υπήρχαν για τον δημόσιο ΟΑΣΑ…
Στην κοινοπραξία συμπράττουν έξι ΚΤΕΛ, με κυρίαρχα τα ΚΤΕΛ Χανίων – Ρεθύμνης και Κορίνθου και δύο επιχειρήσεις τουρισμού με στόλο λεωφορείων, με μετοχικό κεφάλαιο μόλις 200.000 ευρώ. Η προνομιακή μεταχείριση της επιτρέπει να λειτουργεί με κρατική χρηματοδότηση, λαμβάνοντας 2.339 ευρώ ανά οχηματοχιλιόμετρο!
Το πελατειακό σύστημα το αποδεικνύει: λεφτά υπάρχουν! Οχι όμως για δημόσια και ασφαλή συλλογικά μέσα μεταφοράς.
* Συντονιστής ΠΡΑΣΙΝΩΝ-Οικολογία, δημοτικός σύμβουλος Θεσσαλονίκης
