Πρόσφατα η Γερμανίδα καγκελάριος επισκέφθηκε την Τουρκία και συναντήθηκε με τον Τούρκο πρόεδρο κ. Ερντογάν.
Η επίσκεψη της κ. Μέρκελ, μεσούσης μάλιστα της προεκλογικής περιόδου στη γείτονα χώρα, ήρθε ως συνέχεια μιας σειράς πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης.
Μόλις τρεις μέρες πριν από το ταξίδι της κ. Μέρκελ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήρθε σε προκαταρκτική συμφωνία με την Τουρκία για την εφαρμογή ενός σχεδίου δράσης για την αντιμετώπιση των μεταναστευτικών ροών με ιδιαίτερα ικανοποιητικούς ανταποδοτικούς όρους.
Πέρα από τη χρηματική στήριξη για τη φιλοξενία των προσφύγων η Ε.Ε. είναι έτοιμη να προσφέρει σημαντικά ανταλλάγματα προς την Αγκυρα, όπως σταδιακή κατάργηση των περιορισμών στις θεωρήσεις διαβατηρίων και επανέναρξη των ενταξιακών συνομιλιών.
Σ’ αυτό το πλαίσιο πρέπει να ερμηνευτεί και η καθυστέρηση παρουσίασης της ετήσιας έκθεσης προόδου για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, η οποία φυσικά και δεν είναι θετική για τη γείτονα χώρα, ιδιαίτερα όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Ωστόσο, η κ. Μέρκελ ήταν ακόμα πιο γενναιόδωρη.
Προσέφερε την υποστήριξή της στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις συνδέοντας ουσιαστικά το προσφυγικό ζήτημα με την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Αυτή η προσέγγιση είναι λάθος.
Φυσικά και χρειάζεται μια συμφωνία με την Τουρκία για τον συντονισμό της διαχείρισης των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών.
Αυτό όμως δεν πρέπει να γίνεται κατά τρόπο που μπορεί να ερμηνευτεί ως ανάμιξη στην εσωτερική πολιτική της χώρας και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να συνδεθεί με την ενταξιακή της πορεία.
Η Ευρώπη βλέπει σήμερα την Τουρκία ως ανάχωμα. Τελευταία όμως οι τρύπες στο ανάχωμα πολλαπλασιάζονται.
Η κυβέρνηση Ερντογάν γίνεται ολοένα και πιο αυταρχική επιβάλλοντας σημαντικούς περιορισμούς στην ελευθερία του Τύπου.
Η άκομψη προσπάθεια του Τούρκου προέδρου να διευρύνει την εκλογική του βάση δίνοντας έμφαση στη διαιρετική τομή μεταξύ της πλειοψηφίας και της κουρδικής μειονότητας έχει δημιουργήσει επικίνδυνη πόλωση.
Σε περιφερειακό επίπεδο, οι στρατηγικές επιλογές της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στη Συρία, την Αίγυπτο και τη Λιβύη δεν επιβεβαιώθηκαν.
Η Τουρκία σήμερα δεν προχωρά μπροστά. Αντίθετα, φαίνεται να διολισθαίνει συνεχώς προς ένα, όχι και τόσο πολύ μακρινό, σκοτεινό παρελθόν.
Τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη; Πρώτα από όλα πρέπει να αποφύγει πρωτοβουλίες που μπορεί να ερμηνευτούν ως παρέμβαση στα εσωτερικά της γείτονος.
Η επίσκεψη της κ. Μέρκελ ήταν και άκομψη και αντιπαραγωγική από αυτήν τη σκοπιά. Το μόνο που προσέφερε ήταν μια ευκαιρία στον κ. Ερντογάν να δείξει στο εσωτερικό ακροατήριό του τη σημασία του ως περιφερειακού ηγέτη.
Σε κάθε περίπτωση η Ε.Ε. πρέπει να περιμένει τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης για να προχωρήσει σε συμφωνία.
Εχει τεράστια σημασία εάν θα έχουμε στην κυβέρνηση έναν πανίσχυρο κ. Ερντογάν με ακραίες δυνάμεις στο πλευρό του ή μια πιο μετριοπαθή κυβέρνηση συνεργασίας.
Η Ευρώπη δεν έχει μεγάλα περιθώρια ευελιξίας όσον αφορά την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας.
Παράλληλα όμως είναι γνωστή και η πάγια διαπραγματευτική τακτική της Τουρκίας για την εξασφάλιση των μεγαλύτερων δυνατών αποτελεσμάτων.
Ελλοχεύει έτσι ο κίνδυνος εκφυλισμού της διαπραγματευτικής διαδικασίας σε μια σειρά αποτυχημένων ανταλλαγών.
Τη στιγμή αυτή η Ελλάδα βρίσκεται σε δύσκολη θέση, κυρίως λόγω της οικονομικής κρίσης. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι και εντελώς αδύναμη.
Μπορούμε και πρέπει να βάλουμε τις δικές μας προτεραιότητες στο τραπέζι, αρκεί να το κάνουμε με σύνεση, ρεαλισμό και αφού έχουμε εξασφαλίσει τις κατάλληλες συμμαχίες.
Ποια είναι λοιπόν τα ζητήματα που πρέπει να θέσουμε;
Πέρα από το θέμα των κοινών περιπολιών με την Τουρκία, το οποίο τέθηκε ξαφνικά από τη Γερμανία και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να γίνει αποδεκτό, υπάρχουν μια σειρά από σημαντικά θέματα που άπτονται των ελληνοτουρκικών σχέσεων στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.
Ενδεικτικά αναφέρω:
● Πλήρης ενεργοποίηση του διμερούς πρωτοκόλλου επανεισδοχής.
● Καθορισμός νέων σημείων επανεισδοχής.
● Ανταλλαγή πληροφοριών για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.
● Δημιουργία συντονιστικών κέντρων σε τοπικό επίπεδο.
Η Ελλάδα από μόνη της παραδοσιακά δυσκολευόταν να θέσει στην Τουρκία αυτήν την ατζέντα. Στο πλαίσιο της πρόσφατης ευαισθητοποίησης των ευρωπαϊκών κρατών δημιουργούνται ευκαιρίες για την προώθησή της.
Για να συμβεί αυτό όμως πρέπει η ελληνική κυβέρνηση να λειτουργεί με εξωστρέφεια, σχεδιασμό και στοιχειώδη σοβαρότητα.
Σχεδιασμός πρέπει να υπάρξει και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Βασική προτεραιότητα πρέπει να είναι η δίκαιη κατανομή των προσφύγων στα κράτη-μέλη με βάση αντικειμενικά κριτήρια, όπως ο πληθυσμός, το ΑΕΠ και το ποσοστό ανεργίας.
Η προοδευτική αντιμετώπιση του προσφυγικού-μεταναστευτικού ζητήματος είναι κρίσιμη για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα διότι ενδεχόμενη αποτυχία επεκτείνει την ακροδεξιά μισαλλοδοξία υπονομεύοντας το κοινό ευρωπαϊκό μας μέλλον.
Τέλος, το κυρίαρχο ζήτημα σε όλη αυτή τη συζήτηση, που αφορά διακρατικές σχέσεις αλλά και ανθρώπινες κοινωνίες, είναι ότι δεν πρέπει να ξεχνάμε πως οι πρόσφυγες δεν φεύγουν από τις εμπόλεμες ζώνες, ρισκάροντας τα πάντα, για να ζήσουν μια καλύτερη ζωή αλλά απλώς για να ζήσουν.
*ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, μέλους της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών
-320x213.jpg)
