Από την Ιδεολογία στην Εκλογική Νίκη: Ο Μετασχηματισμός της Δεξιάς

Αυτό το κείμενο είναι μια προσπάθεια κατανόησης της νέας δεξιάς, που απαρνείται επιδεικτικά τις προσδιοριστικές πολιτικές θέσεις που κατείχε για χρόνια και της στερούσαν τη δυνατότητα να εκλεγεί και να κυβερνήσει. Η αλλαγή αυτή αποτελεί μέρος μιας συνειδητής και οργανωμένης προσπάθειας. Μιας στρατηγικής που στοχεύει στην διεύρυνση της εκλογική βάσης, αφήνοντας τις θέσεις-βαρίδια που στερούσαν ψηφοφόρους ενώ παράλληλα, συσπειρώνει πολίτες από πολλές, με παραδοσιακούς όρους (π.χ. ταξικούς) ανόμοιες κοινωνικές ομάδες.

Η στρατηγική αυτή, επιτρέπει την σύνδεση παραδοσιακά ασύμβατων κατηγοριών και ταυτοτήτων ενός μεγάλου αριθμού κοινωνικών ομάδων πέρα από τις συντεταγμένες «Αριστεράς-Δεξιάς». Πλέον είναι δυνατόν για έναν εθνικιστή να είναι μετανάστης ή πολίτης δεύτερης γενιάς, ομοφυλόφιλος, φιλοεβραίος ή φιλοπαλαιστίνιος.

Στον πάγκο του AfD στο Gelsenkirchen, πόλη λίγο μεγαλύτερη από το Ηράκλειο, συναντάμε έναν 51χρόνο Γερμανό τουρκικής καταγωγής: «Είμαι περίεργος για το AfD. Τα παιδιά μου δεν τους συμπαθούν, αλλά θέλω να διαβάσω τι έχουν να πουν. Δεν μπορώ να βασίζομαι μόνο στα μέσα ενημέρωσης. Δεν είναι ανεξάρτητα. Κριτικάρουν το AfD, αλλά ποτέ το Ισραήλ ή τους Εβραίους.» Ένας μετανάστης πρώτης ή δεύτερης γενιάς, εκφράζει το ενδιαφέρον του για ένα ακροδεξιό κόμμα που έχει ως σημαία την αντιμεταναστευτική ατζέντα.

Το παράδοξο αυτό βασίζεται σε μια στατιστική που ίσχυε μέχρι πρότινος: οι ψηφοφόροι μεταναστευτικής καταγωγής, είναι πιο πιθανό να υποστηρίξουν αριστερά κόμματα στις κοινωνίες που μεταναστεύουν. Η τάση αυτή όπως είδαμε και στις πρόσφατες αμερικάνικες εκλογές, έχει αρχίσει να αντιστρέφεται. Ορισμένες ομάδες μεταναστών πρώτης γενιάς ή πολιτών δεύτερης, έχουν αρχίσει να ταυτίζονται σε κάποια θέματα με την ατζέντα των νέων λαϊκιστικών, ακροδεξιών κομμάτων π.χ. η αποδοχή συντηρητικών κοινωνικών αξιών ή η γενικότερη απογοήτευση από τα συστημικά κόμματα.

Δεν είναι λίγοι οι μετανάστες πρώτης ή οι πολίτες δεύτερης γενιάς στις ΗΠΑ και στην Γερμανία, που θεωρούν ότι οι προηγούμενες κυβερνήσεις άνοιξαν τα σύνορα άναρχα, με αποτέλεσμα την μαζική εισροή νέων μεταναστών, που ανταγωνίζονται τους ίδιους κρατικούς πόρους, τις ίδιες θέσεις εργασίας, κατοικίες κ.λπ. Πολλοί δεν αντιλαμβάνονται τους εαυτούς τους ως μετανάστες πλέον. Όταν ακούν ρατσιστικά σχόλια θεωρούν ότι δεν αφορούν τους ίδιους, αλλά ομάδες μεταναστών που ήρθαν μεταγενέστερα, δεν σέβονται τις πολιτισμικές αξίες ή προσπαθούν να επιβάλουν τις δικές τους.

Όπως και ο Trump, το AfD προσπαθεί συνειδητά να προσελκύσει συγκεκριμένες ομάδες μεταναστών με στοχευμένες επικοινωνιακές ενέργειες, χρησιμοποιώντας μέλη μεταναστευτικής καταγωγής, όπως τον Ρόμπερτ Λάμπρου, Γερμανό-ελληνικής καταγωγής, πρόεδρο της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος στο κρατίδιο της Έσσης ο οποίος δηλώνει ότι το AfD δεν είναι ξενοφοβικό.

Γυρνώντας στον Γερμανό Τουρκικής καταγωγής, η άποψη ότι «οι ενέργειες του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων πρέπει να είναι αντικείμενο κριτικής των ΜΜΕ», εκφράζεται στην Ελλάδα κυρίως από αριστερούς, ενώ το ενδιαφέρον για την πολιτική ατζέντα του AfD, εκφράζει μια ακροδεξιά προτίμηση.

Όσο συκοφαντική και λογοκριτική είναι η κατηγορία για αντισημιτισμό, οποιασδήποτε έκφρασης κριτικής για τα εγκλήματα πολέμου του Ισραήλ, άλλο τόσο υποκριτική είναι και η νομιμοποίηση οποιασδήποτε έκφρασης αγανάκτησης γι’ αυτά. Σε ποιο σημείο σταματάει η αγανάκτηση για τα εγκλήματα και ξεκινάει ο αντισημιτισμός; Υπάρχουν εγκλήματα που δικαιολογούν τον ρατσισμό; Μπορεί ο Γερμανός Τουρκικής καταγωγής και ο Καρατζαφέρης (επίσης υπέρ των Παλαιστινίων) να έχουν ως κοινή βάση αντισημιτικές προκαταλήψεις; Οι δηλώσεις μεταμέλειας των Βορίδη, Γεωργιάδη και Πλεύρη για το αντισημιτικό τους παρελθόν, τους κάνει λιγότερο δεξιούς;

Νομίζω ότι δεν χρειάζεται να αναφερθώ στο φαινομενικό παράδοξο της πρόεδρου του ακροδεξιού AfD, που συζεί με την γεννημένη στη Σρι-Λάνκα σύντροφο της και τους δύο γιούς τους. Δεν υπάρχει κάποια λογική, με την αυστηρή έννοια της λέξης, αντίφαση σε όλα αυτά. Μιλάμε για μη αντισημιτικά, μη ισλαμοφοβικά, μη ρατσιστικά, μη ξενοφοβικά, μη σεξιστικά, μη ομοφοβικά, ακροδεξιά κόμματα, τα οποία είναι υπέρ του έθνους, της οικογένειας και κατά της μετανάστευσης, του queer και του ομοφυλοφιλικού γάμου. Αυτή είναι η νέα δεξιά και οι αντιφάσεις από το παρελθόν, που πλέον εχει επιλύσει σε επίπεδο marketing. Λάθος: η πρόεδρος κ. Weidel αρνείται ότι το κόμμα της είναι δεξιό, εθνικιστικό και δηλώνει ότι είναι φιλελεύθερο. Όπως βέβαια υποστηρίζει ότι ο Χίτλερ ήταν στην πραγματικότητα κομμουνιστής.

*Κοινωνικός ανθρωπολόγος