Δεν είναι η πρώτη εφημερίδα που κλείνει. Δεν θα είναι ούτε η τελευταία. Προηγήθηκαν η «Ελευθεροτυπία», η «Απογευματινή», ο «Κόσμος του Επενδυτή», το «Κέρδος», τα «Σπορ του Βορρά» και άλλα περιφερειακά έντυπα, μικρότερα ή μεγαλύτερα, που ποδοπατήθηκαν από το βάρος της κρίσης ή την ελαφρότητα των μετόχων τους.
Ωστόσο, ο «Αγγελιοφόρος», ο οποίος πτωχεύει με πρωτοβουλία της ευκατάστατης οικογένειας του γνωστού βιομήχανου Αλέξανδρου Κ. Μπακατσέλου, διεκδικεί μέρισμα πρωτοτυπίας.
Είναι η πρώτη εφημερίδα που μετατράπηκε σε πειραματικό εργαστήριο των νέων εργασιακών σχέσεων του Τύπου στην Ελλάδα των μνημονίων.
Ο,τι εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια στα εκδοτικά συγκροτήματα πανελλήνιας κλίμακας και στους τηλεοπτικούς σταθμούς εθνικής εμβέλειας, έχει προηγουμένως δοκιμαστεί με ασφάλεια στη Θεσσαλονίκη.
Ο εκδοτικός όμιλος του «Αγγελιοφόρου», ο οποίος ελέγχεται από την ευυπόληπτη επιχειρηματική οικογένεια και τους εκδότες Σταύρο Ψυχάρη και Φώτη Μπόμπολα, είναι ο πρώτος που επέβαλε από τις αρχές του 2011 ατομικές συμβάσεις εργασίας για δημοσιογράφους σε ευρεία κλίμακα, υπό την ανοχή της τότε συνδικαλιστικής ηγεσίας της ΕΣΗΕΜ-Θ.
Αμέσως μετά υιοθέτησε για πρώτη φορά την εκ περιτροπής εργασία των 4 ή 3 ημερών για συντάκτες ημερήσιου εντύπου, σε συγχρονισμό με το έτερο εκδοτικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης, αυτό της «Μακεδονίας».
Με άλλα λόγια, εφάρμοσε το σύστημα «Ειδήσεις μόνο κάθε Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή. Αντε και Σάββατο καμιά φορά. Κυριακή ξεκούραση».
Οσα επακολούθησαν αποτελούν διδακτικό υλικό γι΄ αυτούς που εντρυφούν στο εργατικό δίκαιο: διακόσιες ογδόντα απολύσεις και «εθελούσιες» αποχωρήσεις, περικοπές μισθών 25% έως 30%, τροποποιητικές καταγγελίες συμβάσεων εργασίας υπό την απειλή απόλυσης, εκφοβισμός και διχόνοια των εργαζομένων, αθέτηση συμφωνιών, καθυστέρηση της μισθοδοσίας από 3 έως 9 μήνες, απαξίωση της δημοσιογραφικής εργασίας, εγκατάλειψη του προσφερόμενου στους αναγνώστες ενημερωτικού προϊόντος.
Η παρέμβαση του ΣΕΠΕ Θεσσαλονίκης, η διαμεσολάβηση του υπουργείου Εργασίας και οι αλλεπάλληλες αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων εκ μέρους εργαζομένων αποδείχθηκαν ανίκανες να επαναφέρουν σε ισορροπία την εκτροχιασμένη πορεία του «Αγγελιοφόρου».
Ετσι, οι συνεχιζόμενες παρεκτροπές απέκτησαν πλέον υψηλό δραματουργικό ενδιαφέρον: αιφνίδια παραίτηση του Αλέξανδρου Κ. Μπακατσέλου, διορισμός προσωρινής διοίκησης με επικεφαλής τον γιο του, Βασίλη Μπακατσέλο, απόπειρα υπαγωγής της εταιρείας στο άρθρο 99, απόρριψη της αίτησης, αλλά και του αιτήματος για προστασία έναντι των πιστωτών επί τρεις (3) συνεχόμενες φορές.
Η δις σύλληψη του Βασίλη Μπακατσέλου με τη διαδικασία του αυτοφώρου και η παραπομπή του σε δίκη, λόγω μη καταβολής δεδουλευμένων αποδοχών, θεωρήθηκαν πως τάχα υποκρύπτουν την εκδικητικότητα (!) του εξουθενωμένου προσωπικού.
Το άλλο πρόσωπο του καταναγκασμού ήρθε να συμπληρώσει η υποχρεωτική «παραίτηση» εργαζομένων που έκαναν επίσχεση εργασίας, χωρίς καταβολή αποζημίωσης, η υποβολή μήνυσης κατά εργαζομένων για απάτη (!), επειδή διεκδίκησαν και εισέπραξαν τις αποδοχές τους μέσω κατάσχεσης, αλλά και η απαγόρευση εισόδου στους χώρους εργασίας όσων ασκούν επίσχεση εργασίας.
Στη πιο ειρωνική εκδοχή της η εργασία προσέλαβε νέα διάσταση: φιλοδώρημα 70 ή 90 € κάθε 15 ημέρες, συντάκτες χωρίς τηλέφωνο και πρόσβαση σε πρακτορεία ειδήσεων, εθελοντικός καθαρισμός της τουαλέτας, χαρτί υγείας και σαπούνι από το σπίτι.
Ο επίλογος δεν θα μπορούσε να μην είναι αντάξιος της εκρηκτικής πορείας του «Αγγελιοφόρου». Η ημερήσια εφημερίδα που εξέδωσε το 1996 ο Χρήστος Λαμπράκης στη Θεσσαλονίκη, για να αναπληρώσει το κενό από την κατάρρευση της ιστορικής «Μακεδονίας» της Κατερίνας Βελλίδη, οδηγείται ολοταχώς σε παύση πληρωμών και πτώχευση, αφήνοντας μετέωρους εκατοντάδες εργαζόμενους, προμηθευτές, ασφαλιστικά ταμεία και δημόσιους οργανισμούς.
Ο λογαριασμός ανέρχεται αισίως 24,1 εκατ. €, χωρίς καμία πρόνοια για καταβολή αποζημιώσεων στους 108 μισθωτούς.
Με εργαζόμενους απλήρωτους για οκτώ (8) μήνες.
Με υποχρεώσεις 7,1 εκατ. € σε προμηθευτές και ασφαλιστικούς οργανισμούς.
Με τις τράπεζες να διεκδικούν να εισπράξουν δάνεια 16,7 εκατ. €, που ασμένως χορήγησαν τα τελευταία χρόνια στην παραπαίουσα εταιρεία.
Και με όλα τα περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης να είναι ενεχυριασμένα και να αποτιμώνται μόλις σε 3,12 εκατ. € και με τους Σταύρο Ψυχάρη και Φώτη Μπόμπολα να αρνούνται επί μήνες να αποστείλουν εκπροσώπους τους στις αλλεπάλληλες γενικές συνελεύσεις των μετόχων, όπως υποστηρίζει η πλευρά Μπακατσέλου.
Δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία η κατάρρευση του «Αγγελιοφόρου». Πολλοί την έχουν προβλέψει εδώ και μήνες.
Οι περισσότεροι την έχουν ανεχτεί ή αποδεχτεί ως αναπόδραστο γεγονός, καθώς η εφημερίδα είχε χάσει τις ρίζες της στην κοινωνία της Θεσσαλονίκης.
Ωστόσο, το αποτύπωμα που αφήνει στις εργασιακές σχέσεις αυτή η κατάληξη είναι βαθύ και τραυματικό.
Η απαξία της δημοσιογραφικής εργασίας δύσκολα θα μπορούσε να αποδοθεί με καλύτερο τρόπο.
Εν μέσω φωτογενών γκαλά, φιλάνθρωπων εκδηλώσεων και δημοσίων σχέσεων, που υποκατέστησαν την πεμπτουσία της ενημέρωσης: την αναζήτηση της είδησης, την επιτόπια έρευνα και την υπεράσπιση του δημοσίου συμφέροντος.
Για τους αναγνώστες ας μη μιλήσουμε καλύτερα. Είχαν προ πολλού στρέψει την πλάτη τους στην εφημερίδα των 1.200 φύλλων την ημέρα, έναντι 10.000 φύλλων πριν από λίγα χρόνια.
*δημοσιογράφος – μέλος της ΕΣΗΕΜ-Θ
