Ησίοδος, Θεογονία. 405 – 570.
Η θεά Φοίβη και ο θεός Κοίος γέννησαν τη Λητώ την κυανόπεπλη που είναι πάντα μειλίχια, ήπια με τους ανθρώπους και τους αθάνατους θεούς. Ηδεία, ευγενής περισσότερο από κάθε άλλο θεό στον Όλυμπο.
Η Φοίβη γέννησε και την Αστερίη την ευώνυμη που ο Πέρσις κάποτε 410 έφερε στο μέγα ανάκτορο του και όλοι τη λογάριαζαν ως αγαπημένη σύζυγο του βασιλιά Πέρση.
Η Αστερίη με τον Πέρση γέννησαν την Εκάτη που ο Ζευς Κρονίδης τίμησε με λαμπρά δώρα. Της έδωσε απλόχερα μερίδιο της Γης και του πλούσιου πελάγους. Έλαβε και τμήμα του έναστρου ουρανού. Οι αθάνατοι θεοί την τιμούν περισσότερο από άλλη θεά. Αλλά και οι άνθρωποι όταν προσφέρουν θυσίες για να εξευμενίσουν τους θεούς, αυτήν την πολυσέβαστη Εκάτη επικαλούνται. Όσοι θνητοί προσεύχονται σ` αυτήν ευνοούνται: Δέχεται με χαρά τις ικεσίες τους και μεγάλα προνόμια και 420 ευτυχία τους παρέχει, αφού αυτό είναι μέσα στις πολλές της θεϊκές δυνατότητες.
Η μοναχοκόρη Εκάτη έχει ακόμα μερίδιο από τα δώρα που έλαβαν οι πρώτοι θεοί, οι Τιτάνες, τα τέκνα της Γαίας και του Ουρανού. Ο Δίας Κρονίδης τίποτε δεν της αφαίρεσε απ` όλα όσα έλαβε από τους Τιτάνες, ούτε την πίεσε ποτέ. Η θεά είχε την εύνοια του Δία γι αυτό έλαβε τόσα πολλά μερίδια θεϊκά. Αποζημιώνει και παραστέκεται σε όλους που απευθύνονται με ικεσίες σ` αυτήν. Στις δίκες ο θρόνος της είναι δίπλα στους πρώτους κριτές βασιλιάδες.
430. Δίνει απλόχερα τη βοήθεια της στους πολεμιστές που της ζητούν συμπαράσταση. Τους εξασφαλίζει νίκες και δόξα. Αρωγός και βοηθός στους ιππείς και σε αυτούς που αγωνίζονται με ευγενική άμιλλα. Παρέχει δόξα και περηφάνια σε όλους αυτούς τους μαχητές αλλά και μεγάλη υπερηφάνεια στους γονείς τους.
440. Η φιλεύσπλαχνη θεά βοηθά τους ναυτικούς και τους ψαράδες που προσεύχονται σ` αυτήν και στον γεωσείστη Ποσειδώνα. Τους παρέχει καλή ψαριά. Αν οι ψαράδες είναι ασεβείς εξαφανίζει τα ψάρια κι ας είναι μπροστά στα μάτια τους.
Συνδράμει με τον Ερμή να αυξηθούν στις στάνες τα κοπάδια των βοδιών, των αιγών και των αρνιών με το πλούσιο μαλλί. Αν η καρδιά της είναι ευχαριστημένη κάνει τα λίγα ζώα πολλά. Αν δεν είναι ευχαριστημένη κάνει τα πολλά, λίγα.
Η Εκάτη έχει όλα τα προνόμια ανάμεσα στους θεούς και
450 ο Δίας την τίμησε να έχει τη φροντίδα των νέων, τροφός και παραμάνα τους. Κουροτρόφος για όλους τους μικρότερους της που είδαν το φως της Ηούς μετά απ` αυτήν. Είχε από τον Κρονίδη Δία και αυτή τη μέγιστη τιμή.
Η Τιτανίδα Ρέα φρικτά και ολέθρια υποταγμένη στον σκληρό Κρόνο γέννησε τη νέα γενιά των θεών: Την ιερή Εστία, τη Δήμητρα, την Ήρα με τα χρυσά πέδιλα, τον ανίκητο, ανελέητο Άδη που τα παλάτια του είναι βαθιά μέσα στη γη, τον Ποσειδώνα το Γεωσείστη, που προκαλεί πολύ δυνατό ήχο καθώς σείει τη γη. Η Ρέα γέννησε ακόμα τον μυαλωμένο Δία, πατέρα θεών και ανθρώπων που με τις βροντές του τρέμει σύγκορμη η τεράστια γη. Όλα αυτά τα τέκνα της Ρέας τα κατάπινε ο μέγας Κρόνος την ώρα 460 που ξεγεννούσε η δαμασμένη Τιτανίδα και τα βρέφη έβγαιναν από την κοιλιά της. Ο Κρόνος φρονούσε ότι κανείς από τους ουράνιους θεούς δεν πρέπει να απειλήσει την απόλυτη κυριαρχία του στον Σύμπαντα Κόσμο. Είχε μάθει από τη Γαία Μητέρα και τον Ουρανό έναστρο Πατέρα ότι κάποιο από τα τέκνα του θα του πάρει όλα τα βασιλικά αξιώματα. Έτσι κατάπινε όλα τα παιδιά του βυθίζοντας σε βαρύ, διαρκές πένθος την άμοιρη μητέρα Ρέα. Όταν γέννησε το στερνοπούλι τον μέγα Δία ικέτευσε τους γονείς της, 470, τον αστερόεντα Ουρανό και την πλατύστερνη Γαία, να της υποδείξουν ένα τρόπο να γλυτώσει το στερνό σπλάχνο της από την εγκληματική συμπεριφορά του συζύγου της Κρόνου. Την άκουσαν και τη συμπόνεσαν οι γονείς της. Τη βεβαίωσαν ότι θα γίνουν όλα σύμφωνα με το πεπρωμένο, γιατί το πεπρωμένο δεν γίνεται να το αποφύγεις. Θα γίνουν όλα όπως πρέπει για τον διεστραμμένο, πανούργο και ύπουλο Κρόνο και για τον πανίσχυρο, μεγαλόκαρδο Δία που μόλις ήλθε στον κόσμο. Έστειλαν τη Ρέα να γεννήσει στην πλούσια Κρήτη, στην πόλη Λύκτο. Στην φιλόξενη Κρήτη η Ρέα έφερε στην αγκαλιά της πελώριας Γης 480 τον Δία να γεννηθεί και να μεγαλώσει με πλούτο και δόξα χωρίς το φόβο του Κρόνου. H Ρέα έφτασε στη Λύκτο της Κρήτης μέσα στη μπλάβη νύκτα. Έκρυψε το θείον βρέφος μέσα σε βαθιά σπηλιά, σε ανήλιαγο, απόκρημνο άντρο στα σπλάχνα της ιερής Γης στο όρος Αιγαίο που είναι πυκνά δασωμένο.
Μετά σπαργάνωσε μέγα λίθο και τον πρόσφερε στον Κρόνο τον ύψιστο βασιλέα των παλαιών θεών. Ο Κρόνος τον πήρε στα χέρια του και αμέσως τον κατάπιε αμάσητο. Δεν πήρε χαμπάρι, ο δολοπλόκος αγκυλομήτης ότι κατάπιε μια πέτρα και ο στερνός του γιος, ο Δίας, έμεινε στη Γη ανίκητος, ασφαλής χωρίς έγνοιες 490 και ήταν γραφτό να τον νικήσει σύντομα με βίαιο και σκληρό τρόπο. Να τον γκρεμίσει από την κορυφαία θέση και να γίνει αυτός άρχοντας και κυρίαρχος όλων των θνητών και των αθανάτων.
Γρήγορα μεγάλωσε και δυνάμωσε ο νέος θεός Ζευς.
Η Μητέρα του Κρόνου, η Γαία, τον παγίδευσε και εκείνος νικημένος εξήμεσε και τα πέντε παιδιά του, που είχε καταπιεί. Πέντε παιδιά, πέντε θεοί. Ο Ζευς είχε αναλάβει την ανάσχεση των αποτρόπαιων πράξεων του πατέρα του. Προχωρούσε από νίκη σε νίκη. Ο Κρόνος πρώτα έβγαλε από μέσα του την πέτρα που είχε καταπιεί και μετά τα υπόλοιπα πέντε τέκνα του. Ο Δίας την πέτρα αυτή που του έσωσε τη ζωή την τοποθέτησε στη γη της Πυθίας στον Παρνασσό ( στους Δελφούς).
500 να θυμίζει στους θνητούς το μέγα θαύμα της αποτροπής του θανάτου του. Απελευθέρωσε όλα τ` αδέλφια του, πέντε θεούς. Όλοι αναγνώρισαν τον νέο ανίκητο άρχοντα θνητών και αθανάτων. Τον μέγιστο Δία.
Την Ωκεανίδα Κλυμένη με τα όμορφα σφυρά ( αστραγάλους) παντρεύτηκε ο Ιαπετός και έγιναν ομόκλινοι.
Από την ένωση αυτή η Κλυμένη γέννησε τον Άτλαντα με την κρατερή φρόνηση,
510 ακόμα τον Μενοίτιον τον πολυφημισμένο, τον εύστροφο, ποικιλότροπο Προμηθέα και τον ελαφρόμυαλο Επιμηθέα που έγινε αιτία για συμφορές στους μεροκαματιάρηδες άντρες αφού ήταν ο πρώτος θνητός που ζευγάρωσε με παρθένα κόρη που έπλασε ο Ζευς. Τον υβριστή Μενοίτιο, ο Δίας που βλέπει μακριά, κατακρήμνισε στο έρεβος κτυπώντας τον με τον πυρίκαυστο κεραυνό. Έτσι τιμωρήθηκε ο Ιαπετίδης Μενοίτιος γιατί ήταν απερίσκεπτος, αλαζών, υπερόπτης και καμάρωνε με υπερηφάνεια για την ανδρεία του.
Ο Άτλας σηκώνει με τα ακάματα χέρια του, τον ευρύ Ουρανό στο κεφάλι του, όρθιος στα πέρατα της Γης. Είναι υποταγμένος σε μεγάλη, δυνατή ανάγκη, εκεί δίπλα στις Εσπερίδες τις γλυκόλαλες.
520 Αυτή τη μοίρα του έδωσε ο συνετός Ζευς.
Τον Προμηθέα με τις πολλές και ποικίλες βουλές και δραστηριότητες έδεσε με βαριές αλυσίδες που ήταν αγκυρωμένες στο κέντρο ενός κίονα. Έστειλε τον μεγαλόπτερο αετό του να του τρώει το αθάνατο ήπαρ. Ότι έτρωγε την ημέρα ο αετός ξαναγεννιόταν τη νύχτα στα σωθικά του Ιαπετίδη Προμηθέα. Αυτόν τον ανθρωποφάγο αετό σκότωσε ο Ηρακλής ο ρωμαλέος ο γιος της Αλκμήνης με τους ωραίους αστραγάλους. Τελικά με τη θέληση του Δία που κυβερνά από ψηλά τον κόσμο, ο Ηρακλής έσωσε τον ταλαίπωρο Προμηθέα Ιαπετίδη.
530 έτσι ο Ηρακλής ο γεννημένος στη Θήβα απέκτησε ακόμα μεγαλύτερη δόξα απ` όση είχε ήδη πάνω στη Γη που τρέφει μυριάδες ανθρώπους. Ο Δίας τον τιμούσε κι ας ελευθέρωσε τον Προμηθέα ο οποίος τον είχε δυσαρεστήσει αφού προσπαθούσε να παρακάμψει τις βουλές του.
Στη Μηκώνη όταν ο Δίας έβαζε τα όρια ανάμεσα σε θεούς και θνητούς και όριζε τις σχέσεις μεταξύ τους, ο Προμηθέας θυσίασε μεγάλο βόδι και το πρόσφερε. Για να παραπλανήσει τον Δία του πρόσφερε τις σάρκες και τα λιπαρά σπλάχνα τυλιγμένα στην κοιλιά του ζώου, 540 ενώ στους ανθρώπους πρόσφερε τους καλούς μεζέδες γύρω από τα λευκά κόκκαλα σκεπάζοντας το κρέας με λίπος. Ο δολοπλόκος Προμηθέας σχεδίασε μια προσφορά που ευνοούσε τους ανθρώπους και αδικούσε τους θεούς και κυρίως τον Δία.
Ο πατέρας θεών και ανθρώπων, Δίας, του είπε: ««Γιε του Ιαπετού, απ᾽ όλους τους βασιλιάδες επιφανέστερε, πόσο άδικα και χωρίς μέτρο έκανες τη διανομή των μερίδων!».
Ο καταφερτζής, πονηρός Προμηθέας απάντησε στον Δία με ψεύτικο χαμόγελο και δόλο: «Δία είσαι ο μέγιστος των θεών. Διάλεξε εσύ όποιο μερίδιο θέλεις, όποιο τραβά η καρδιά σου.».
550 Άυτά είπε ο Προμηθέας στον Δία αλλά ο δόλος υπήρχε μέσα του ακόμα. Ο Δίας κατάλαβε ότι ο Ιαπετίδης προσπαθούσε ακόμα μία φορά να τον ξεγελάσει. Σκέφτηκε μάλιστα ότι με την τακτική του Προμηθέα πολλά δεινά περιμένουν τους θνητούς.
Ο Δίας με τα δυο του χέρια απομάκρυνε το λίπος και οργίστηκε με την απάτη και τα τεχνάσματα του Προμηθέα.
Από τότε στις ευωδιασμένες θυσίες στους βωμούς για τους αθάνατους θεούς, οι γενιές των θνητών καίνε κόκκαλα λευκά.
Ο σύννεφο – συντάχτης Ζευς με θλίψη και οργή είπε στον Προμηθέα: « Γιε του Ιαπετού είσαι απ` όλους εξυπνότερος, 560 αλλά τις πονηριές και τους δόλους σου δε λες να αφήσεις.».
Ο Ζευς μετά τα λόγια αυτά χωρίς να ξεχνά την οργή του αποφάσισε να μην έχουν τα καυσόξυλα της μελίας ( φλαμουριάς) την ανίκητη δύναμη του πυρός που είχαν μέχρι τότε για τους θνητούς ανθρώπους που κατοικούν στη γη. Όμως ο γενναίος γιος του Ιαπετού αγνόησε και εξαπάτησε τον Δία και έκλεψε από το ακατανίκητο, έντεχνο πυρ τη λάμψη που φωτίζει μακριά. Σε κοίλο, κούφιο νάρθηκα έκρυψε το φως. Αυτό εξόργισε τον Δία που βρυχάται με τις βροντές του από ψηλά. Θύμωσε πολύ όταν είδε το απαγορευμένο φως να φτάνει στους ανθρώπους με τις δόλιες στρατηγικές του Προμηθέα.
570 Την ίδια στιγμή σκέφτηκε να ρίξει πολλά δεινά στους ανθρώπους.
1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.
2*. Στους αγαπημένους Ιωάννα – Μαρίνα, Ειρήνη, Κωνσταντίνο, Μπάμπη, Νίκο.
