Χρυσοκόμης δὲ Διόνυσος ξανθὴ Ἀριάδνην, κούρην Μίνωος, θαλερὴν ποιήσατ᾽ ἄκοιτιν· 947 – 948

Ησίοδος, Θεογονία στ. 930 – 949. Η Αμφιτρίτη με τον βαρύγδουπο σείστη που ταρακουνά τη Γη Ποσειδώνα, γέννησε τον Τρίτωνα το μέγα, που είχε αδάμαστο και μέγα  σθένος. Κατοικεί στον πυθμένα της θάλασσας σε χρυσά παλάτια με τον βασιλιά πατέρα του Ποσειδώνα και τη μητέρα του Αμφιτρίτη, δεινός και πανίσχυρος θεός.

Η Κυθέρεια ( Αφροδίτη) με το θεό Άρη που διαπερνά τις ασπίδες ( με το σπαθί και το δόρυ και τα βέλη του) γέννησε τον Δείμο και τον Φόβο, που ήταν δεινοί (τρομεροί και φοβεροί). Στον «κρύο και παγερό» πόλεμο κλονίζουν τις πυκνές φάλαγγες των ανδρών με τον πατέρα τους Άρη, τον πορθητή των πόλεων.

Ο Ζευς με την Ατλαντίδα Μαία  αφού ανέβηκε στο ιερό της κρεβάτι, γέννησε τον ξακουστό Ερμή τον αγγελιοφόρο και κήρυκα των αθανάτων θεών.

940 Η πανέμορφη Σεμέλη, κόρη του Κάδμου, έσμιξε με τον Δία και γέννησε τον ένδοξο και λαμπρό Διόνυσο. Τον θελκτικό, ευχάριστο και γοητευτικό Διόνυσο που προκαλεί αγαλλίαση. Η θνητή Σεμέλη γέννησε έναν αθάνατο θεό. Όμως πλέον και οι δύο έγιναν θεοί.

Η Αλκμήνη, αφού έσμιξε ερωτικά με τον συννεφοσυντάκτη Δία, γέννησε τον παντοδύναμο Ηρακλή.

Ο διάσημος χωλός Ήφαιστος έσμιξε με την μικρότερη από τις Χάριτες την όμορφη, θαλερή Αγλαΐα.

949. Ο Χρυσόμαλλος Διόνυσος έκανε ταίρι του την ξανθή, θαλερή Αριάδνη, την κόρη του Μίνωα που ο Ζευς τη έκανε θεά αθάνατη και αγέραστη.

Ησίοδος, Θεογονία. Κείμενο. Ελεύθερη απόδοση σε πεζό λόγο ώστε να  ομοιάζει με την καθημερινή ομιλία, χωρίς φανερό ποιητικό μέτρο αλλά με ρυθμό παράλληλο του αρχαίου κειμένου.

Επίθετα και χαρακτηρισμοί θεοτήτων και άλλων θεϊκών δυνάμεων και όντων.

Στίχος 930: ἐρικτύπου Ἐννοσιγαίου. Ο βαρύγδουπος σείστης της Γης Ποσειδών.

931: Τρίτων εὐρυβίης γένετο μέγας, ὅς τε θαλάσσης
πυθμέν᾽ ἔχων παρὰ μητρὶ φίλῃ καὶ πατρὶ ἄνακτι
ναίει χρύσεα δῶ, δεινὸς θεός.

(Η Αμφιτρίτη με τον βαρύγδουπο σείστη της Γης Ποσειδώνα) γέννησε τον Τρίτωνα το μέγα, που είχε αδάμαστο, μέγα  σθένος. Κατοικεί στον πυθμένα της θάλασσας σε χρυσά παλάτια με τον βασιλιά πατέρα του και τη μητέρα του,  δεινός και πανίσχυρος θεός.

931 εὐρυ-βίης, -ου, ὁ, = εὐρυσθενής. Ο μεγάλου σθένους. Για τον Τρίτωνα.

933 – 934: Ἄρηι ῥινοτόρῳ.

ῥῑνο-τόρος, <τείρω. Αυτός που διαπερνά τα δέρματα, τις ασπίδες. Αναφέρεται στον θεό Άρη.

934 Κυθέρεια.

Κῠθέρεια, ἡ, Κυθέρεια, επώνυμο της Αφροδίτης. Αναφέρεται και Κυθέρη και Κυθηριάς.

934 – 936 Φόβον καὶ Δεῖμον ἔτικτε,
δεινούς, οἵ τ᾽ ἀνδρῶν πυκινὰς κλονέουσι φάλαγγας
ἐν πολέμῳ κρυόεντι σὺν Ἄρηι πτολιπόρθῳ.

Για τους γιους του Άρη και της Αφροδίτης ο Ησίοδος αναφέρει ότι ήταν δεινοί (τρομεροί και φοβεροί). Στον κρύο πόλεμο κλονίζουν τις πυκνές φάλαγγες των ανδρών με τον πατέρα τους Άρη, τον πορθητή των πόλεων.

936. Ἄρηι πτολιπόρθῳ.

πτολί-πορθος <πέρθω. Αυτός που λεηλατεί ή κυριεύει πόλεις.

938 – 936: Ἀτλαντὶς Μαίη τέκε κύδιμον Ἑρμῆν,
κήρυκ᾽ ἀθανάτων. Η Ατλαντίδα Μαία γέννησε (με τον Δία) τον ένδοξο Ερμή, τον αγγελιοφόρο και κήρυκα των αθανάτων θεών.

Κυδάλιμος, κύδιμος, <κῦδος. Ένδοξος, φημισμένος, εκπληκτικός, τιμημένος, αγλαός.

940 Σεμέλη τέκε φαίδιμον υἱὸν. Η Σεμέλη γέννησε τον ένδοξο και λαμπρό γιο τον Διόνυσο.

φαίδῐμος, <φάω.  Λαμπερός, περίφημος, ένδοξος. Για τον Διόνυσο.

φάω, δίνω φως, λάμπω, όπως φαίνω.

941 Διόνυσον πολυγηθέα. Τον θελκτικό, ευχάριστο και γοητευτικό Διόνυσο.

πολυ-γηθής, <γηθέω. Πολύ εύθυμος, γοητευτικός, θελκτικός, σαγηνευτικός, πολύ χαρούμενος, εξαιρετικά ευχάριστος, ο προκαλών αγαλλίαση.

Γηθέω. Χαίρω, αγάλλομαι, τις ἂν τάδε γηθήσειεν;  γηθήσει προφανείσα, θα χαρεί με την εμφάνισή μας, γέγηθας ζῶν, χαίρεσαι με το να ζεις, με τη ζωή, γεγηθέναι ἐπί τινί.

943 βίην Ἡρακληείην. Ο παντοδύναμος Ηρακλής.

βία, βίη, ἡ,σωματική, φυσική δύναμη, ισχύς, ικανότητα, βίη Ἡρακληείη, η δύναμη του Ηρακλή,  ο δυνατός Ηρακλής, βίη Διομήδεος, ο δυνατός Διομήδης, Τυδέως βία, Πολυνείκους βία. Λέγεται και για τη διάνοια. Βία, πράξη βιαιότητας.  βίᾳ τινός, ενάντια στη θέληση κάποιου, παρά τη θέλησή του.

945 Ἥφαιστος ἀγακλυτὸς ἀμφιγυήεις.

ἀγα-κλυτός, -όν, ἀγακλειτός,  inclytus (Λατινικά), λέγεται για πρόσωπα και για πράγματα.΄

 κλεινός, -ή, -όν. <κλέος. Διάσημος, περίφημος, ένδοξος, καὶ τοῦτο κλεινὸν αὐτοῦ, είναι πασίγνωστο γι’ αυτόν.

κλέος, το.  <κλέω. Φήμη, διάδοση, αναφορά, είδηση, fama (Λατινικά). Απλή αναφορά, φήμη, αντίθετο  της βεβαιότητα, κλέος οἶον ἀκούομεν, οὐδέ τι ἴδμεν, ακούμε μόνο μια φήμη αλλά δεν γνωρίζουμε κάτι. Καλή είδηση, καλή φήμη, δόξα, κλέος οὐρανὸν ἵκει.

Ἀμφι-γυήεις, ὁ <γυιός. Λέγεται για τον Ήφαιστο. Αυτός που κουτσαίνει και στα δύο πόδια, ο χωλός.

γυιός, -ή, -όν, χωλός.

945 Ἀγλαΐην …
ὁπλοτάτην Χαρίτων θαλερὴν ποιήσατ᾽ ἄκοιτιν. Την Αγλαΐα την νεότερη των Χαρίτων, την θαλερή έκανε ομόκλινο του.

ὁπλότερος, -α, -ον. Νεώτερος, ὁπλότερος γενεῇ, νεότερος ως προς την ηλικία. Στον υπερθετικό: ὁπλότατος, -η, -ον, ο νεότερος, νεότατος. Αρχική σημασία (από το ὅπλον), ο ικανός να φέρει όπλο, σε αντίθεση προς τον ηλικιωμένο και τα παιδιά. Γρήγορα όμως κατέληξε να σημαίνει νεότερος ή ο νεότερος, ο νεότατος· έπειτα, καθώς οι νεότατοι είναι αυτοί που γεννήθηκαν πιο πρόσφατα απ’ όλους τους άλλους· ἄνδρες ὁπλότεροι, οι πιο πρόσφατες γενιές, άντρες που ανήκουν στους μεταγενέστερους χρόνους.

ἀ-κοίτης. α αθροιστικό και κοίτη. Ομόκλινος, σύνευνος, αυτός που κοιμάται στο ίδιο κρεβάτι, σύζυγος. Θηλυκό: ἄκοιτις-ιος, ἡ, σύζυγος, γυναίκα.

χρυσοκόμης δὲ Διώνυσος ξανθὴν Ἀριάδνην,
κούρην Μίνωος, θαλερὴν ποιήσατ᾽ ἄκοιτιν·
τὴν δέ οἱ ἀθάνατον καὶ ἀγήρων θῆκε Κρονίων.

θᾰλερός, -ά, -όν. <θάλλω. Ανθηρός, ακμαίος, ζωηρός, λέγεται για τους νέους. θαλερὸς γάμος, γάμος νεαρού ζευγαριού. Λέγεται και για το σώμα, ρωμαλέος, δραστήριος, ακμαίος, τρυφερός. Ακόμη θαλερὰ χαίτη, πυκνή, άφθονη κόμη.

Θάλλω. Ανθίζω, μπουμπουκιάζω, ακμάζω, φυλλοφορώ-καρποφορώ. 

Σημειώσεις

Στ. 935. κλονέω, <κλόνος. Οδηγώ σε σύγχυση, εμβάλλω ταραχή σε κάποιον.  Συνταράζω, ενοχλώ, κλονίζω, κλονίζομαι, ταράζομαι, φέρομαι ορμητικά, πλήττομαι από τα κύματα.

-κλόνος, ὁ. Κάθε βίαια και συγκεχυμένη κίνηση, πίεση, ταραχή της μάχης, αναστάτωση, σάλος.

937. Ἁρμονίην θ᾽, ἣν Κάδμος ὑπέρθυμος θέτ᾽ ἄκοιτιν.

-Η Αρμονία ήταν κόρη δύο θεών, κατά τη Θεογονία του Ησιόδου: του Άρεως και της Αφροδίτης και αδελφή του Φόβου και του Δείμου. Παντρεύτηκε τον βασιλιά των Θηβών Κάδμο.

-Σύμφωνα με την επικρατέστερη μυθολογική παράδοση το πρώτο θεϊκό ζευγάρι στον κόσμο ήταν η Γαία (γη) και ο αστερόεις Ουρανός. Η Γαία και ο Ουρανός γεννούν 6 Τιτάνες ( Ωκεανός, Κοίος, Κρίος, Υπερίων, Ιαπετός και Κρόνος), 6 Τιτανίδες ( Θεία, Τηθύς, Φοίβη, Μνημοσύνη, Θέμις, Ρέα). Ακόμα έφεραν στον κόσμο τους Εκατόγχειρες ( Βριάρεω, Γύγη, Κόττο), τους Κύκλωπες ( Βρόντη, Στερόπη, Άργη) και τους Γίγαντες.

-Ο Τάρταρος  ή Τάρταρα ήταν ο  μυθικός τόπος όπου  εγκλείονται  και βασανίζονται οι υβριστές  θεών και ανθρώπων. Βαθύ, σκοτεινό, υπόγειο βάραθρο. Στα Τάρταρα γκρέμισε ο Δίας τους Τιτάνες και τον πατέρα του, τον Τιτάνα Κρόνο, όταν τον ανάτρεψε.

-Ο Ησίοδος έχει πίσω του τουλάχιστον 10000 χρόνια μεγάλων κατακτήσεων του ανθρώπινου πνεύματος: Έχουν παρέλθει οι εποχές: Παλαιολιθική, Νεολιθική, Εποχή του Χαλκού, Εποχή του Σιδήρου. Στην εποχή του χαλκού ανήκουν οι πολιτισμοί: Κυκλαδικός, Μινωικός, Μυκηναϊκός. Ο Ησίοδος ζει στον 8ο αιώνα π.Χ. στην Άσκρη Βοιωτίας.

1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

2*. Στους αγαπημένους μου  Ιωάννα – Μαρίνα, Ειρήνη, Κωνσταντίνο, Μπάμπη, Νίκο.