Περί της χρησιμότητας της μάσκας του εαυτού στην πολιτική

Η χαρακτηριστική εικόνα του ελικοπτέρου που διασώζει τον πρόεδρο Ντε λα Ρούα στην Αργεντινή πριν από 23 χρόνια από την κορυφή ενός κρατικού κτιρίου συμβόλισε την απαίτηση της αργεντίνικης κοινωνίας τότε για ανατροπή της κυβέρνησης της λιτότητας και της χρεοκοπίας. Εχουμε ξεχάσει όμως από εκείνη την περίοδο μία πιο εντυπωσιακή απόδραση που έγινε με κινηματογραφικό τρόπο.

Ο τότε υπουργός Οικονομίας Ντομίνγο Καβάλο είχε γίνει από καιρό αντικείμενο δυσαρέσκειας και οι διαδηλωτές τον αποδοκίμαζαν συγκεντρωμένοι έξω από το υπουργείο φορώντας καρναβαλικές μάσκες με το πρόσωπό του.

Οταν ο Καβάλο βρέθηκε εγκλωβισμένος στο υπουργείο να κινδυνεύει από λιντσάρισμα, τότε βρήκε την απόλυτη λύση: φόρεσε μία από τις μάσκες με το πρόσωπό του (από τις μάσκες που φορούσαν οι διαδηλωτές) και δραπέτευσε ανενόχλητος μέσα από το πλήθος!

Ο Καβάλο δεν έγινε τότε παρά μια καρικατούρα του εαυτού του, η απόλυτη μιμητική εκδοχή του ίδιου που ξεφτίλιζαν οι μάζες. Και ήταν τελικά αυτός ο συμβολικός «καρναβαλικός» εαυτός του που τον διέσωσε από την οργή του πλήθους!

Ο εκκεντρικός Σλοβένος διανοητής Ζιζέκ είχε δώσει τότε μια εναλλακτική (σχεδόν λακανική) εξήγηση: ο Καβάλο γνώριζε ως γνήσιο νεοφιλελεύθερο πολιτικό υποκείμενο, που «υποτίθεται ότι γνωρίζει καλά» πώς να ασκεί βιοπολιτική, ότι απέναντι στην κοινωνική απόρριψη «η μάσκα είναι τελικά η καλύτερη εκδοχή του προσώπου»…

Ε, λοιπόν, αυτή η «μάσκα του εαυτού» σήμερα -εποχή εκστατικής επικοινωνίας με τις μάζες στα δίκτυα και στις οθόνες- είναι ιδιαιτέρως χρήσιμη στην πολιτική είτε ασκείς εξουσία είτε διεκδικείς ηγετικό ρόλο.

Ειδικά όταν ως πολιτικός πρέπει να δραπετεύσεις (αν το αντιληφθείς έγκαιρα) από την εικόνα εκείνη που δεν πείθει πλέον. Και για την οποία σήμερα φυσικά δεν χρειάζεται να συγκεντρωθούν πλήθη για να σε διώξουν επειδή «απέτυχες» (αρκεί να το αντιληφθείς και αυτό, είτε εντός είτε εκτός των social media…).