Ο πρόσφατες πυρκαγιές στη βορειοανατολική Αττική δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία: έχει συντελεσθεί το τέλειο πολιτικό έγκλημα στην πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή της χώρας. Εάν ανατρέξει κανείς στα στατιστικά στοιχεία των πυρκαγιών στην Αττική τα τελευταία πενήντα χρόνια (στα χρόνια της Μεταπολίτευσης!) διαπιστώνει ότι δεν έχουμε να κάνουμε με ολιγωρίες και σφάλματα της κρατικής διοίκησης ούτε με τις εγγενείς ανεπάρκειες των μηχανισμών πυρόσβεσης. Θα έλεγα ότι οι γενεσιουργοί αιτίες του πολιτικού εγκλήματος των πυρκαγιών δεν βρίσκονται ούτε στις μελέτες και στα σχέδια που κατά καιρούς εκπονούνται για την πρόληψη και την καταστολή των φυσικών καταστροφών.
Το πρόβλημα βρίσκεται αλλού: Κατά τη μεταπολεμική περίοδο, αλλά προπάντων κατά τη μεταπολιτευτική φάση (μετά το 1974) η ελληνική κοινωνία και ως πολιτικό σύστημα αλλά και ως οικονομικό σύστημα «θεσμοθέτησε» την ιδέα της κυριαρχίας του ανθρώπου επί της φύσεως ως πρώτη αρχή κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης. Οι οικισμοί γιγαντώθηκαν, τα δάση, οι δασικές εκτάσεις καταστράφηκαν. Δεν χρειάζεται να πάμε μακριά! Η οικιστική περιοχή της Βούλας είναι τρανταχτό παράδειγμα ανθρωπογενών φυσικών καταστροφών. Επί έναν αιώνα οι απέραντες δασικές εκτάσεις, τα βοσκοτόπια, τα αγροκτήματα μετατρέπονται σε οικόπεδα αρχικώς και στη συνέχεια σε κατοικίες και πριν από πέντε χρόνια τελικά σε πολυκατοικίες.
Η οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικιστική διαχείριση. Είναι προπάντων οικιστική ανάπτυξη. Οι ατελείωτοι πολεοδομικοί και οικιστικοί σχεδιασμοί από τη μια και οι εκτάσεις «καμένης γης» από την άλλη είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: η κυριαρχία του ανθρώπου επί της φύσεως.
Ποια θα ήταν η εναλλακτική λύση στο πολιτικό έγκλημα των πυρκαγιών; Αυτό το εύλογο και λογικό ερώτημα έχει απάντηση: να «θεσμοθετήσουμε» στις κοινωνικές αντιλήψεις μας, αλλά προπάντων στις πολιτικές αποφάσεις μας και πράξεις μας το μοντέλο της συμφιλιωτικής συνύπαρξης ανθρώπου και φύσης. Στους απολογισμούς που θα κάνουμε το επόμενο διάστημα για τη φυσική καταστροφή στη βορειοανατολική Αττική ας θέσουμε ως πρώτιστο πολιτικό έργο την αναθεώρηση του δόγματος της κυριαρχίας του ανθρώπου επί της φύσεως. Και στη συνέχεια ας εργασθούμε όλοι μας να γίνει σταδιακά κοινωνικο-πολιτική πραγματικότητα η συμφιλίωση του ανθρώπου με τη φύση.
*Πολιτικός φιλόσοφος
