Μαζί με το φύλλο της «Εφημερίδας των Συντακτών» του Σαββατοκύριακου 22-24 Ιουνίου 2024 οι αναγνώστες παρέλαβαν το βιβλίο του Τάσου Παππά «17 Νοέμβρη. Από τον μύθο στην πραγματικότητα», ακτινογραφία της μακροβιότερης ένοπλης οργάνωσης στην Ευρώπη.
Ο υπεύθυνος του φύλλου Σαββατοκύριακου της «Εφημερίδας των Συντακτών» Τάσος Παππάς, με την απαράμιλλη γραφίδα του, ερευνά στο βιβλίο του, με διάσταση πολιτική και φιλοσοφική, εμβληματικά ζητήματα όπως «Σύντροφοι που είχαν πάρει λάθος δρόμο», «Μπροστά σε έναν άγνωστο εχθρό», «Η 17 Νοέμβρη της φαντασίας μας», «Ο συνήθης ένοχος», «Αριστερά και βία», «Από το επώνυμο θύμα στις μαζικές δολοφονίες», «Ο άξονας του κακού», «Η μάχη κατά της τρομοκρατίας».
Με αφορμή το βιβλίο αυτό ενημερώνουμε τους αναγνώστες μας για τη δίκη μιας «προκήρυξης», που έλαβε χώρα στην Αθήνα το σχετικά μακρινό πλέον 1991.
Η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη είχε την πολιτική αφέλεια να πιστεύει ότι η «τρομοκρατία», φαινόμενο βαθύτατα κοινωνικό και πολιτικό, μπορούσε να αντιμετωπιστεί και με περιοριστικά νομοθετικά μέτρα.
Ετσι ψηφίζει τον νόμο 1916/1990, σύμφωνα με τον οποίο απαγορευόταν η αναδημοσίευση από τις εφημερίδες των προκηρύξεων της «17 Νοέμβρη», προκειμένου να αποκλειστεί η επικοινωνία με τις απόψεις και τις θέσεις της οργάνωσης.
Στις 16 Δεκεμβρίου 1990 δύο ρουκέτες της «17 Νοέμβρη» πλήττουν τα γραφεία της τότε ΕΟΚ επί της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας. Η οργάνωση δημοσιεύει προκήρυξη, αναφέροντας τους λόγους της ενέργειας, και μεγάλες εφημερίδες του δημοκρατικού χώρου την αναδημοσιεύουν κατά παράβαση του σχετικού προαναφερθέντος νόμου.
Αμέσως ασκείται ποινική δίωξη σε βάρος των υπεύθυνων εκδοτών-διευθυντών-δημοσιογράφων Λέοντα Καραπαναγιώτη («Τα Νέα»), Σεραφείμ Φυντανίδη («Ελευθεροτυπία»), Χρήστου Θεοχαράτου («Εθνος»), Δημήτρη Μαρούδα («Νίκη»), Κώστα Κοντοπάνου («Αυριανή»), Κώστα Γερονικολού («Δημοκρατικός Λόγος»), Σπύρου Καρατζαφέρη («48 ώρες») και Κώστα Παπαϊωάννου («Ποντίκι»).
Η δίκη έλαβε χώρα τον Σεπτέμβριο του 1991 ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Ως δικηγόροι της υπόθεσης ο αείμνηστος Διονύσης Γκούσκος και ο υπογράφων, υπό την άρτια νομική καθοδήγηση του Νίκου Κωνσταντόπουλου, αναπτύξαμε τον βαθύτατα περιοριστικό, ανελεύθερο σε βάρος του Τύπου και τελικά αντισυνταγματικό χαρακτήρα του νόμου. Τα ίδια θέματα, που αναπτύσσει πολιτικά και φιλοσοφικά στο βιβλίο του ο Τάσος Παππάς, τέθηκαν τότε στη νομική τους διάσταση μπροστά στους δικαστές.
Σε δικαστικά ώτα, βεβαίως, μη «ακουόντων». Με αποτέλεσμα οι εκδότες-διευθυντές-δημοσιογράφοι να καταδικαστούν σε ποινές φυλάκισης από 5 έως 10 μήνες.
Ιδού όμως η έκπληξη. Οι καταδικασθέντες αρνούνται να ασκήσουν έφεση, αρνούνται να εξαγοράσουν τις ποινές τους, με αποτέλεσμα να περάσουν την πύλη του Κορυδαλλού.
Η φυλάκισή τους πυροδότησε ένα πρωτοφανές κύμα αλληλεγγύης με προσωπικότητες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό να καταγγέλλουν τη φίμωση του Τύπου.
Συναυλία συμπαράστασης (Μαρία Φαραντούρη, Γιώργος Νταλάρας, Θάνος Μικρούτσικος, Λουκιανός Κηλαηδόνης) οργανώθηκε έξω από τις φυλακές Κορυδαλλού με την παρουσία χιλιάδων πολιτών.
Τελικά οι εκδότες-διευθυντές-δημοσιογράφοι αποφυλακίστηκαν ύστερα από 13 ημέρες και αφού οι ποινές τους εξαγοράστηκαν από τις διοικήσεις των Ενώσεων Ιδιοκτητών και Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθήνας. Είχαν περάσει παγκοσμίως το μήνυμά τους.
Ο αποκληθείς και τρομονόμος της κυβέρνησης Μητσοτάκη καταργήθηκε το 1993, όταν το ΠΑΣΟΚ και ο Ανδρέας Παπανδρέου επανήλθαν θριαμβευτικά στην εξουσία.
Ομότιμος καθηγητής, πρώην αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου
