Βαλκανικές υποθήκες

Με τη νίκη του VMRO στον σημερινό δεύτερο γύρο των εκλογών στη Βόρεια Μακεδονία να έχει προεξοφληθεί, το ενδιαφέρον στρέφεται στη μεταρρύθμιση του Συντάγματος που είναι αναγκαία για να άρει η Βουλγαρία το βέτο στην ενταξιακή προοπτική της χώρας στην Ε.Ε.

Η Βουλγαρία ζητά την αναγνώριση βουλγαρικής μειονότητας στη Βόρεια Μακεδονία, χωρίς να έχει καταστεί σαφές τι διαφοροποιεί έναν Σλαβομακεδόνα από έναν Βούλγαρο.

Εάν αναγνωριστεί βουλγαρική μειονότητα στη Βόρεια Μακεδονία, τότε θα πολλαπλασιαστεί ο αριθμός όλων όσοι θα ζητήσουν βουλγαρικό διαβατήριο, το οποίο θα τους καθιστά ταυτόχρονα πολίτες της Ε.Ε. από σήμερα και σε ένα όχι πολύ μακρινό μέλλον θα τους επιτρέπει να κινούνται ελεύθερα στη Ζώνη Σένγκεν.

Βούλγαρος και Σλαβομακεδόνας δεν είναι εθνικές ταυτότητες που μπορούν να συγκατοικήσουν σε έναν συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο, αλλά αλληλοαποκλειόμενοι εθνικοί προσδιορισμοί.

Το 1945 ο Τίτο με τη στήριξη του Στάλιν επέβαλε στον Ντιμιτρόφ την αναγνώριση του συνόλου των κατοίκων της επαρχίας του Πίριν ως «μακεδονικής μειονότητας».

Μετά τη ρήξη Τίτο – Στάλιν το 1948, οι κάτοικοι της περιοχής ξαναέγιναν Βούλγαροι.

Αργά αλλά σταθερά, οι πάγιες θέσεις του αλβανικού και βουλγαρικού αλυτρωτισμού προωθούνται σε μια δυναμική που δεν απέχει και πολύ από την αναβίωση των οραμάτων της Μεγάλης Αλβανίας και της Μεγάλης Βουλγαρίας.

Τα σημερινά σύνορα στα νότια των Βαλκανίων καθορίστηκαν με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου που τερμάτισε τον 2ο Βαλκανικό Πόλεμο το 1913.

Στην περίοδο 1941-44 η σημερινή Βόρεια Μακεδονία διχοτομήθηκε ανάμεσα στην υπό ιταλική κατοχή Αλβανία και τη Βουλγαρία.

Οι σχέσεις Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας παραπέμπουν στη σχέση Ρουμανίας και Μολδαβίας.

Δύο χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. που κινδυνεύουν ανά πάσα στιγμή να εμπλακούν στις περιφερειακές συγκρούσεις της πρώην ΕΣΣΔ και της πρώην Γιουγκοσλαβίας.

Μια ματιά στον χάρτη δείχνει την αστάθεια και την αβεβαιότητα να σκιάζουν συνολικά τα Βαλκάνια, από τα σύνορα της Ρουμανίας με τη Μολδαβία και την Ουκρανία μέχρι τα σύνορα Σερβίας-Κοσσόβου.

Τα Βαλκάνια είναι σήμερα η μόνη περιοχή της Ευρώπης όπου δύο χώρες, η Σερβία και η Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας, δεν ανήκουν στο ΝΑΤΟ και έτσι δεν είναι σαφές από πού περνούν οι κόκκινες γραμμές της Ρωσίας και της Δύσης.