Σε «παγίδα Πούτιν» η Ε.Ε.

«Ο πόλεμος δεν αντιμετωπίζεται με πόλεμο» ήταν ένα σύνθημα που είχαμε υιοθετήσει ως ΣΥΝ το 1995, όταν κορυφωνόταν η κρίση της Γιουγκοσλαβίας και η σφαγή στη Σρεμπρένιτσα, με συμμετοχή και ελλήνων νεοναζί, δυνάμωνε με φωνές σε πολλές χώρες της Ευρώπης υπέρ άμεσης στρατιωτικής επέμβασης του ΝΑΤΟ.

Την τότε και σημερινή θέση μας δεν συμμερίζονται οι κατά πλειοψηφία συντηρητικές ηγεσίες της Ε.Ε. Αντιθέτως, ακολουθούν το αναχρονιστικό δόγμα «αν θέλεις ειρήνη προετοιμάσου για πόλεμο», λατινικά, «si vis pacem para bellum». Ετσι, όμως, αναιρείται ο πυρήνας της Ευρωπαϊκής Ιδέας, που είναι ιδέα φιλειρηνική και ωρίμασε στη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου με το Μανιφέστο Σπινέλι. Ακόμα και μέσα στον Ψυχρό Πόλεμο, η ίδρυση της ΕΟΚ διακηρύχθηκε ως σχέδιο ειρήνης, συνανάπτυξης και κοινής ασφάλειας, με την ελπίδα ότι θα αναδεικνυόταν σε πόλο ειρήνης ανάμεσα στις τότε δύο υπερδυνάμεις, ΗΠΑ και Σοβιετική Ενωση.

Πράγματι, ήταν ο σοσιαλδημοκράτης Γερμανός καγκελάριος Βίλι Μπραντ, που με την περίφημη «Οστπολιτίκ» συνέβαλε καθοριστικά στη διεθνή ύφεση, ανοίγοντας τον δρόμο και για την ιστορική Διάσκεψη του Ελσίνκι, αναγνωρίζοντας και τη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία (DDR), όπως ζητούσε η Μόσχα, της οποίας ιδέα ήταν η ΔΑΣΕ.

Υποτίθεται ότι η επιδιωκόμενη στρατιωτικοποίηση της Ε.Ε. αποτελεί απάντηση στην πολιτική Πούτιν, που τίποτα κοινό –τουλάχιστον ιδεολογικά– δεν έχει με των σοβιετικών ηγεσιών. Διότι η ΕΣΣΔ ποτέ δεν απείλησε με πυρηνικό πόλεμο, ζητώντας αντιθέτως από τις ΗΠΑ να δεσμευτούν αμοιβαία για την αποκήρυξη του πρώτου πυρηνικού πλήγματος, ώστε να μην υπάρξει δεύτερο, δηλαδή πυρηνικός πόλεμος. Ο δε Γκορμπατσόφ, το 1985, πέτυχε κοινή δήλωση με τον Ρέιγκαν στη Βιέννη ότι «ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να γίνει».

Στην πραγματικότητα, ο πρόεδρος Πούτιν με τον πόλεμο στην Ουκρανία έπαιξε το χαρτί των ΗΠΑ, αφού βαρύτατα πληγωμένη από τις κυρώσεις βγαίνει η Γερμανία και η Ε.Ε. ως σύνολο, ενώ διευκολύνθηκε η διεύρυνση του ΝΑΤΟ πέραν των αμερικανικών προσδοκιών με τις ουδέτερες και παραδοσιακά ειρηνόφιλες Σουηδία και Φινλανδία. Αρα, οι ηγέτες, σαν τους Μακρόν και Σολτς, που επαγγέλλονται τη στρατηγική αυτονομία της Ε.Ε., αντικειμενικά πέφτουν στην «παγίδα Πούτιν».

Προφανώς, η σημερινή ρωσική ηγεσία δεν θέλει κάτι τέτοιο, πολύ περισσότερο που ακόμα και πρώην σοβιετικές Δημοκρατίες επιθυμούν την ένταξη στην Ε.Ε., απομακρυνόμενες από την επιρροή της Μόσχας. Αντίστοιχα, μια στρατηγικά αυτόνομη Ε.Ε. δεν συμφέρει τις ΗΠΑ, καθώς θα σημάνει σε βάθος χρόνου την αποδυνάμωση έως κατάργηση του ΝΑΤΟ.

Η απάντηση, λοιπόν, της Ε.Ε. θα έπρεπε να είναι η ανάληψη πρωτοβουλιών για τον τερματισμό του πολέμου με δίκαιη ειρήνη για την Ουκρανία που, αρνούμενη την ένταξη στο ΝΑΤΟ, θα επιλέξει την ευρωπαϊκή ένταξη.

*Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.