Οταν ο Τύπος εκπληρώνει τον συνταγματικό του ρόλο

Η εκδήλωση της «Εφημερίδας των Συντακτών», «Απέναντι στην κυριαρχία Μητσοτάκη, ποιος;», αναμφίβολα προκάλεσε δυσανάλογο θόρυβο απ’ όσο θα περίμενε κανείς. Η πρόσκληση σε διάλογο για την επόμενη μέρα της κυβέρνησης Μητσοτάκη σε μια άλλη συγκυρία θα εκλαμβανόταν ως ένα απλό δημοσιογραφικό event. Την Τρίτη το απόγευμα όμως κανείς δεν αισθανόταν έτσι στο θέατρο «Αλφα» της οδού Πατησίων. Ολοι οι παρευρισκόμενοι αντιλήφθηκαν πως συμμετείχαν σε έναν δημόσιο διάλογο μεταξύ ανθρώπων με κοινές ανησυχίες, που περισσότερα τους ενώνουν παρά τους χωρίζουν. Αλλοι πάλι αισθάνθηκαν πως γίνονται κομμάτι μιας ιδρυτικής πράξης. Ανεξαρτήτως όμως των επιρροών που δημιούργησε το γεγονός, έγινε η αφετηρία για μια συζήτηση που πολλοί την κάνουν εδώ και καιρό ιδιωτικά, αλλά δίσταζαν δημόσια.

Η παρουσία του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ εκλαμβάνεται μάλλον ως happening, καθώς ο Στέφανος Κασσελάκης προτίμησε να «μιλήσει» διά της σιωπηρής παρουσίας του, αρκούμενος στο να δηλώσει πως τον εκπροσωπούσε επάξια ο Διονύσης Τεμπονέρας. Πολλοί επιδοκίμασαν αυτή του τη στάση, υπογραμμίζοντας πως δεν φοβήθηκε την εκδήλωση ούτε τη θεώρησε ως προοίμιο αμφισβήτησής του. Βέβαια η ημερομηνία των ευρωεκλογών είναι πολύ κοντά και θα είναι αυτή που θα κρίνει πρόσωπα και καταστάσεις.

Από τους ομιλητές αλλά και το κοινό ακούστηκαν πολλά και ενδιαφέροντα, καταδεικνύοντας την αγωνία ενός κόσμου που αντικρίζει ένα πελώριο συντηρητικό κόμμα να έχει εδραιωθεί στην εξουσία χωρίς κάποιο προοδευτικό να αισθάνεται έτοιμο να αμφισβητήσει αυτήν την πρωτοκαθεδρία. Εξ ου και πολλοί εξέλαβαν την παρουσία των Χριστοδουλάκη και Τεμπονέρα ως «αρχηγική». Και οι δύο όμως, ανεξαρτήτως της όποιας θεμιτής προσωπικής τους φιλοδοξίας, εξέφρασαν την άποψη πως η συντηρητική κυριαρχία δεν θα αναχαιτιστεί με συμφωνίες κομμάτων σε επίπεδο κορυφής, πάρα μόνο με ενωτικές πρωτοβουλίες στη βάση μιας πλατιάς προοδευτικής συμμαχίας. Μάλιστα ως κορυφαία παραδείγματα έφεραν τις αγροτικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις.

Μαζί με την Εφη Αχτσιόγλου υπογράμμισαν πως καμία προσπάθεια δεν θα έχει αξία αν αυτή δεν γίνει στο πλαίσιο κοινών αρχών και αξιών. Μια κουβέντα που μάλιστα έφερε στην «πλατεία» αρκετές μουρμούρες όταν ο Μανώλης Χριστοδουλάκης επισήμανε πως το ΠΑΣΟΚ σε δύσκολες στιγμές τουλάχιστον δεν είπε ψέματα και δεν επιδόθηκε σε λαϊκίστικες εξάρσεις, κάνοντας κάποιους από κάτω να του θυμίσουν το αμίμητο «λεφτά υπάρχουν» υπενθυμίζοντας σε πολλούς πως οι διαιρετικές μνημονιακές τομές υπάρχουν ακόμα. Εξασθενημένες γαρ, αλλά υπάρχουν.

Κλείνοντας θα ήταν άδικο να μην επισημανθεί μια διάσταση της εκδήλωσης που ίσως λίγοι αντιλήφθηκαν. Το γεγονός πως η «Εφ.Συν.» με αυτή την πρωτοβουλία της υπενθύμισε σε όλους την πραγματική διάσταση της λειτουργίας των ΜΜΕ. Που δεν είναι άλλη από την ανάδειξη των όσων αφορούν πραγματικά τους πολίτες ενεργώντας με γνώμονα τον πλουραλισμό και την πολυφωνία. Κάνοντας όλους να αναπολήσουμε τις εποχές που οι εφημερίδες «διάβαζαν» τα ρεύματα της εποχής, παρουσίαζαν σχολές σκέψης και ιδεολογικά ρεύματα και δεν λειτουργούσαν ως όργανα συσκότισης και προπαγάνδας υπονομεύοντας στην ουσία την ίδια τη δημοκρατία.

* Ιστορικός, ΜΑ Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία, ΕΑΠ