Περιμένοντας να δουλέψει η ετερογονία των σκοπών

Διαβάζουμε ότι ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ συναντήθηκε επίσημα πριν από κάποιες ημέρες με τον ύπατο εκπρόσωπο της Ε.Ε. Από πλευράς Ε.Ε. τέθηκε το ζήτημα της ανθρωπιστικής τραγωδίας στη Γάζα και η λύση των δύο κρατών, δηλαδή η δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. Υποθέτουμε με τη λογική ότι το κράτος είναι μια νεωτερική δομή που, παρότι μπορεί να γίνει επιθετική (ή παρότι δεν μπορεί να μην είναι επιθετική), η επιθετικότητά της είναι λιγότερο χαοτική και περισσότερο προβλέψιμη σε σχέση με άλλες εναλλακτικές.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, αντί να τοποθετηθεί, επέλεξε να δείξει δύο βίντεο: το ένα αφορούσε μια παλαιότερη σκέψη για δημιουργία τεχνητού νησιού πλησίον της Λωρίδας της Γάζας που προορίζεται να λειτουργήσει ως εμπορικός κόμβος υπό τον έλεγχο Ισραήλ και διεθνούς κοινότητας, και το δεύτερο μια μελλοντική σιδηροδρομική σύνδεση Γάζας-Δ. Οχθης.

Μετά τις όχι και τόσο έμμεσες αποδοκιμασίες αξιωματούχων της Ε.Ε., των Ηνωμένων Εθνών και του αραβικού κόσμου, το ισραηλινό υπ. Εξωτερικών διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει ως πλάνο η μετεγκατάσταση Παλαιστινίων σε τεχνητό νησί. Ωστόσο, το ακροδεξιό κομμάτι του κυβερνητικού συνασπισμού υποστηρίζει δημόσια την ενθάρρυνση των Παλαιστινίων να μεταναστεύσουν και τη θέση τους να πάρουν έποικοι, ένα σενάριο που «αγοράζει» μια προς το παρόν μειοψηφική μερίδα της κοινής γνώμης.

Ο ίδιος ο Μπενιαμίν Νετανιάχου απέρριψε δημόσια και κατηγορηματικά το σχέδιο των δύο κρατών, οικειοποιούμενος μάλιστα έναν γεωγραφικό προσδιορισμό που έχει χρεωθεί αντισημιτικές συνδηλώσεις: Το Ισραήλ πρέπει να έχει τον έλεγχο «από το ποτάμι μέχρι τη θάλασσα» (όπως υποστηρίχθηκε επισήμως μετά τη νέα κατακραυγή, η ορθή μετάφραση είναι «δυτικά του ποταμού Ιορδάνη», που όμως δεν αλλάζει πολλά επί της ουσίας).

Προ ημερών, ήρθαν στην επιφάνεια σοβαροί ισχυρισμοί ότι το Ισραήλ, όχι μόνο υποστήριξε σιωπηρά, αλλά ενθάρρυνε τη χρηματοδότηση της Χαμάς από το Κατάρ. Σε ένα σχετικά βολικό για τον ίδιο σενάριο, ο Νετανιάχου πόνταρε στον κατευνασμό της Χαμάς. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ισραηλινό δημοσιογράφο Νταν Μαργκαλίτ, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ έχει μοιραστεί μαζί του την προσδοκία ότι ενισχύοντας (έστω και έμμεσα) τη Χαμάς, θα αποδυνάμωνε την Παλαιστινιακή Αρχή και θα ανακουφιζόταν από τις πιέσεις που δέχεται για λύση δύο κρατών.

Δεν ξέρω πόσοι και πόσες περίμεναν ότι 120 ημέρες μετά τις φονικές επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου κατά Ισραηλινών αμάχων, η ηγεσία του Ισραήλ θα έκανε τόσα πολλά για να μείνει αδικαίωτη η μνήμη των νεκρών, καταφέρνοντας να εξοργίσει συγγενείς των θυμάτων, να δυσαρεστήσει πιστούς φίλους και συμμάχους, να σπείρει μίσος εκατέρωθεν των συνόρων και να κλείσει όποιες χαραμάδες λογικής είχαν απομείνει ανοιχτές. Δεν ξέρω καν αν έχει νόημα κάποιος να ελπίζει στην ετερογονία των σκοπών, τουλάχιστον στον βραχύ χρόνο. Οσο η μακάβρια αριθμητική των νεκρών παιδιών και γυναικών στη Γάζα μεγαλώνει τόσο πιο δύσκολο γίνεται να σκεφτούμε αθέλητες συνέπειες με καλό τέλος.

*Κύριος ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών