Η νέα παλαιστινιακή τραγωδία και οι συνέπειές της, μεταξύ άλλων, στην επικίνδυνη αντίθεση Ισλάμ-Δύσης, επανέφεραν στη μνήμη μου την αξία την Εκθεσης του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών – UNDP (2004).
Εχοντας ως κύριο θέμα την «Πολιτισμική Ελευθερία στον σημερινό κόσμο της διαφορετικότητας», η Εκθεση εκπέμπει ισχυρά μηνύματα κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Θεωρεί ότι η βιώσιμη ανάπτυξη των σύγχρονων κοινωνιών υπηρετείται από την υιοθέτηση πολιτικών που αναγνωρίζουν και προστατεύουν τις εθνικές, γλωσσικές και θρησκευτικές ταυτότητες, ενώ παίρνει θέση απέναντι στην πολυσυζητημένη θεωρία της «σύγκρουσης των πολιτισμών».
Η Εκθεση συντάχθηκε από πολυεθνή ομάδα διακεκριμένων επιστημόνων, στην οποία συμμετείχε και ο Ινδός νομπελίστας οικονομολόγος Αμάρτια Σεν. Ξεχωρίζουν επίσης οι συνεισφορές σε αυτήν του Νέλσον Μαντέλα και της Ιρανής Σιρίν Εμπάντι (Νόμπελ Ειρήνης 2003). Σύμφωνα με την Εκθεση, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετώπιζαν τότε κάποιας μορφής διάκριση, λόγω εθνικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ταυτότητας, ζητώντας να αλλάξει αυτή η κατάσταση με την πολιτισμική πολλαπλότητα ως πηγή προόδου.
«Η πολιτισμική ελευθερία είναι το ίδιο αναγκαία για την ανθρώπινη ανάπτυξη, όσο η δημοκρατία και η οικονομική δυνατότητα», υποστηρίζει η Εκθεση, απορρίπτοντας τον ισχυρισμό ότι οι χώρες «έχουν να επιλέξουν ανάμεσα στην εθνική ενότητα και την πολιτισμική διαφορετικότητα». Οπως λέει η Σιρίν Εμπάντι, «όλοι οι πολιτισμοί ενσωματώνουν συγκεκριμένες αρχές».
Θετικά αντιμετωπίζονται στην Εκθεση οι μετανάστες. «Καμιά χώρα -υποστηρίζει- δεν έχει προοδεύσει με το κλείσιμο των συνόρων της», εντοπίζοντας δύο κυρίαρχες προσεγγίσεις στις μεταναστευτικές πολιτικές των περισσότερων χωρών: αυτή που τους θεωρεί «ξένο σώμα» και εκείνη της αφομοίωσης, απορρίπτοντας και τις δύο υπέρ της ισότιμης ένταξης.
Συνιστώ, λοιπόν, σε δημοσιογράφους, δημοσιολόγους και δημοκρατικά πολιτικά στελέχη να αναζητήσουν τη σπουδαία αυτή έκθεση που περιέχει επιχειρήματα και κατά της –δυστυχώς– ανερχόμενης Ακροδεξιάς στην Ε.Ε., πολύ περισσότερο που σε λίγους μήνες διενεργούνται κρίσιμες ευρωεκλογές. Η δε επιδείνωση της σύγκρουσης Ισλάμ – Δύσης λόγω του Παλαιστινιακού μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνους διχασμούς μέσα στις κοινωνίες πολλών χωρών-μελών, όπου ζουν μεγάλες μουσουλμανικές κοινότητες. Αυτό θα ήταν καταστροφικό για την κοινωνική συνοχή στο σύνολο της Ε.Ε., η οποία αντιμετωπίζει ουκ ολίγα προβλήματα σήμερα, λόγω και του Ουκρανικού.
Εμείς, ευτυχώς, παρά τα περί του αντιθέτου λεγόμενα, δεν αντιμετωπίζουμε άμεσο πρόβλημα σύγκρουσης με τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, ενώ η κυβέρνηση Τσίπρα φρόντισε για την ανέγερση μουσουλμανικού τεμένους στον Βοτανικό, βγάζοντας από τα υπόγεια άτυπους χώρους λατρείας μουσουλμάνων μεταναστών. Αυτό θα πει υπεύθυνη εθνική πολιτική, κύριοι Μητσοτάκη και Σαμαρά!
*Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
