Στη Βηθλεέμ του Λεσβιακού Ολύμπου

Είναι κάτι τόποι που σε πείσμα του χρόνου δεν γερνούν, δεν χάνονται στα μονοπάτια της φθοράς! Σαν χρονογράφημα, θέλω ή χρωστώ να σκιαγραφήσω σε ελάχιστο χώρο την πανέμορφη ορεινή Αγιάσο της Λέσβου! Ανεβήκαμε με τη σύζυγο, παραμονή Χριστουγέννων, στην υπέροχη πλατεία για καφέ και γλυκό του κουταλιού, νωρίς το απόγευμα, και πέσαμε επάνω σε μια γιορτή, βασικά για τα παιδιά!

Σε ένα καζανάκι, στη φωτιά, βράζανε το «ρακόμελο» και το μοίραζαν ζεστό! Κρασί με μέλι και μπαχαρικά, μου είπαν! Η κωμόπολη των 8 χιλιάδων ανθρώπων κάποτε και των 2 χιλ. τώρα, επιμένει μέσα από τον μόχθο της πολύχρωμης επιβίωσης να ανασύρει από την παρακαταθήκη της το ρακόμελο, το καϊνάρι από χίλια τόσα μπαχαρικά, τη βασιλόπιτά της, σταχωμένα φύλλα παλιού βιβλίου με δέκα και, συστατικά!

Μέρεψε την άγρια καστανιά, στον πανάρχαιο λόφο Βάλανο, το όνομα του κάστανου από τον Θεόφραστο και γέμισε μ’ αυτό το δέντρο τον περίγυρο! Εκανε το κάστανο χίλια δυο πράγματα, του χάρισε μια γιορτή, έκανε το ξύλο της περίτεχνα ξυλόγλυπτα, με τον Σκοπελίτη, τον Καμαρό και τόσους άλλους, το έκανε και τέμπλες, για το λιομάζωμα! Μπόλιασαν την άχρηστη Τρικοκκιά και την έκαναν Κρανιά και Μεσπηλιά, για να τη χρησιμοποιούν! Γέμισαν όλο τον τόπο που απόμενε από τα πεύκα και τις καστανιές με αμέτρητες ποικιλίες μήλων (αγαπώ τα μοναδικά ξινόμηλα) και απιδιών!

Δίπλα στην Παναγιά ΜΑΣ, την Αγία Σιών, κάτω από το Καστέλι του Αυγερινού, φέρει κορόνα τον επιβλητικό Ολυμπο! Από τις πλαγιές του, η πανάρχαια αρχαία ντοπιολαλιά κατηφορίζει σαν σατιρική αθλουγή και γίνεται καρναβαλικός λόγος, συλλαμβάνεται από την πένα του Αναστασέλλη, του Καμάτσου, του Μηνά και γίνεται γραπτός λόγος, θέατρο με ντόπιους απαράμιλλους ηθοποιούς (ντροπή να μένει αστέγαστο ακόμα το κτίριο), ήχοι σαντουριού που συνοδεύουν τα ξύλα σαν χτίζανε την Παναγιά, βιολί στον καρσιλαμά και στον απτάλικο, στα μεθύσια του ρακιού, στον κήπο της Παναγιάς και στου Παπέλ’ τον καφενέ (με τον υπέροχο πατσά)!

Κατά έναν παράξενο και μυστηριώδη τρόπο, που μόνο η χαμένη στον χρόνο παράδοση γνώριζε, αυτή η γλώσσ, έγινε και μορφή και χρώμα, πλάθοντας τον πηλό, με τους Κουρτζήδες και τους Χατζηγιάννηδες! Εκαψε τα ξύλινα σπίτια της και τα ξανάχτισε πέτρινα, γέμισε τον κόσμο με τσουπιά, χαράρια, τρουβάδες κλαδευτήρια και χράμια, με τους αργαλειούς να μπλέκουν τους ήχους τους με το σύρσιμο της πέτρας των λιόμυλων και τις μπουρούδες των ατμομηχανών! Και κρατά ακόμα τον πανάρχαιο φάρο πολιτισμού, σαν διαμαντάκι στο Αναγνωστήριο, διαλαλώντας όμως και το ακλόνητο δημοκρατικό φρόνημά της. Που κάποτε το πλήρωσε ακριβά! Εκεί επάνω, τώρα το 2024, ίσως αναστοχαστούμε αυτό το δράμα της κοινωνικής ανυποληψίας που επικρατεί πια παντού!

Είπανε πως η Παναγιά, διωγμένη πια από τη Βηθλεέμ, ήρθε εδώ να γεννήσει, μπας και γλιτώσει τον γιο της από τον σύγχρονο Ηρώδη!

*Πολίτης του Αιγαίου