Ενα από τα αξιοπερίεργα του φετινού Νταβός είναι ότι απουσιάζει παντελώς από την ατζέντα του το ολοένα και πιο φλέγον ζήτημα της οικονομικής ανισότητας. Στο επίκεντρο των φετινών συζητήσεων του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ υπάρχει πληθώρα θεμάτων όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η δημιουργία ανάπτυξης και απασχόλησης, η ενέργεια, το φυσικό περιβάλλον, η κλιματική αλλαγή, οι γεωπολιτικές εντάσεις, η ασφάλεια/συνεργασία στον κατακερματισμένο πλανήτη.
Οχι όμως η ανισότητα που όλως περιέργως δεν περιλαμβάνεται και στη λίστα του Φόρουμ με τους μεγαλύτερους βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους κινδύνους παγκοσμίως που δημοσιοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα. Είναι ίσως η πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια που η ανισότητα εξοβελίζεται εντελώς από το Νταβός. Είτε για να τηρήσουν τα προσχήματα είτε λόγω κάποιας ευαισθησίας, οι ιθύνοντες του Φόρουμ περιλάμβαναν σχεδόν πάντα τη διόγκωση της ανισότητας στα ρίσκα και τα πάνελ των συζητήσεων.
Φέτος ,θα ’λεγε κανείς ότι οι ιθύνοντες και οι ελίτ, που συγκεντρώνονται στο ελβετικό θέρετρο, θεωρούν ενδεχομένως ήσσονος σημασίας ότι το άνοιγμα της εισοδηματικής ψαλίδας μίκρυνε. Αμ δε! Η Oxfam, η γνωστή ΜΚΟ που μάχεται για τη μείωση της φτώχειας στον κόσμο, στην προχθεσινή έκθεσή της για την ανισότητα έδειξε μια πολύ διαφορετική εικόνα. Μεταξύ άλλων αποκάλυψε ότι από την πανδημία του κορονοϊού, το 2020:
1. Περίπου πέντε δισεκατομμύρια άνθρωποι (60% του παγκόσμιου πληθυσμού) φτώχυναν, ενώ οι πέντε πλουσιότεροι διπλασίασαν τον πλούτο τους στα 869 δισ. δολάρια, με ρυθμό αύξησης… 14 εκατ. δολαρίων την ώρα.
2. Οκτακόσια εκατομμύρια εργαζόμενοι έχασαν συνολικά 1,5 τρισ. δολάρια ή μέσες αποδοχές 25 ημερών έκαστος, ενώ οι δισεκατομμυριούχοι αύξησαν τον πλούτο τους κατά 3,3 τρισ. δολάρια.
3. Οι μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου κατέγραψαν ώς τα μέσα του 2023 ετήσια καθαρά κέρδη 1,8 τρισ. δολαρίων επιτυγχάνοντας άλμα 89% σε σχέση με τα αντίστοιχα μέσα επίπεδα κερδοφορίας τους στην τριετία 2018-21.
Με άλλα λόγια, αυτήν την τριετία των αλλεπάλληλων κρίσεων (πανδημία, πόλεμος στην Ουκρανία, ενεργειακή κρίση, πληθωρισμός, εκτόξευση κόστους ζωής) που γονάτισε δισεκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο, οι πλούσιοι της υφηλίου την έκαναν ευκαιρία για να αβγατίσουν τον ήδη τεράστιο πλούτο τους. Και είναι λογικό: αφού τα τσέπωσαν χάρη στις κρίσεις αυτές, στη φετινή τους σύνοδο στο Νταβός κάνουν τον Κινέζο για τις ανισότητες, τις κοινωνικές διαιρέσεις και τους διχασμούς.
Η Οxfam στιγμάτισε για την εξέλιξη αυτή την κυριαρχία των μονοπωλίων, τον έλεγχο των μεγάλων επιχειρήσεων από την οικονομική ολιγαρχία και κατέθεσε προτάσεις όπως η διάλυση των μονοπωλίων, η ενδυνάμωση του κρατικού τομέα και η μεγαλύτερη συμμετοχή του σε τομείς όπου κυριαρχεί η ανισότητα, όπως η εκπαίδευση και η υγεία.
Στο φόρουμ θα παρευρεθούν πρόεδροι, πρωθυπουργοί, υπουργοί και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι 100 και πλέον χωρών και θα όφειλαν -αν μη τι άλλο- να πάρουν θέση. Δεν πρόκειται, αφού τα φώτα του φόρουμ επιλέγουν να εστιάσουν σήμερα στο «πουλέν των αρπαχτικών», τον ακραίο νεοφιλελεύθερο Αργεντινό πρόεδρο Χαβιέρ Μιλέι, ο οποίος ήδη από το αεροσκάφος της πτήσης του προς το Νταβός διεμήνυσε ότι έρχεται για να «σπείρει ιδέες ελευθερίας σε ένα φόρουμ μολυσμένο από τη σοσιαλιστική ατζέντα που μόνο δυστυχία θα φέρει στον κόσμο».
Την ίδια περίπου στιγμή, σε ρόλο «τρομοκράτη-λαγού» το ΔΝΤ και η επικεφαλής του, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, προειδοποιούσαν για το τι θα υποστεί ο κόσμος της εργασίας από τη διάχυση της τεχνητής νοημοσύνης, δημοσιοποιώντας μελέτη που δείχνει ότι θα επηρεάσει το 40% των θέσεων εργασίας παγκοσμίως. Αν δεν το καταλάβατε καλά, μετά τις αλλεπάλληλες κρίσεις της τελευταίας τριετίας και την εκτεταμένη φτωχοποίηση έρχεται και μαζική ανεργία σε ένα περιβάλλον παρατεταμένης οικονομικής στασιμότητας και γεωπολιτικών αναπροσαρμογών.
