Επιτάχυνση εκτός ελέγχου

Ενα χρόνο πριν από τις εκλογές στις ΗΠΑ και με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν σταθερά προβάδισμα του Τραμπ οι εξελίξεις σε δύο μέτωπα, την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, μοιάζουν να προεξοφλούν μια επικείμενη αναδίπλωση της Ουάσινγκτον.

Το ερώτημα που τίθεται σήμερα είναι εάν και κατά πόσον η αναδίπλωση θα είναι συντεταγμένη ή άτακτη φυγή που θα θυμίζει τη Σαϊγκόν του 1975 και την Καμπούλ του 2021.

Μέχρι πριν από λίγες βδομάδες κυριαρχούσε η άποψη ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία θα σβήσει σιγά σιγά και θα μεταλλαχθεί σε «παγωμένη» σύγκρουση.

Πρόκειται μάλλον για ευσεβείς πόθους παρά για προσπάθεια ιχνηλάτησης των εξελίξεων με ορθολογική προσέγγιση.

Η υποδοχή του Ζελένσκι στο Κογκρέσο στην Ουάσινγκτον αλλά και τα όσα καταγράφηκαν στη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες μάς προσγειώνουν στην πραγματικότητα.

Η αιφνιδιαστική επίσκεψη Ζελένσκι στην Ουάσινγκτον δεν φαίνεται να συγκίνησε τους Ρεπουμπλικανούς που συνδέουν την έγκριση της βοήθειας προς το Κίεβο με την έγκριση κονδυλίων για την ενίσχυση της ασφάλειας των συνόρων με το Μεξικό.

Αν το Κογκρέσο έχει ήδη από σήμερα ξεγράψει την Ουκρανία, δεν πρόκειται να αλλάξει γνώμη ακόμη και αν επιβεβαιωθεί το χθεσινό ρεπορτάζ της Bild, σύμφωνα με το οποίο η Μόσχα σχεδιάζει να καταλάβει και νέα εδάφη με στόχο να ελέγξει το 40% της ουκρανικής επικράτειας.

Ο οπερετικός χειρισμός του βέτο του Ορμπαν στην έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ε.Ε. με την Ουκρανία είναι ένα μήνυμα ότι οι Βρυξέλλες στην καλύτερη των περιπτώσεων θα κινηθούν στο μοντέλο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων Ε.Ε. – Τουρκίας που άρχισαν το φθινόπωρο του 2005.

Ο Ορμπαν όταν ήρθε η ώρα της ψηφοφορίας για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ε.Ε. με την Ουκρανία βγήκε από την αίθουσα και λίγο αργότερα επέστρεψε για να βάλει βέτο στο πρωτόκολλο χρηματοδότησης.

Αν τα παραπάνω αναδίδουν την παντελή έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού από τις ΗΠΑ, η στάση της υπερδύναμης στην ευρύτερη Μέση Ανατολή πιστοποιεί στρατηγικό βραχυκύκλωμα.

Μπορούν και θέλουν οι ΗΠΑ να επιβάλουν στην κυβέρνηση Νετανιάχου μια διαπραγμάτευση στο πλαίσιο της φόρμουλας των δύο κρατών;

Χωρίς ξεκάθαρη στάση απέναντι στα μέτωπα της Ουκρανίας και της Μέσης Ανατολής, εκ των πραγμάτων δυσχεραίνεται η υπέρτατη στρατηγική προτεραιότητα των ΗΠΑ, η ανάσχεση της προβολής ισχύος της Κίνας στην παγκόσμια σκακιέρα.

Αλλωστε σε ό,τι αφορά την Ουκρανία οι ΗΠΑ έχουν πετύχει τους στόχους τους, την ακύρωση της ειδικής σχέσης του Βερολίνου με τη Μόσχα και την επανασυσπείρωση του ΝΑΤΟ.

Εξυπακούεται ότι στην περίπτωση που η προεκλογική μονομαχία Μπάιντεν – Τραμπ πάρει τη μορφή εμφυλιοπολεμικής αντιπαράθεσης, τότε η επιτάχυνση των ήδη ορατών τάσεων στρατηγικής βαρύτητας ανακατατάξεων στη διεθνή σκηνή θα έχει στίγμα ανατροπής.

Ανατροπής, η οποία τηρουμένων των αναλογιών θα θυμίζει την ασύνταχτη κατάρρευση της ΕΣΣΔ και του μπλοκ του υπαρκτού σοσιαλισμού την περίοδο 1989-1991.