Η ρύθμιση στον νέο νόμο για τα Πανεπιστήμια, σύμφωνα με την οποία ο πρύτανης δεν εκλέγεται με άμεση και δημοκρατική ψηφοφορία από τους καθηγητές, αποδείχτηκε ατελέσφορη και προβληματική, αφού αρκετά Πανεπιστήμια αναγκάστηκαν να επαναλάβουν τις εκλογές προκειμένου να αναδειχτεί πρύτανης. Κύρια πηγή της δυστοκίας είναι το γεγονός ότι τα έξι εσωτερικά μέλη του Σ.Δ. δεν μπορούν να συναινέσουν, καθώς όλα είναι δυνάμει υποψήφιοι πρυτάνεις.
Και αυτό, ανεξάρτητα από τη σειρά κατάταξής τους στις εκλογές. Η διάταξη αυτή έγινε αφορμή για συναλλαγή. Η εκλογή, πλέον, εξαρτάται από τα ανταλλάγματα που δίνουν οι υποψήφιοι όσον αφορά τη νομή της πανεπιστημιακής εξουσίας.
Στην περίπτωση του ΑΠΘ, πάντως, η συναλλαγή κορυφώθηκε. Δύο εκ των μελών του Σ.Δ. συμφώνησαν και ένα τρίτο αποδέχτηκε η τετραετής πρυτανική θητεία να μοιραστεί στα δύο. Η μεθόδευση αυτή όμως παραβιάζει τη νομιμότητα, όπως και ο ίδιος ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Παιδείας αναγνώρισε.
Πρώτα από όλα γιατί η πρυτανική θητεία ορίζεται στον νόμο τετραετής. Αυτή η αρχή δεν μπορεί να παραβιαστεί χωρίς ειδική νομική ρύθμιση. Οπως δεν μπορεί, δηλαδή, ένας πρύτανης να παραμείνει περισσότερα από τέσσερα χρόνια χωρίς νομοθετική πρωτοβουλία, έτσι δεν μπορεί να παραμείνει με δική του πρόθεση λιγότερο από το χρονικό όριο που ο νόμος ορίζει. Γι’ αυτό άλλωστε και οι καθηγητές που συνταξιοδοτούνται νωρίτερα από την προβλεπόμενη λήξη της θητείας αποκλείονται από τις πρυτανικές εκλογές.
Που σημαίνει ότι ο νομοθέτης θέτει ως απαράβατη προϋπόθεση εκλογής πρύτανη την παραμονή του στο αξίωμα για μια πλήρη τετραετία. Η μόνη περίπτωση στην οποία προβλέπεται η αντικατάσταση του πρύτανη κατά τη διάρκεια της θητείας του είναι η για οποιονδήποτε λόγο έκλειψή του. Αυτό, όμως, αναφέρεται αποκλειστικά σε λόγους που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της πρυτανικής θητείας. Ο νόμος, για λόγους ισότητας, δεν μπορεί να αποκλείει τον υποψήφιο που αδυνατεί, λόγω ηλικίας, να παραμείνει στο αξίωμα για μια πλήρη τετραετία, ενώ να επιτρέπει σε εκείνον που εκ προθέσεως καταλήγει στο ίδιο αποτέλεσμα.
Νομιμότητας όμως στερείται και η εκ των προτέρων συμφωνία των υποψηφίων για εκείνον που θα αντικαταστήσει τον πρύτανη, όταν αυτός παραιτηθεί. Αφού ο νόμος προβλέπει ότι αυτό αποφασίζεται από το Σ.Δ. μόνο όταν και εφόσον προκύψει η σχετική ανάγκη. Με δυο λόγια, το μοίρασμα της πρυτανικής θητείας σε δύο ή περισσότερους διεκδικητές της είναι εκτός νομιμότητας.
Υπάρχουν όμως και ζητήματα ακαδημαϊκής ηθικής που παραβιάζονται με τη μεθόδευση, αφού δεν νοείται ο θεματοφύλακας της νομιμότητας να είναι ο πρώτος που την παραβιάζει. Ποιο ακαδημαϊκό παράδειγμα δίνει, άλλωστε, ένας πρύτανης που μοιράζεται την πρυτανική θητεία ως εάν να επρόκειτο για λάφυρο; Τα προφανή κενά και οι αδυναμίες ενός νόμου δεν μπορεί να αποτελούν αφορμή για την παραβίασή του. Η Πολιτεία οφείλει να δώσει νομοθετική διέξοδο. Αλλά και η ακαδημαϊκή κοινότητα οφείλει να προστατεύσει το κύρος και την αξιοπιστία του Πανεπιστημίου.
*Καθηγητής ΑΠΘ, πρώην πρύτανης
-320x213.jpg)
