Οταν οι πολιτικές μαριονέτες ανεβαίνουν στην εξουσία και προσποιούνται τους σωτήρες

«Η εξουσία αποτελεί μια σχέση του ίδιου με το ίδιο (εκεί αντλεί τη δύναμή της) […] αυτό μπορεί να αποτελεί “ανικανότητα”, σύμφωνα με πολλούς, γιατί απουσιάζει το άλλο, δηλαδή η κίνηση σε δράση. Τελικά όμως αποδεικνύεται ότι το ίδιο της εξουσίας γίνεται δύναμη ενέργειας», Αγκάμπεν.

Το έργο της εξουσίας είναι να νομιμοποιεί τους τρόπους και τα μέσα και να θέτει τις οριοθετήσεις της ιδιοκτησίας του μέλλοντος. Ολο και πιο συχνά βλέπουμε ότι λαοί αποφασίζουν να δώσουν την κυβερνησιμότητα των χωρών τους σε πρόσωπα που εκφράζουν μια εξουσιοφρένεια. Οι ακρότητες των εξουσιοφρενών πολιτικών αρχικά μπορεί να χαρίζουν το γέλιο στους πολίτες, αλλά παραδόξως στη συνέχεια οι εξουσιοφρενείς πείθουν τους πολίτες μέσα από λαϊκίστικα κλισέ κινώντας τη θυμική οργή τους κατά πάντων. Οι πολίτες, ηττημένοι από την πλήξη και την αδράνειά τους, έχουν οδηγηθεί σε μια παράλυση της εσωτερικής κίνησης όλων των σημασιών. Παράλληλα βιώνουν την ανεπάρκεια της βούλησής τους στις ταχύτητες της εποχής γιατί κατανοούν κάθε φορά τόσα όσα η συνείδησή τους τους επιτρέπει να κατανοήσουν, και αυτό συμβαίνει γιατί η συνείδησή τους υποχωρεί όλο και περισσότερο στην αυξανόμενη μετριότητα της ζωής. Επιπλέον ο σύγχρονος πολίτης έχει μεγάλη οργή γιατί στο παρελθόν έδειξε ανοχή στις πλαστουργήσεις της πολιτικής. Ετσι λοιπόν οι πολιτικές μαριονέτες εισβάλλουν στο πολιτικό θέαμα φορώντας το στέμμα της αγνότητας.

Η Αργεντινή εξέλεξε τον Χαβιέρ Μιλέι ως πρόεδρό της, το σύμβολο της αλλοπρόσαλλης ρότας, με μίξεις από αναρχοκαπιταλισμό και ζητωπατριωτισμό. Ο Ισημερινός έδωσε την εξουσία στο κεντροδεξιό κόμμα του Ντάνιελ Νομπόα με τη βοήθεια των δεξιών, ο οποίος είναι γόνος του πιο πλούσιου ανθρώπου στον Ισημερινό. Κέρδισε εκφράζοντας φλογερές πίστεις και ελπίδες ότι θα καταστείλει το κύμα εγκληματικότητας που μαστίζει τη χώρα του.

Ο πρώτος εκφράζει την πιο ακραία και παραληρηματική πολιτική του αλλόκοτου. Πώληση ανθρώπινων οργάνων, αλλαγή νομίσματος και υιοθέτηση του αμερικανικού δολαρίου, κατάργηση της Κεντρικής Τράπεζας της Αργεντινής και πολλά άλλα που προκύπτουν από τα σκοτεινά χαρακώματα του μυαλού του. Ο δεύτερος, κληρονόμος της οικογενειακής αυτοκρατορίας με μπανανοφυτείες, υποσχέθηκε ότι θα φτιάξει τόσο πολλά σωφρονιστικά καταστήματα που θα μετατρέψει ακόμη και τα πλοία σε φυλακές. Επίσης έχει δεσμευτεί ότι μπροστά στην έκρηξη της βίας θα εφαρμόσει έκτακτα μέτρα, αναστέλλοντας θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η ελευθερία της κυκλοφορίας, όταν κρίνει πως είναι απαραίτητα και παράλληλα θα αναπτύξει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στο εσωτερικό της χώρας.

Η πολιτική συχνά ταυτίζεται με τις πυρωμένες εγκεφαλικές λειτουργίες κάποιων διαχειριστών της κυβερνησιμότητας και έχει καταστεί η βορβορωδέστερη κακουργία της Ιστορίας μέσα από τα ένοχα αδιέξοδά της. Και λέμε κυβερνησιμότητας γιατί, σύμφωνα με τις έρευνες τόσο του Φουκό, όσο και του Αγκάμπεν, «το αληθινό μυστήριο της πολιτικής δεν είναι η κυριαρχία, αλλά η κυβερνησιμότητα. Οχι πια ο βασιλιάς, ούτε ο ηγεμόνας, με τις ατέρμονες κυριαρχίες τους, αλλά ο υπουργός. Οχι ο Θεός, αλλά ο άγγελος. Οχι ο νόμος, αλλά η αστυνομία» (Μισέλ Φουκό).

Η εξουσία ως «παιχνίδι δύναμης και επιθυμίας» (Μ. Φουκό) προσωποποιείται με τους διαχειριστές της, με τα αντικείμενά της (θεσμοί, συστήματα, ελεγκτικοί μηχανισμοί), αλλά και με τους θεωρητικούς της λόγους. Οι ρητορικές αναφορές «θα σώσω τη χώρα» (Χ. Μιλέι, Ντ. Νομπόα) αποτελούν στρατηγικές «δύναμης και επιθυμίας», επιβάλλοντας ως απαραίτητη προϋπόθεση την υποταγή των πολιτών.

Ουδείς από τους νεοκοσμικούς σωτήρες θα προτείνει στρατηγικές που θα συνδυάσουν τη διαχείριση της συγκυρίας, την εξέλιξη της ελευθερίας και την αναγέννηση της παραγωγής, έτσι ώστε η παραπάνω σύνθεση να λειτουργήσει ως δημιουργία και σκέψη. Και όλο αυτό να αποτελέσει ουσιαστικά έναν νέο ιστορικό κύκλο που θα προσανατολίζει την πολιτική δράση και εξέλιξη.

* Καθηγητής Πολιτικής και Κοινωνικής Φιλοσοφίας