Λίγοι γνωρίζουν ότι η επαναστάτρια του χορού Αμερικανή Ισιδώρα Ντάνκαν «διαμένει» μόνιμα στον Βύρωνα. Και τούτο διότι στην πόλη μας, εδώ και δεκαετίες, λειτουργεί το Κέντρο Χορού «Ισιδώρα και Ραϋμόνδος Ντάνκαν», θεσμός καλλιτεχνικός, που έχει λάβει χορηγίες και από το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, με παρουσία και στον διεθνή χώρο.
Ωστόσο, απειλείται μετά την ψήφιση νόμου της κυβέρνησης Μητσοτάκη για την Αυτοδιοίκηση, που προβλέπει την κατάργηση των ΝΠΔΔ των δήμων, τα οποία δεν θέλει ούτε μερίδα της Αριστεράς, δέσμια συγκεντρωτικών μοντέλων διοίκησης χωρίς στοιχειώδη λαϊκή συμμετοχή.
Η Ιστορία του 20ού αιώνα θέλει τα αδέλφια Ντάνκαν να εγκαθίστανται το 1902 στον λόφο Κοπανά, στα σύνορα Παγκρατίου-Βύρωνα, σε μικρή απόσταση από τις παρυφές του Υμηττού. Βοσκοτόπια τότε οι εκτάσεις του σημερινού Βύρωνα, που το 1902 δεν υπήρχε, καθώς προέκυψε ως Συνοικισμός Προσφύγων της Μικράς Ασίας το 1923, λαμβάνοντας το όνομα του κορυφαίου των φιλελλήνων το 1924.
Φλογεροί φιλέλληνες μέχρι αρχαιολατρίας, η Ισιδώρα και ο Ραϋμόνδος έχτισαν το σπίτι τους σε σημείο που να έχουν αντίκρυ την Ακρόπολη, κυκλοφορώντας με σανδάλια και φορώντας χλαμύδες. Συναντούσαν εκεί και το ζεύγος Σικελιανού, με το οποίο συνεργάστηκαν στις Δελφικές Εορτές. Διάσημη ήδη η Ισιδώρα για την τέχνη της, είχε πει «όλοι γεννηθήκαμε στην Ελλάδα» μετά την πρώτη της παράσταση ξυπόλυτη, ερωτώμενη για το αν εμπνεόταν από τον ελληνικό πολιτισμό.
Η γνωριμία της με τον Ελευθέριο Βενιζέλο της εξασφάλισε συμμετοχή και στα ελληνικά πολιτιστικά δρώμενα, αν και ήταν γνωστή και για τον φιλοσοβιετισμό της, προσκαλούμενη στη Μόσχα το 1921, όπου έδωσε παράσταση ενώπιον του Λένιν και άλλων ηγετών της Οκτωβριανής Επανάστασης, ενώ παντρεύτηκε και τον πολύ νεότερό της Ρώσο ποιητή Σεργκέι Γεσένιν, σχέση που τελικά δεν λειτούργησε. Πήγε όμως μαζί του για την τελευταία και τραυματική περιοδεία της το 1922 στις ΗΠΑ, όπου αρχικά τους είχε απαγορευτεί η είσοδος και είχαν κρατηθεί στη νήσο Ελις.
Ταυτισμένος με τη μεγάλη αυτή προσωπικότητα της τέχνης, ο Δήμος Βύρωνα αρνείται να την αποχωριστεί, πολύ περισσότερο που το 2024 γιορτάζει τα 100 χρόνια του. Το Κέντρο Χορού Ντάνκαν θεωρείται και είναι μία από τις «σημαίες» μας και δεν πρόκειται να υποσταλεί, όπως αποφάσισε ομόφωνα το δημοτικό συμβούλιο στις 8 Νοεμβρίου 2023, ζητώντας από την κυβέρνηση να εξαιρεθεί από τα υπό κατάργηση νομικά πρόσωπα. Στον αγώνα αυτό, η και φεμινίστρια Ισιδώρα έχει δίπλα της τον επίσης επαναστάτη λόρδο Βύρωνα.
*Δημοτικός σύμβουλος με την παράταξη «Στάση Βύρωνα»
