Σπαρακτικές, θρηνητικές φωνές από τα βάθη της θάλασσας.
Θρήνοι, οδυρμοί και στηθοκόπημα (Θρήνος κάποιου που μοιρολογά χτυπώντας με τα χέρια το στήθος του).
Βίνσεντ Βαν Γκογκ: Η θλίψη θα διαρκέσει για πάντα.
Λαμαρτίνος: Καμιά φορά, αρκεί να λείπει μόνο ένας άνθρωπος, και όλος ο κόσμος μοιάζει να είναι έρημος.
Σαχτούρης: Η δυστυχία απ᾿ έξω έγδερνε τις πόρτες.
Παροιμία: Τρώει η σκουριά το σίδερο και η θλίψη την καρδιά μας.
Η συνάντηση του Γιώργου Γραμματικάκη με τις Νηρηίδες στα βάθη της Μεσογείου για τη μελέτη και συλλογή Νετρίνων (1) και την διασαφήνιση του Bing Bang.
Το τηλεσκόπιο Νετρίνων θα αναπτυχθεί σε βάθη τριών – τεσσάρων χιλιομέτρων σε τρεις πολύ βαθιές περιοχές της Μεσογείου:
-Ανοικτά της Πύλου.
-Ανοιχτά της Τουλόν.
-Ανοιχτά της Σικελίας.
(1) Νετρίνο: Πρόκειται για σωματίδια που αλληλεπιδρούν ασθενώς με την ύλη, άρα είναι πολύ δύσκολο να παρατηρηθούν. Για το λόγο αυτό χρησιμοποιούνται ειδικές συσκευές, γνωστές ως Τηλεσκόπια Νετρίνων τοποθετημένες βαθιά μέσα σε ορυχεία ή στον πυθμένα της θάλασσας, για να μην επηρεάζονται από την κοσμική ακτινοβολία• Τα Νετρίνο μας έρχονται από το Bing Bang με την ταχύτητα του φωτός.
Οι Νηρηίδες θρηνούν για σένα.
Ιλιάς, αρχή ραψωδίας Σ`. στ. 1κ.ε.
Ο Αντίλοχος έφτασε τρεχαπετάμενος στον Αχιλλέα. Τον βρήκε όρθιο δίπλα στα καράβια. Μιλούσε μόνος του κι έλεγε:
«Πάλι πισωγυρίζουνε οι Αχαιοί στη μάχη.
Φαίνεται πως ο Έκτορας σταματημό δεν έχει! Άραγε δεν κατάφερε ο Πάτροκλος ο θείος να σταματήσει τους εχθρούς πριν φτασουνε στα πλοία;
Η μητέρα μου, η θεά Νηρηίδα Θέτις, είχε πει ότι όσο ζώ θα χάσω τον πιο άξιο πολεμιστή των Μυρμιδόνων. Νοιώθω ότι ο Πάτροκλος έφυγε για τον Άδη. Τον είχα δασκαλέψει να αποτρέψει τον εμπρησμό των πλοίων, να μείνει εκεί και να μην συγκρουστεί με το Έκτορα».
Αυτά σκεφτόταν μόλις έφτασε ο Αντίλοχος που του είπε κλαίγοντας: «Πικρά μαντάτα σου φέρνω Πηλείδη Αχιλλέα. Ο Πάτροκλος έπεσε από το χέρι του Έκτορα. Τον απογύμνωσε και του πήρε τα όπλα, που ήταν τα δικά σου όπλα. Τώρα γύρω από το άψυχο σώμα του μάχονται οι Αχαιοί και οι Τρώες. Οι Αχαιοί θέλουν να εμποδίσουν τον Έκτορα να πάρει, ως λάφυρο, το κουφάρι του Πάτροκλου».
Ο Αχιλλέας έχασε τα λογικά του από τον πόνο. Πήρε στάχτη και χώμα και έτριψε το θεϊκό του πρόσωπο. Έπεσε κάτω. Τα πόδια του δεν τον κρατούσαν πλέον, όταν άκουσε τα ολέθρια νέα από τον Αντίλοχο Νεστορίδη. Ξερίζωνε τα μαλλιά του.
Μεγάλο μούγκρος έσυραν οι κοπέλες που υπηρετούσαν τον Αχιλλέα και τον Πάτροκλο. Χτυπούσαν τα στήθη τους κλαίγοντας και βογγώντας.
Τον θρήνο του Αχιλλέα άκουσε η μητέρα του η θεά Θέτις στα βάθη του πελάγου. Άρχισε κι αυτή το κλάμα για τον χαμό του Πάτροκλου και για τον πόνο του γιου της Αχιλλέα. Γύρω της πολλές Νηρηίδες, θαλάσσιες θεότητες, θρηνούσαν κι αυτές:
Γλαύκη, Θάλεια, Κυμοδόκη,
Νησαίη, Σπειώ, Θόη, Ἁλίη,
Κυμοθόη, Ἀκταίη, Λιμνώρεια,
Μελίτη, Ἴαιρα, Ἀμφιθόη, Ἀγαυὴ
Δωτώ, Πρωτώ, Φέρουσά, Δυναμένη,
Δεξαμένη, Ἀμφινόμη, Καλλιάνειρα
Δωρὶς, Πανόπη, Γαλάτεια
Νημερτής, Ἀψευδὴς, Καλλιάνασσα•
Κλυμένη, Ἰάνειρα, Ἰάνασσα
Μαῖρα, Ὠρείθυια ἐϋπλόκαμός τ’ Ἀμάθεια κι άλλες,
πολλές θεές νεράιδες που μένανε στου πέλαγου τα βάθη.
Ιλιάς, Σ`35 – 56.
σμερδαλέον δ’ ᾤμωξεν• ἄκουσε δὲ πότνια μήτηρ
ἡμένη ἐν βένθεσσιν ἁλὸς παρὰ πατρὶ γέροντι,
κώκυσέν τ’ ἄρ’ ἔπειτα• θεαὶ δέ μιν ἀμφαγέροντο
πᾶσαι ὅσαι κατὰ βένθος ἁλὸς Νηρηΐδες ἦσαν.
ἔνθ’ ἄρ’ ἔην Γλαύκη τε Θάλειά τε Κυμοδόκη τε
Σ 40Νησαίη Σπειώ τε Θόη θ’ Ἁλίη τε βοῶπις
Κυμοθόη τε καὶ Ἀκταίη καὶ Λιμνώρεια
καὶ Μελίτη καὶ Ἴαιρα καὶ Ἀμφιθόη καὶ Ἀγαυὴ
Δωτώ τε Πρωτώ τε Φέρουσά τε Δυναμένη τε
Δεξαμένη τε καὶ Ἀμφινόμη καὶ Καλλιάνειρα
Σ 45Δωρὶς καὶ Πανόπη καὶ ἀγακλειτὴ Γαλάτεια
Νημερτής τε καὶ Ἀψευδὴς καὶ Καλλιάνασσα•
ἔνθα δ’ ἔην Κλυμένη Ἰάνειρά τε καὶ Ἰάνασσα
Μαῖρα καὶ Ὠρείθυια ἐϋπλόκαμός τ’ Ἀμάθεια
ἄλλαι θ’ αἳ κατὰ βένθος ἁλὸς Νηρηΐδες ἦσαν.
Σ 50τῶν δὲ καὶ ἀργύφεον πλῆτο σπέος• αἳ δ’ ἅμα πᾶσαι
στήθεα πεπλήγοντο, Θέτις δ’ ἐξῆρχε γόοιο•
κλῦτε κασίγνηται Νηρηΐδες, ὄφρ’ ἐῢ πᾶσαι
εἴδετ’ ἀκούουσαι ὅσ’ ἐμῷ ἔνι κήδεα θυμῷ.
ὤ μοι ἐγὼ δειλή, ὤ μοι δυσαριστοτόκεια,
Σ 55ἥ τ’ ἐπεὶ ἂρ τέκον υἱὸν ἀμύμονά τε κρατερόν τε
ἔξοχον ἡρώων• ὃ δ’ ἀνέδραμεν ἔρνεϊ ἶσος.
Οι Νηρηίδες γέμισαν το διάφανο κρυσταλλένιο σπήλαιο και κατακτυπούσαν δυνατά τα στήθη τους. Πρώτη η Θέτις η θεά η μάνα του Αχιλλέα άρχισε γόον τρομερό και μαύρο μοιρολόι:
« Ω! Νηρηίδες αδελφές ακούστε όσα κρύβω βαθιά μέσα στο στήθος μου που πόνο με γεμίζουν.
Εγώ η ίδια γέννησα τον πρώτο μες στους πρώτους, τον Αχιλλέα τον τρανό που φόβο δε γνωρίζει.
Η ίδια τον μεγάλωσα σαν τρυφερό κλωνάρι, σαν σπάνιο χειμωνανθό που ευωδιές σκορπάει.
Εγώ η ίδια αδελφές τον έστειλα στην Τροία, τη μαύρη ειμαρμένη του να βρει ο ακριβός μου.
Ώφου και πως συμφώνησα σε τέτοια καταδίκη στο σπίτι του το πατρικό ποτέ να μη γυρίσει ο σπάνιος μου αροδαμός, ντελικανής του κόσμου. Αμέσως τώρα θα διαβώ στην Τροία να τον έβρω να μάθω όσα σκέπτεται στον πόλεμο να πράξει».
Η Θέτιδα με τις δακρυσμένες Νηρηίδες αναδύθηκαν και πετώντας πάνω από τα κύματα φτάσανε στην Τροία, στο γιαλό που ήταν ο Αχιλλέας δίπλα στον στόλο του. Η Θέτις πρώτη από τον χορό των αδελφών της Νηρηίδων προχώρησε και αγκάλιασε τον Αχιλλέα λέγοντας του με κλάματα: «Γιατί θρηνείς λεβέντη μου, τι σου συνέβη πες μου, ποιος καημός σε τάραξε και κλαίς με μαύρο δάκρυ; Μήπως ο Δίας ο τρανός δεν τήρησε τον λόγο που σου `δωσε να στριμωχτούν οι Αργείοι κοντά στα σκούρα πλοία τους απ` τους γενναίους Τρώες; Να καταλάβουν όλοι τους ότι χωρίς εσένα τη νίκη δεν θα πάρουνε στον πόλεμο ετούτο».
1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.
2*. Μνήμη Γιώργου Γραμματικάκη.
