Η ειρωνεία της Ιστορίας θέλησε η εκατοστή επέτειος της ίδρυσης της σύγχρονης Τουρκίας από τον Κεμάλ να εορτασθεί από τον Ερντογάν με ένα μανιφέστο νεοοθωμανικής παλινόρθωσης αλλά και συνολικής απόσχισης από τη Δύση.
Ο πόλεμος της Χαμάς με το Ισραήλ ύστερα από μια πρώτη αμήχανη αντίδραση οδήγησε τον Ερντογάν στη διαγραφή σχεδόν ενός χρόνου προσπαθειών εξομάλυνσης των σχέσεων όχι μόνο με τις ΗΠΑ αλλά και με τους συμμάχους τους στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία.
Μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους τον Ιούλιο κυριάρχησε η εικόνα ενός Ερντογάν ο οποίος κλείνει το ένα μετά το άλλο εξωτερικό μέτωπο υπό την πίεση μιας καταστροφικής οικονομικής συγκυρίας.
Ηταν τόση η αισιοδοξία για την κυβίστηση του Ερντογάν που η εκκρεμότητα της ένταξης της Σουηδίας θεωρήθηκε λήξασα, με τη μετάθεση της επικύρωσής της από την τουρκική Βουλή να αποτιμάται ως τεχνική λεπτομέρεια.
Το πλήγμα του Ερντογάν στις ΗΠΑ και το Ισραήλ είναι καίριο, καθώς δυσχεραίνει την προσπάθεια εμπλοκής σε μια λύση του τύπου «Γάζα χωρίς τη Χαμάς» της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Ερντογάν διορθώνει και ξαναγράφει την Ιστορία καθώς διαμηνύει στους Αραβες σουνίτες της Μέσης Ανατολής ότι η διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1918 δεν σήμανε την εθνική τους χειραφέτηση αλλά την υποδούλωσή τους στους σταυροφόρους της Δύσης.
Ενάμισι εκατομμύριο κόσμος που επικύρωσε τη ρητορική της οθωμανικής παλινόρθωσης του Ερντογάν σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να υποτιμηθεί σαν επικοινωνιακή φιέστα για εσωτερική κατανάλωση. Ο Ερντογάν έκανε προχθές ένα άλμα και από την πίεση για επαναδιαπραγμάτευση των σχέσεων της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και τη Δύση πέρασε στη χωρίς προσχήματα οραματική-προγραμματική απόσχιση από τη Δύση.
Είναι προφανές ότι δεν πρόκειται για τυχοδιωκτικό αυτοεγκλωβισμό σε μια εμπρηστική ρητορική, αλλά για προσδιορισμό της στρατηγικής σταθεράς της Τουρκίας στις αρχές του δεύτερου αιώνα της σύγχρονης ιστορίας της.
Πολύ πριν από τον Ερντογάν ο Ερμπακάν είχε χαράξει παρόμοια πορεία νεοοθωμανικής στρατηγικής την οποία επιχείρησε να χαράξει και ο «εκσυγχρονιστής» Οζάλ που ήθελε να διασφαλίσει μια ζώνη επιρροής της Τουρκίας από την Αδριατική μέχρι το Σινικό Τείχος.
