Πού πάνε τα χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης;

Μεσούσης της υγειονομικής κρίσης και της πανδημίας οι τεχνοκρατικές Βρυξέλλες (δηλαδή η επονομαζόμενη Ευρωπαϊκή Ενωση – Ε.Ε.) ανέλαβε την πρωτοβουλία, να θεσμοθετηθεί το «Ταμείο Ανάκαμψης» για να αντιμετωπισθούν τα κοινωνικά προβλήματα που προκαλούνται και από τη συγκεκριμένη κρίση και από τις επόμενες που όπως προβλέπεται ακολουθούν.

Ας σημειώσω ακόμη δύο πράγματα: πρώτον, ότι το Ταμείο Ανάκαμψης είναι μέθοδος και όργανο πολιτικής αλληλεγγύης που θεσμοθετήθηκε μετά την τεχνοκρατική θεραπεία της δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης. Και η θεσμοθέτηση αυτού του οργάνου πολιτικής αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. έγινε έπειτα από πίεση που άσκησαν Ευρωπαίοι (ιδίως Γερμανοί) διανοούμενοι στην ηγεσία των Βρυξελλών!

Τέτοιου τύπου όργανο δεν υπήρξε στη φάση της δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης. Θυμόμαστε όλοι πως η ελληνική πολιτική κοινωνία, η Ελλάδα, η χώρα μας, πίεζε τότε να εφαρμοστεί το πρόγραμμα του «ευρωπαϊκού ομολόγου» για να επιλυθεί η κρίση εκείνη την εποχή.

Το δεύτερο σημείο στο οποίο θέλω να αναφερθώ έχει να κάνει με το διανεμητικό εφαρμοστικό πρόγραμμα των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Σε κάθε μέλος-κράτος της Ε.Ε., σύμφωνα με την πολιτική οικονομία του σχετικού προγράμματος, διανέμεται ένα άλφα ή βήτα ποσό χρημάτων με κριτήριο την πληθυσμιακή πυκνότητα του τόπου και της κοινωνίας. Το κριτήριο είναι ποσοτικό και όχι ποιοτικό, δηλαδή η διανεμητική λογική των πόρων δεν λαμβάνει υπόψη της τις ιδιαιτερότητες των επιμέρους κρίσεων που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε επιμέρους θέματα! Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνει τον τεχνοκρατικό χαρακτήρα του προγράμματος.

Ας εξετάσουμε τώρα πώς η Ελλάδα ως κράτος-μέλος της Ε.Ε. και ως θεσμικός «εισπράκτορας» των ευρωπαϊκών κονδυλίων αξιοποιεί τους πόρους του προγράμματος. Το ίδιο το πρόγραμμα των εισπράξεων από μέρους της Ελλάδας εδώ και χρόνια δεν έχει ενταχθεί σε κανένα πλαίσιο πληροφόρησης των πολιτών στη δημόσια πολιτική σφαίρα. Οι αρμόδιοι υπουργοί σε αυτή την πολιτική παρατήρησή μου θα απαντήσουν ότι όλα γίνονται με διαφάνεια στις ψηφιακές πλατφόρμες.

Δυστυχώς, όμως, για όλους μας, δεν μιλάω για την τεχνοκρατική-ψηφιακή ενημέρωση των πολιτών σχετικά με το ζήτημα «Πού πάνε τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης;». Μιλάω για το ζήτημα της «πολιτικής υποδοχής» της σχετικής χρηματοδότησης. Από την ειδησεογραφία, την οποία παρακολουθώ σε καθημερινή βάση, έχω διαπιστώσει ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε αμηχανία και αδιέξοδο όσον αφορά το ζήτημα των πόρων του προγράμματος του «Ταμείου Ανάκαμψης». Στην καθημερινή ειδησεογραφία διαβάζω ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να απορροφήσει τα ευρωπαϊκά κονδύλια και αναθεωρεί τις ρυθμίσεις που κατά διαστήματα εφαρμόζει!

Στην τελευταία σειρά του πολιτικού θεάτρου βρισκόμαστε όλοι εμείς: δηλαδή η κοινωνία των πολιτών, οι επιχειρηματίες μικρής ή μεσαίας κλίμακας και ολόκληρη η κοινωνία που πασχίζει να συγκροτηθεί ως πολιτική οντότητα. Δηλαδή να σκέπτεται και να πράττει πολιτικά και όχι να ακολουθεί παθητικά τον οποιονδήποτε ψευδώνυμο «Μεσσία»! Είτε αυτός είναι ο τεχνοκράτης Μητσοτάκης είτε ο ψηφιακός άνθρωπος: Κασσελάκης.

Κλείνοντας τη σύντομη αυτή παρέμβασή μου θα ήθελα να ρωτήσω την κυβερνητική ηγεσία της χώρας μου το εξής: εδώ και χρόνια γιατί δεν έχει εκπονήσει ένα πολιτικό πρόγραμμα διανεμητικής δικαιοσύνης (δηλαδή να θέσει σε εφαρμογή τη διαφωτιστική ιδέα της κοινωνικής συνείδησης) σε όλους τους τομείς του κοινωνικού βιόκοσμου; Γιατί οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης δεν μπορεί να μοιράζονται σε συντεχνίες και προ πάντων στις ισχυρές κοινωνικές ομάδες (στην επονομαζόμενη: ελίτ του τόπου μας).

Επιβάλλεται εδώ και τώρα το πολιτικό σύστημα της χώρας μας να εκπονήσει ένα πρόγραμμα «διανεμητικής δικαιοσύνης» ως μέθοδο απορρόφησης των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Εχει η χώρα μας μια ακόμη ιστορική ευκαιρία να «φτιάξει» μια κοινωνία με τις κοινωνικές ανισότητες «διαφορές» να έχουν αμβλυνθεί. Υστερα θα είναι αργά. Και το μέλλον δεν θα έρθει!

*Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης