Η γαλλογερμανική πρόταση για τη θεσμική μεταρρύθμιση της Ε.Ε. εν όψει της νέας διεύρυνσης που έχει ορίζοντα το 2030 σκιαγραφεί μια Ευρώπη τεσσάρων ομόκεντρων κύκλων με πρώτο τη τάξει τον σκληρό πυρήνα.
Ο σκληρός πυρήνας επανέρχεται ξανά στη συζήτηση καθώς αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 1994 στο «Ντοκουμέντο» για το μέλλον της Ε.Ε. που συνέταξαν οι Σόιμπλε-Λάμερς για λογαριασμό του Κολ.
Σήμερα η αναφορά στον σκληρό πυρήνα προκαλεί εύλογες απορίες με δεδομένη την πολιτική του Βερολίνου τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια.
Σκληρός πυρήνας μπορεί να είναι η εμβάθυνση της ευρωζώνης με αμοιβαιοποίηση των κινδύνων μέσω του κοινού δανεισμού και με τη μεταφορά πόρων από τον πλεονασματικό Βορρά στον ελλειμματικό Νότο συν την αμυντική χειραφέτηση της Ε.Ε. από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.
Με αλλά λόγια η γερμανική πλευρά συνυπογράφει μια πρόταση η οποία θα είχε νόημα μόνο στην περίπτωση η ημιτελής ΟΝΕ να πλαισιωνόταν από μια Δημοσιονομική Ενωση.
Οταν δόθηκε στη δημοσιότητα το κείμενο Σόιμπλε-Λάμερς το 1994, η πολιτική ενοποίηση με αφετηρία τη συγκρότηση σκληρού πυρήνα, πολλών ταχυτήτων, ομόκεντρων κύκλων ή, για να θυμηθούμε τον Φίσερ, με τη θεσμική κατοχύρωση μιας πρωτοπορίας αντιστοιχούσε με την τότε ευρωπαϊκή συγκυρία.
Σε όλες τις κρίσιμες αποφάσεις που έλαβε η Ε.Ε. ήταν σαφές ότι πλέον η πάλαι ποτέ αδιαπραγμάτευτη φεντεραλίστρια Γερμανία βρισκόταν πιο κοντά στους φειδωλούς και μινιμαλιστές του Βορρά.
Τι μένει με δεδομένα τα παραπάνω, παρά η κατάργηση της αρχής της ομοφωνίας στη λήψη αποφάσεων.
Παρόμοια βήματα δεν θα υιοθετηθούν εύκολα γιατί πολύ απλά δεν βρισκόμαστε σε μια εμβάθυνση της ενοποίησης ανοιχτή στην ομοσπονδιακή μετεξέλιξη, αλλά σε μια κατοχύρωση των συμφερόντων της Γερμανίας από τις παρενέργειες της επόμενης διεύρυνσης.
Μετά τις ανατροπές του 1989-91 χύθηκε πολύ μελάνι για το αν η Ε.Ε. μπορούσε να προχωρήσει στην ένταξη των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης χωρίς γενναία βήματα εμβάθυνσης.
Οταν η διεύρυνση εγκρίθηκε το 2002 στην Κοπεγχάγη βρισκόταν υπό συζήτηση η Συνταγματική Συνθήκη η οποία απερρίφθη στο δημοψήφισμα στη Γαλλία το 2005, για να αντικατασταθεί λίγα χρόνια αργότερα από τη μινιμαλιστική Συνθήκη της Λισαβόνας.
Αυτή τη φορά η διεύρυνση της Ε.Ε. των 27 σε Ε.Ε. των 35 δεν απειλεί την εμβάθυνση, η δυναμική της οποίας πάγωσε μετά το 2008 με ιστορική ευθύνη της Γερμανίας.
