Ολοι συνειδητοποιούν πια ότι οι οικολόγοι, που μιλούσαν εδώ και δεκαετίες για την κλιματική αλλαγή, δεν ήταν απλώς υπερβολικοί προφήτες κακών. Αλλά και από τις αρχές του 2023 είχε εκτιμηθεί από το ΕΚΠΑ ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα θα επηρεάσουν κυρίως από τη Θεσσαλία και νοτιότερα.
Οτι οι βασικότερες συνέπειες θα αφορούν υψηλότερες θερμοκρασίες, μειωμένα επίπεδα βροχόπτωσης και κυρίως περισσότερα, ισχυρότερα και με μεγαλύτερη διάρκεια επεισόδια καύσωνα, που μαθηματικά οδηγούν στην εμφάνιση μεγα-πυρκαγιών και σε πλημμύρες, ιδίως όταν στο έδαφος έχουν γίνει ανθρωπογενείς παρεμβάσεις (κάλυψη ρεμάτων, ευθυγράμμιση ποταμών κ.ά.).
Το καλοκαίρι του 2023 ήταν για το βόρειο ημισφαίριο το θερμότερο που έχει καταγραφεί από τότε που διατηρούνται αρχεία. Οι μέσες θερμοκρασίες τον Αύγουστο ήταν κατά 1,5 βαθμό Κελσίου υψηλότερες από την προβιομηχανική εποχή.
Σύμφωνα με την Επιστημονική Επιτροπή της Ε.Ε. για την Κλιματική Αλλαγή, οι πόλεις σήμερα συνεισφέρουν περίπου 50% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, αλλά παρότι φέρνουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης για την επιδείνωση της κλιματικής κρίσης, είναι και αυτές που μπορούν να συμβάλουν καταλυτικά στη λύση. Η απάντηση είναι να μετατρέψουμε την πόλη σε ουδέτερη κλιματικά, δηλαδή να μειώσουμε τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και να ενισχύσουμε ό,τι το απομακρύνει από την ατμόσφαιρα, όπως τα δέντρα.
Το CO2 αντιπροσώπευε σχεδόν το 80% του όγκου όλων των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην Ε.Ε. το 2021. Αλλα αέρια του θερμοκηπίου υπάρχουν σε μικρότερη ποσότητα στην ατμόσφαιρα, ωστόσο παγιδεύουν τη θερμότητα με πολύ πιο αποτελεσματικό τρόπο από αυτό. Το μεθάνιο π.χ. είναι πάνω από 80 φορές πιο ισχυρό ανά μονάδα μάζας από το CO2 σε μια περίοδο 20 ετών.
Σύμφωνα με την 6η έκθεση αξιολόγησης της Διακυβερνητικής για τις Κλιματικές Μεταβολές (IPCC), οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου είναι υπεύθυνες για περίπου τον 1,1 βαθμό Κελσίου της θέρμανσης του πλανήτη από τις αρχές του 20ού αιώνα. Στις δραστηριότητες αυτές συμπεριλαμβάνονται η καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, η αποψίλωση των δασών και η γεωργία.
Στην Ελλάδα οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατατάσσουν τη χώρα μας στην 11η θέση. Στο σύνολο της Ευρώπης, η ενέργεια ευθύνεται για το 77,1% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου το 2019, το ένα τρίτο των οποίων οφείλεται στις μεταφορές. Οι εκπομπές που προέρχονται από τη γεωργία αντιστοιχούν στο 10,55%, από βιομηχανικές διεργασίες και χρήση προϊόντων στο 9,10% και από τη διαχείριση αποβλήτων στο 3,32%.
Ιδιαίτερα η ανεξέλεγκτη καύση των απορριμμάτων σε ΧΥΤΑ, χωράφια, ακόμη και σε ΚΔΑΥ, είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη τόσο για το κλίμα όσο και για την ανθρώπινη υγεία, καθώς απελευθερώνονται τοξικά σωματίδια, διοξείδιο και μονοξείδιο του άνθρακα, υδράργυρος και αιωρούμενα μικροσωματίδια, που μπορούν να φράξουν τους ανθρώπινους πνεύμονες. Δυστυχώς αυτή η πρακτική εφαρμόζεται στο 40% των απορριμμάτων παγκόσμια.
Σκοποί μας θα έπρεπε να είναι η μείωση του όγκου των απορριμμάτων, η επανάχρηση και η ανακύκλωση που μειώνουν την κατανάλωση πρώτων υλών και ενέργειας, άρα και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Προέχει η διαλογή στην πηγή, κακοποιημένη πρακτική για τη διοίκηση Ζέρβα, όπως και η προστασία και η αύξηση των δέντρων. Αντ’ αυτών, προχωράει στα «σπιτάκια» ανακύκλωσης, που είναι και ακριβά και πρόχειρα, με κύριο σκοπό τη διανομή 600.000 ευρώ σε ΜΜΕ για την προεκλογική προβολή της. Οι πολίτες θα κρίνουν σύντομα.
*Δημοτικός σύμβουλος Θεσσαλονίκης, υποψήφιος με τη «Θεσσαλονίκη για όλους» (Σπύρος Πέγκας)
