Μετά τον εκλογικό του θρίαμβο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί να θεωρητικοποιήσει τη νίκη του. Το έκανε και πρόσφατα (15/7/2023), με άρθρο του στα «Νέα».
Εκεί, ο πρωθυπουργός θεωρεί (1) πως η χώρα υποφέρει από «στρεβλώσεις δεκαετιών», (2) πως η αντιμετώπιση αυτών των «αμαρτιών» (sic) είναι επιτέλους εφικτή, διότι η κοινωνία έχει ωριμάσει, (3) πως αυτή η «προσπάθεια» εντάσσεται σε μία γενεαλογία «εκσυγχρονισμών» με πρωταγωνιστές διαδοχικά τους Ελ. Βενιζέλο, τη «δεκαετία του ’50 και του ’60» (sic) και τους Κ. Καραμανλή, Α. Παπανδρέου και Κ. Σημίτη.
Σε μία θεολογική προσέγγιση, τις «στρεβλώσεις δεκαετιών» δεν μπορούμε να τις γνωρίζουμε στην «ουσία» τους (δεν αναφέρεται καμία!), αλλά μόνο από τις «ενέργειές» τους. Μας αποκαλύπτεται αίφνης πως, εάν τις θεραπεύσουμε, θα βρεθούμε στον «σκληρό πυρήνα της Ευρώπης», θα προστατευτούν «πάνω απ’ όλα (sic) οι πιο αδύναμοι» και θα δοθούν «δικαιώματα σε ανθρώπους που τους θεωρούσαμε αόρατους».
Το πρόβλημα είναι πως επί κ. Μητσοτάκη η κοινωνία μας απομακρύνεται από αυτούς τους στόχους: η Ελλάδα είναι πλέον διεθνώς υπόλογη (κυρίως στην Ευρώπη) για συστηματική παραβίαση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων (pushbacks, ελευθεροτυπία, παρακολουθήσεις), ενώ έχει αυξηθεί πολύ το ποσοστό των συμπολιτών μας που ζει σε συνθήκες φτώχειας. Η Ελλάδα είναι σήμερα λιγότερο δημοκρατική και κοινωνικά δίκαιη απ’ ό,τι ήταν το 2019.
Ικανοποιημένος από το εκλογικό αποτέλεσμα, ο πρωθυπουργός εκτιμά πως η κοινωνία «δεν ζητά (πια) ηχηρά συνθήματα, αλλά πειστικά επιχειρήματα». Ομως το εκλογικό αποτέλεσμα (αλλά και οι κοινωνιολογικές έρευνες) δείχνουν ένα εκλογικό σώμα σε μεγάλο βαθμό απαθές, απογοητευμένο, ευεπίφορο στην τοξικότητα και στον ανορθολογισμό. Το ότι η αντιδεξιά συρρικνώθηκε προς όφελος της Ακρας Δεξιάς δεν μπορεί βέβαια (και ο πρωθυπουργός ελπίζω να συμφωνεί με αυτό) να θεωρηθεί «ωρίμανση» της κοινωνίας. Οσο για την εκλογική επίδοση του πρωθυπουργού, πολύ απέχει από το να εκφράζει μία «ευρύχωρη κοινωνική συμμαχία» ή κάποια «μεγάλη συναίνεση». Πέτυχε μόλις το 17ο μεγαλύτερο ποσοστό στη Μεταπολίτευση (μάλιστα τρεις φορές, κόμματα που βγήκαν δεύτερα έλαβαν μεγαλύτερα ποσοστά)!
Ας μην ξεχνάμε πως η κυβερνητική Ν.Δ. πέτυχε αυτό το αποτέλεσμα υποσχόμενη ησυχία («σταθερότητα», «κανονικότητα» κ.λπ.), και σε καμία περίπτωση «ριζοσπαστική προσπάθεια» και «νέες συλλογικές συμπεριφορές», όπως ζητάει τώρα ο πρωθυπουργός!
Η γενεαλογία των «εκσυγχρονισμών» είναι το αφελέστερο και πιο προβληματικό σημείο της πρωθυπουργικής παρέμβασης. Πολλά μπορούν να ειπωθούν, ας μείνουμε όμως σε ένα, στο πολιτικά κρισιμότερο: θα πρέπει να εξηγηθεί από τον πρωθυπουργό πώς ο μεν «ανορθωτικός εκσυγχρονισμός» κατέληξε στη δικτατορία των Συνταγματαρχών, ο δε «πολιτικός εκσυγχρονισμός» στη χρεοκοπία του 2010. Αυτές οι περιπέτειες συνδέονται με τους «εκσυγχρονισμούς» ή ήταν τυχαίες θεομηνίες, ανεξάρτητες αυτών; Η απάντηση του κ. Μητσοτάκη έχει ενδιαφέρον, πόσο μάλλον που σε αυτές τις περιόδους πρωταγωνίστησαν οι πολιτικοί και οικογενειακοί πρόγονοί του!
* Εκπαιδευτικός και επιχειρηματίας
