Ποιος έχασε τον πόλεμο;

Για τον Μπάιντεν η πιο βαρύνουσα δήλωση πριν αναχωρήσει από το Βίλνιους ήταν, δίχως αμφιβολία, η διαπίστωση ότι «ο Πούτιν έχασε τον πόλεμο».

Είναι βέβαιο ότι ο Πούτιν, τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, έχασε τον αρχικό του στόχο, που ήταν η κατάληψη του Κιέβου και ο σχηματισμός μιας φιλορωσικής κυβέρνησης.

Η Ρωσία μπορεί να πέτυχε τον έλεγχο του διαδρόμου που συνδέει την Ανατολική Ουκρανία με την Κριμαία, αλλά έτσι ακύρωσε το γνωστό αφήγημα του Πούτιν για ενιαίο ρωσικό έθνος, μοιρασμένο σε τρία κράτη (Ρωσία, Ουκρανία και Λευκορωσία).

Μια εδαφικά ακρωτηριασμένη Ουκρανία, που θα έχει πλέον εθνική ομοιογένεια, ακόμη και αν δεν μπορεί να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, μπορεί να στηριχθεί, στο μέλλον, στη στρατιωτική βοήθεια και τις εγγυήσεις των ΗΠΑ, παρόμοιες με αυτές που καλύπτουν την ασφάλεια του Ισραήλ.

Η διαπίστωση Μπάιντεν, ότι ο Πούτιν έχασε τον πόλεμο, σημαίνει ότι, όταν ολοκληρωθεί η αντεπίθεση της Ουκρανίας, θα αναζητηθεί πολιτική διευθέτηση, η οποία με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα νομιμοποιεί τα τετελεσμένα επί του εδάφους.

Η πολιτική των ΗΠΑ στην Ουκρανία θυμίζει την πολιτική τους μετά το 1947 στο Γερμανικό Πρόβλημα, όταν απέρριψαν την πρόταση της Μόσχας για ενιαία και ουδέτερη Γερμανία και προώθησαν τη δημιουργία μιας Δυτικής Γερμανίας ως προωθημένου φυλάκιου της Δύσης απέναντι στο Σοβιετικό Μπλοκ.

Η λύση για ενιαία και ουδέτερη Γερμανία εφαρμόστηκε στην Αυστρία, το 1955, από τους νικητές του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου (ΗΠΑ, ΕΣΣΔ, Γαλλία και Βρετανία).

Οταν ο Πούτιν προσάρτησε τις τέσσερις κατεχόμενες ουκρανικές επαρχίες στη Ρωσία, οριοθέτησε εκ των πραγμάτων την αναζήτηση συμβιβαστικής λύσης στις περιοχές που ελέγχονται από το Κίεβο.

Τα παραπάνω συνιστούν ένα παράθυρο ευκαιρίας μερικών μηνών, καθώς το 2024 δεν είναι εκλογική χρονιά μόνο για τις ΗΠΑ αλλά και για τη Ρωσία και την Ουκρανία.

Αν κυλήσουν άκαρποι οι επόμενοι μήνες και αυτοεγκλωβιστούν οι ΗΠΑ στην εσωστρέφεια μιας σύγκρουσης που τείνει να λάβει εμφυλιοπολεμικές διαστάσεις, με τους Πούτιν και Ζελένσκι να πλειοδοτούν σε αδιαλλαξία, τότε θα είναι υπαρκτός ο κίνδυνος αναζωπύρωσης της σύγκρουσης αλλά και ανεξέλεγκτης διάχυσής της.

Η αποδοχή του εδαφικού ακρωτηριασμού μιας χώρας στο όνομα του ρεαλισμού δεν ήταν ποτέ εύκολη υπόθεση.

Στην Ιρλανδία, το 1922, η αποδοχή της παραμονής του Βορρά στο Ηνωμένο Βασίλειο οδήγησε σε εμφύλιο πόλεμο.